PHẦN II. VIẾT (4,0 điểm)

Anh/ Chị hãy viết bài văn thuyết minh về giá trị tư tưởng và nghệ thuật của bài thơ “Sở kiến hành” (Những điều trông thấy) của Nguyễn Du ở văn bản Đọc hiểu.

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn thuyết minh.

b. Xác định đúng yêu cầu đề: Giá trị tư tưởng và giá trị nghệ thuật của bài thơ.

c. Triển khai bài viết đảm bảo các yêu cầu:

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách nhưng cần triển khai được vấn đề cần bàn luận, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng hợp lí. Sau đây là một số gợi ý:

* Mở bài:

– Giới thiệu được vấn đề thuyết minh: khái quát về Nguyễn Du và bài thơ “Sở kiến hành” (Những điều trông thấy).

* Thân bài:

– Giới thiệu ngắn gọn về tác phẩm: được sáng tác khi Nguyễn Du đi sứ sang Trung Quốc; viết bằng thể hành; viết về những kiếp người cùng khổ; cảm hứng nhân đạo và phê phán, tố cáo xã hội,...

– Trình bày giá trị tư tưởng và giá trị nghệ thuật của tác phẩm:

+ Giá trị tư tưởng: bày tỏ sự đồng cảm, nỗi đau đớn, xót thương dành cho bốn mẹ con người ăn mày sắp chết đói và những thân phận bị đẩy vào cảnh khốn cùng; thể hiện thái độ căm phẫn đối với giai cấp thống trị và niềm bi phẫn trước thực trạng xã hội bất công, phi lí,... Qua đó, thể hiện tầm vóc tư tưởng và văn hoá của tác giả khi đối diện với con người, cuộc sống trên đất nước Trung Quốc.

+ Giá trị nghệ thuật: yếu tố tự sự rất đậm nét (câu chuyện về bốn mẹ con người ăn mày tha phương cầu thực mà không thoát khỏi cảnh chết đói; về đám quan lại phè phỡn, xa hoa và cả sự thờ ơ, vô tình của kẻ “thay trời chăn dân”,...) kết hợp với cảm xúc trữ tình tha thiết, mãnh liệt; bút pháp hiện thực và nghệ thuật đối lập sử dụng hiệu quả tạo nên hai mảng màu, hai bức tranh tương phản.; lối viết “ý tại ngôn ngoại” – lời hết mà ý chưa dứt,...

– Đánh giá chung: Thông qua những điều trông thấy ta cảm nhận được:

+ Bức tranh xã hội bất công và đời sống khốn cùng của nhân dân.

+ Tác giả đồng cảm, xót thương với những phận đời cơ cực.

+ Lên án giai cấp thống trị sống xa hoa, lãng phí.

+ Mong ước về một xã hội công bằng, tốt đẹp.

* Kết bài: Khẳng định được vấn đề thuyết minh:

– Bài thơ có giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo sâu sắc.

– Góp phần mở ra khuynh hướng “sở kiến, sở văn” (viết về những điều mắt thấy, tai nghe) trong thơ Trung đại Việt Nam.

d. Chính tả, ngữ pháp: Bài viết không mắc các lỗi về chính tả, ngữ pháp.

e. Sáng tạo: Có cách diễn đạt mới mẻ, sáng tạo.