Đề tuyển sinh vào lớp 6 Tiếng Việt năm 2026-2027 THCS Lê Thánh Tông (Thọ Xuân-Thanh Hóa) (có đáp án)

1. Tiêu chí hình thức và kỹ năng (1,5 điểm)

- Viết đúng thể loại văn miêu tả (tả cảnh thiên nhiên), bố cục 3 phần rõ ràng.

- Hành văn mạch lạc, biết dùng các biện pháp tu từ (so sánh, nhân hóa) phù hợp với văn phong học sinh lớp 6.

- Không mắc lỗi chính tả, ngữ pháp, dùng từ sinh động.

2. Tiêu chí nội dung (5,5 điểm)

- Mở bài (0,75 điểm): Giới thiệu hoàn cảnh diễn ra trận mưa tốt lành (sau những ngày nắng gắt, vạn vật khô héo) và cảm xúc mong chờ của cảnh vật.

- Thân bài (4,0 điểm): Miêu tả theo trình tự thời gian hợp lý:

+ Dấu hiệu trước khi mưa (1,0 điểm): Mây đen ùn ùn kéo đến che lấp bầu trời, gió nổi lên thổi bụi bay mù mịt, sấm chớp rạch ngang trời, không khí oi nồng đột ngột dịu đi.

+ Hình ảnh khi mưa bắt đầu và lúc mưa xối xả (1,5 điểm): Những hạt mưa đầu tiên lẹt bẹt rơi rồi nhanh chóng đổ xuống ào ào; miêu tả âm thanh tiếng mưa (lộp độp, rào rào), hạt mưa xiên xẹo, bong bóng phập phồng trên mặt sân.

+ Cảnh vật và vạn vật trong mưa (1,5 điểm): Cây cối xòe lá tắm mưa, những chiếc lá khô héo rũ ra được gột rửa trở nên xanh mướt, hả hê hứng nước; loài vật tìm chỗ trú hoặc vui đùa đón làn nước mát.

- Kết bài (0,75 điểm): Cảnh vật sau khi cơn mưa tạnh (bầu trời trong xanh, nắng nhẹ, tràn đầy sức sống mới) và cảm nghĩ của bản thân về sự kỳ diệu của cơn mưa tốt lành.

Bài làm tham khảo

Suốt mấy tuần liền, ông mặt trời liên tục tỏa những tia nắng chói chang, gay gắt xuống mặt đất khiến không gian trở nên ngột ngạt vô cùng. Những hàng cây bên đường héo rũ, lá sạm đi vì mất nước, cỏ thi nhau khô cháy xơ xác, vạn vật đều lả đi, mệt mỏi cầu cứu. Giữa lúc ai nấy đều mong mỏi một phép màu, một cơn mưa dông tốt lành đã xuất hiện, kịp thời tưới mát cho muôn loài.

Trước khi mưa đến, bầu trời đột ngột thay đổi vũ điệu của mình. Những đám mây đen kịt từ đâu ùn ùn kéo về, nặng trĩu như một tấm thảm khổng lồ che khuất cả khoảng không bao la. Gió bắt đầu thổi mạnh, từng cơn gió lốc cuốn theo bụi cuốn bay mù mịt, làm các cành cây nghiêng ngả, lao xao gọi nhau. Không khí oi nồng, bức bối bỗng chốc tan biến, nhường chỗ cho hơi nước mát lạnh len lỏi vào từng ngõ ngách. Đột nhiên, một tia chớp sáng lòa rạch ngang bầu trời, kéo theo tiếng sấm nổ vang trời khiến em giật mình. Thế rồi, mưa bắt đầu rơi.

Lúc đầu, mưa chỉ rơi lẹt bẹt, lộp độp vài hạt bản to trên những tàu lá chuối và hiên nhà. Nhưng chỉ một vài phút sau, mưa đã đổ xuống rào rào, trắng xóa cả không gian. Từ trong nhà nhìn ra, những giọt mưa đan vào nhau như một bức rèm pha lê khổng lồ, giăng kín từ đất lên trời. Tiếng mưa reo vui như một bản nhạc dồn dập: lúc ầm ầm xối xả trên mái tôn, lúc lại tí tách gõ vào cửa kính. Dưới lòng đường, dòng nước mưa cuồn cuộn chảy, những chiếc bong bóng nước thi nhau phập phồng hiện lên rồi lại tan ra một cách tinh nghịch.

Được tắm táp dưới làn nước mát, cây cối trong vườn là vui sướng hơn cả. Chúng hả hê xòe rộng những tán lá, lắc lư thân mình như đang nhảy múa đón chào vị cứu tinh. Những chiếc lá vốn bị bụi bặm bám đầy, nay được gột rửa sạch sẽ, trở nên xanh mướt, bóng loáng và tràn đầy sức sống. Mấy chú chim sẻ ẩn nấp dưới mái hiên, thỉnh thoảng lại rướn cổ nhìn ra ngoài, cất tiếng hót líu lo hòa cùng tiếng mưa rơi. Trận mưa như một nguồn sữa mẹ ngọt ngào, hồi sinh lại toàn bộ sự sống cho cảnh vật đang tàn úa.

Sau khoảng nửa tiếng càn quét, cơn mưa dông bắt đầu ngớt dần rồi tạnh hẳn. Ông mặt trời lại ló rạng, lấp ló sau những đám mây, ban phát những tia nắng hồng dịu dàng xuống vạn vật. Bầu trời lúc này như một tấm kính vừa được lau chùi, trong vắt và cao rộng hơn. Trên các vòm lá, những giọt nước đọng lại long lanh dưới ánh nắng như những viên ngọc quý. Cơn mưa tốt lành ấy không chỉ xua tan đi cái nóng rực của những ngày hè, mà còn đem lại niềm vui, sự mát mẻ và tiếp thêm sức sống mãnh liệt cho cả đất trời.

Phân tích đúng các thành phần ngữ pháp:

- Trạng ngữ (TN): Mùa thu (0,25 điểm)

- Chủ ngữ (CN): vạt hoa cúc dại (0,375 điểm)

- Vị ngữ (VN): cũng nở bừng hai bên đường (0,375 điểm)