Bộ 10 đề thi giữa kì 2 Ngữ Văn 8 Cánh diều cấu trúc mới có đáp án - Đề 9

Phương thức biểu đạt: biểu cảm.

Nhân vật trữ tình trong bài thơ là: người phụ nữ trong xã hội phong kiến (tác giả Hồ Xuân Hương).

- Biện pháp nghệ thuật sử dụng trong các câu thơ trên: phép đối

trước nghe >< sau giận

những tiếng >< vì duyên

thêm rền rĩ >< để mõm mòm

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh mối quan hệ giữa ngoại cảnh và tâm cảnh: nghe những âm thanh sầu thảm vang vọng giữa không gian tĩnh mịch, vắng vẻ khiến người phụ nữ thêm buồn giận, đau khổ vì duyên tình không trọn vẹn; gợi lên một cách xót xa tâm trạng bi kịch của chủ thể trữ tình.

+ Tạo sự cân xứng, nhịp nhàng, hài hòa cho lời thơ.

Nhận xét về ngôn ngữ Hồ Xuân Hương sử dụng trong bài thơ:

- Trong bài thơ, Hồ Xuân Hương sử dụng rất nhiều những từ ngữ thuần Việt: văng vẳng, gáy, bom, oán hận, trông ra, khắp, chòm, mõ thảm, cốc, chuông sầu, chẳng, cớ sao, om, rền rĩ, giận, mõm mòm, già tom.

- Các từ láy: văng vẳng, rền rĩ, mõm mòm vừa giàu giá trị biểu đạt, vừa nôm na, đậm chất dân dã.

=> Như vậy, ngôn ngữ thơ Hồ Xuân Hương mộc mạc, gần gũi, bình dị (khác với ngôn ngữ trang trọng, nhiều từ Hán Việt trong thơ bà Huyện Thanh Quan).

Tâm trạng nhân vật trữ tình được thể hiện trong bài thơ trên:

- Cô đơn, lẻ loi, buồn sầu trước không gian tĩnh mịch, vắng vẻ;

- Oán hận, u uất vì chuyện tình duyên lỡ làng, không trọn vẹn;

- Thách thức trước bi kịch cuộc đời, niềm khao khát hạnh phúc lứa đôi...

* Yêu cầu về hình thức, kĩ năng: Đảm bảo đoạn văn nghị luận có bố cục mạch lạc, sử dụng linh hoạt các kiểu câu và có sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, các ý trong đoạn văn. Có cách diễn đạt trong sáng độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề nghị luận.

Yêu cầu về kiến thức: 

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.

Sau đây là một hướng gợi ý: 

- Một vài thông điệp rút ra từ bài thơ Tự tình I (Hồ Xuân Hương):

+ Khẳng định giá trị, phẩm giá con người, đặc biệt là phụ nữ.

+ Phê phán xã hội phong kiến bất công, áp bức phụ nữ.

+ Khích lệ dám sống trung thực, bộc lộ cảm xúc và khát vọng cá nhân.

- HS lựa chọn 01 thông điệp và viết đoạn văn theo yêu cầu. GV linh hoạt khi chấm.

Có sự sáng tạo trong cách viết