Đọc văn bản sau:

Dòng sông lặng ngắt như tờ

Sao đưa thuyền chạy, thuyền chờ trăng theo.

Bốn bề phong cảnh vắng teo,

Chỉ nghe cót két tiếng chèo thuyền nan.

Lòng riêng, riêng những bàn hoàn²

Lo sao khôi phục giang san Tiên Rồng.

Thuyền về, trời đã rạng đông

Bao la nhuốm một màu hồng đẹp tươi.

                                                                    Ngày 18/8/1949

(Hồ Chí Minh, Đi thuyền trên sông Đáy¹, in trong tập Hồ Chí Minh – Thơ, NXB Văn học, Hà Nội,1975, tr.59)

 

*Chú thích:

– ¹Bài thơ được sáng tác năm 1949 trong lần Bác từ Khấu Lấu (thuộc xã Tân Trào) xuôi thuyền về huyện lị Sơn Dương (Tuyên Quang) thăm một lớp học của cán bộ kháng chiến.

– ²Sử dụng hình thức lẩy Kiều (sửa chữa hay thay đổi một vài chữ trong câu Kiều nhằm diễn đạt một đề tài): Ở đây, Bác mượn lời một câu thơ trong Truyện Kiều của tác giả Nguyễn Du (Câu 711: Nỗi riêng, riêng những bàn hoàn).

PHẦN I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

(0.5 điểm). Xác định thể thơ của văn bản.

a. Đảm bảo hình thức đoạn văn, dung lượng bài viết: khoảng 200 chữ.

b. Xác định đúng yêu cầu của đề: Phân tích tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bốn câu thơ cuối của bài thơ ở phần Đọc hiểu.

c. Triển khai hợp lý nội dung đoạn văn:

Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

– Phân tích được tâm trạng của nhân vật trữ tình qua bốn câu thơ cuối của bài thơ ở phần Đọc hiểu:

+ Tâm trạng lo lắng, trăn trở về vận mệnh của đất nước: Lo sao khôi phục giang san Tiên Rồng.

+ Tâm trạng phấn khởi, lạc quan, tin tưởng vào sự thắng lợi của cách mạng.

– Đánh giá được tâm trạng của nhân vật trữ tình và nghệ thuật:

+ Tâm trạng của nhân vật trữ tình trong đoạn thơ phản ánh vẻ đẹp tâm hồn của người chiến sĩ – nghệ sĩ Hồ Chí Minh, người đã dành trọn cuộc đời cho dân tộc.

+ Sử dụng hình thức lẩy Kiều một cách hợp lí, sáng tạo, bút pháp tả cảnh ngụ tình, ngôn ngữ cô đọng, hàm súc….

d. Sáng tạo: Có những ý đột phá, vượt ra ngoài đáp án nhưng có sức thuyết phục; có cách diễn đạt tinh tế, độc đáo

e. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, Tiếng Việt.

a. Đảm bảo thể thức, dung lượng yêu cầu của một bài văn. Đầy đủ 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài. Lập luận chặt chẽ, mạch lạc.

b. Xác định đúng yêu cầu của đề: Sự cần thiết phải trân trọng các giá trị lịch sử đối với thế hệ trẻ trong thời đại ngày nay.

c. Triển khai hợp lý nội dung bài văn:

Học sinh triển khai bài viết theo trình tự hợp lí và sử dụng đúng các kĩ năng nghị luận:

1. Mở bài: Giới thiệu vấn đề cần nghị luận.

2. Thân bài: Học sinh cần triển khai được các luận điểm sau:

* Giải thích:

– Giá trị lịch sử là những bài học sâu sắc từ quá khứ, là cội nguồn của dân tộc, là những yếu tố hình thành nên nền văn hóa, truyền thống do thế hệ đi trước gây dựng, giữ gìn, lưu truyền và được kế thừa, phát huy.

– Trân trọng những giá trị lịch sử là thái độ yêu mến, ngưỡng mộ, tự hào, biết ơn, hành động bảo vệ, giữ gìn, phát triển những truyền thống lịch sử của dân tộc được truyền lại từ các thế hệ đi trước.

* Phân tích, chứng minh:

– Trân trọng các giá trị lịch sử giúp bồi đắp lòng yêu nước, tự hào dân tộc:

+ Các giá trị lịch sử giúp thế hệ trẻ hiểu được cội nguồn, lịch sử dựng nước và giữ nước của cha ông, các truyền thống văn hóa từ đó bồi dưỡng lòng yêu nước và tự hào dân tộc

– Trân trọng các giá trị lịch sử giúp thế hệ trẻ rèn luyện bản lĩnh, sống xứng đáng với các giá trị lịch sử mà cha ông đã để lại

+  Để có được nước Việt Nam hòa bình như hôm nay, cha ông ta đã hi sinh biết bao xương máu, vì vậy hiểu được giá trị lịch sử giúp người trẻ sống có ý nghĩa hơn, xứng đáng hơn, biết ơn các thế hệ đi trước, có trách nhiệm với quê hương đất nước…

+ Những bài học về giữ nước, dựng nước, về những lần canh tân thất bại hay những cuộc cải cách thắng lợi là bài học quý giá cho các bạn trẻ trong khởi nghiệp, quản lý xã hội và phát triển bản thân.

– Trân trọng các giá trị lịch sử là giữ gìn, khẳng định bản sắc dân tộc

+ Trân trọng lịch sử giúp người trẻ hiểu rõ những nét đặc trưng về tâm hồn, lối sống của người Việt (lòng yêu nước, sự cần cù, tinh thần lá lành đùm lá rách). Đây là “bộ nhận diện” để các bạn trẻ tự tin bước ra thế giới mà không trở thành bản sao của bất kỳ dân tộc nào khác.

+ Hiểu biết lịch sử giúp thế hệ trẻ có cái nhìn thấu đáo trước những thông tin sai lệch, những luận điệu xuyên tạc, từ đó bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng và văn hóa dân tộc.

– Dẫn chứng thực tiễn (gợi ý):

+ Những người trẻ tìm hiểu về lịch sử thông qua sách báo, mạng xã hội, tham gia các ngày lễ lớn của dân tộc

+ Những bạn trẻ tham gia hoạt động đền ơn đáp nghĩa, chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ, mẹ Việt Nam anh hùng.

+ Những bạn trẻ sáng tạo video về các danh nhân lịch sử, các sự kiện lớn của dân tộc.

* Mở rộng, nâng cao vấn đề:

– Mở rộng:

  + Phê phán một bộ phận giới trẻ thờ ơ với lịch sử, hiểu sai về các giá trị lịch sử.

+ Trân trọng các giá trị cần tránh chạy theo hình thức, khuôn sáo; yêu lịch sử theo phong trào.

– Bài học:

 + Trong  thời đại hội nhập hiện nay thế giới có nhiều thay đổi, người trẻ cần nhận thức về tầm quan trọng của các giá trị lịch sử để góp phần vào công cuộc xây dựng và phát triển đất nước

+ Cần có những hành động đúng đắn, thiết thực thể hiện sự trân trọng các giá trị lịch sử, lan tỏa các giá trị tốt đẹp đến với cộng đồng, xã hội.

3. Kết bài: Khẳng định lại vấn đề nghị luận.

d. Sáng tạo: Có sự sáng tạo về dùng từ, diễn đạt, lựa chọn lí lẽ, dẫn chứng để bày tỏ ý kiến một cách thuyết phục.

e. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, Tiếng Việt.