Bộ 22 đề kiểm tra giữa học kì 1 Văn 10 Chân trời sáng tạo cấu trúc mới có đáp án - Đề 15

Nhân vật có quyền năng nhất trong văn bản trên là: Trời

Hạt lúa được Trời hóa phép có đặc điểm: hạt lúa khổng lồ, lăn qua các cửa nhà, chỉ cần đưa tay ra hứng là có đủ số gạo ăn trong ngày,

Chi tiết... đã thể hiện khát vọng của nhân dân ta từ xa xưa: muốn có được một cuộc sống ấm no, đầy đủ, không đói khổ,...

- Biện pháp tu từ nhân hóa: không thấy chủ nhà quét dọn tiếp mình, bèn quay sang nhà khác.

- Tác dụng:

+ Làm nổi bật thái độ không bằng lòng và hành động của hạt lúa.

+ Giúp cho câu chuyện trở nên hấp dẫn, sinh động, gợi hình, gợi cảm (hạt lúa cũng có suy nghĩ, thái độ như con người).

Về chủ đề, văn bản trên lí giải:

- Nguồn gốc, đặc điểm của lúa và cỏ.

- Việc trồng lúa của con người.

- Nguồn gốc của con trâu...

* Yêu cầu về hình thức, kĩ năng: Đảm bảo đoạn văn nghị luận có bố cục mạch lạc, sử dụng linh hoạt các kiểu câu và có sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, các ý trong đoạn văn.

Có cách diễn đạt trong sáng độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề nghị luận.

Yêu cầu về kiến thức: 

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.

Sau đây là một hướng gợi ý: 

1. Giải thích nhận định

- “Điều ta ước muốn” là những điều ta khát khao, mơ ước đạt được, có thể rất lớn lao, viển vông hoặc xa thực tế.

- “Điều ta có thể” là những gì phù hợp với năng lực, điều kiện, hoàn cảnh thực tế của bản thân.

→ Câu nói khuyên ta nên sống thực tế, biết giới hạn bản thân và hướng tới những điều khả thi thay vì mơ mộng viển vông.

2. Bàn luận

- Ước mơ là cần thiết, nhưng nếu sống chỉ dựa trên ước muốn mà không đánh giá đúng khả năng thì dễ thất vọng, mất phương hướng.

- Sống theo điều ta có thể giúp ta xác định mục tiêu rõ ràng, có kế hoạch cụ thể, biết cố gắng trong khuôn khổ thực tế.

- Tuy nhiên, nếu chỉ an phận, không dám ước mơ thì dễ rơi vào trì trệ, thiếu động lực.

3. Mở rộng

Cần hài hòa giữa ước mơ và năng lực: Ước mơ cao đẹp, nhưng phải biết đánh giá đúng bản thân để biến điều ước thành điều có thể.

4. Kết luận

Câu nói là lời nhắc nhở sâu sắc giúp con người sống lý trí, thực tế và có trách nhiệm hơn trong cuộc sống.