Giải SBT Lịch sử 8 Cánh diều Bài 4: Xung đột Nam - Bắc Triều, Trịnh- Nguyễn có đáp án

Đáp án đúng là: A

- Bối cảnh dẫn đến sự ra đời của Vương triều Mạc:

+ Quan lại và địa chủ hoành hành.

+ Các thế lực phong kiến tranh chấp quyền lực.

+ Nhân dân nổi dậy đấu tranh ở nhiều địa phương.

Đáp án đúng là: B

Năm 1527, Mạc Đăng Dung ép vua Lê Cung Hoàng nhường ngôi, lập ra triều Mạc.

Đáp án đúng là: D

Nguyên nhân dẫn đến cuộc xung đột Nam - Bắc triều là do: mâu thuẫn gay gắt giữa nhà Mạc và nhà Lê trung hưng.

Đáp án đúng là: D

Một trong những nguyên nhân cơ bản dẫn đến bùng nổ cuộc xung đột Trịnh - Nguyễn là do mâu thuẫn giữa chính quyền Lê - Trịnh và họ Nguyễn gia tăng.

♦ Yêu cầu a) Tên di tích: Lũy Thầy

♦ Yêu cầu b) Một số thông tin tư liệu về Lũy Thầy

- Để chống lại các cuộc tấn công của họ Trịnh, chúa Nguyễn Phúc Nguyên đã lệnh cho Đào Duy Từ thi công hệ thống phòng thủ, gọi là Lũy Thầy.

- Lũy Thầy được Đào Duy Từ khởi công đắp vào năm Tân Hợi (1631), ở Đồng Hới, Quảng Bình và hoàn thành sau 3 năm. Lũy Thầy có tổng chiều dài khoảng 34 km (trải dài từ núi Đầu Mâu đến cửa sông Nhật Lệ đổ ra biển); chiều cao thành lũy khoảng 12 m (có nơi cao từ 3 - 6 m, tùy theo địa hình và dụng ý sử dụng). Mặt lũy khá rộng, có thể đi lại được.

- Mặc dù Lũy Thầy được đắp bằng đất, nhưng là một công trình phòng thủ khá bề thế, kết hợp với con hào tự nhiên là con sông Gianh, vì thế nơi đây trở thành một phòng tuyến quân sự lợi hại. Ngay từ thời các chúa Nguyễn đã có câu ca về thành cao, hào sâu này: “Khôn ngoan qua được Thanh Hà/ Dẫu rằng có cánh khó qua Lũy Thầy”.

- Lũy Thầy là một hệ thống chiến lũy liên hoàn đắp bằng đất và được chia thành những lũy nhỏ có thể kể ra như: Lũy Trường Dục; lũy Đầu Mâu; lũy Trấn Ninh,…

- Hiện nay, trên đất Quảng Bình, luỹ Đào Duy Từ không còn nguyên vẹn như dáng vẻ ngày xưa, thậm chí có nhiều đoạn đã bị mất hoàn toàn do thời gian bào mòn và chiến tranh tàn phá. Tuy nhiên dấu ấn uy lực và vang dội của Lũy Thầy trong quá khứ vẫn còn: cổng Hạ (Quảng Bình Quan), cổng Thượng (Võ Thắng Quan),…

♦ Yêu cầu a)

- Phạm vi kiểm soát của chính quyền Lê - Trịnh: từ sông Gianh trở ra Bắc

- Phạm vi kiểm soát của chính quyền chúa Nguyễn: từ sông Gianh trở vào Nam

♦ Yêu cầu b) Hệ quả của cuộc đột xung Trịnh - Nguyễn:

- Cuộc xung đột Trịnh - Nguyễn đã gây ra tình trạng chia cắt đất nước thành Đàng Trong và Đàng Ngoài, lấy sông Gianh (Quảng Bình) làm ranh giới. Cuộc xung đột cũng đã làm suy yếu quốc gia Đại Việt.

- Tuy vậy, nhu cầu về vũ khí trong quá trình xung đột, chính quyền Lê - Trịnh và chúa Nguyễn đã có những chính sách ưu đãi đối với người phương Tây, đưa đến sự phát triển mạnh mẽ của ngoại thương.

- Trước sức ép tấn công của nhà Lê - Trịnh, chúa Nguyễn tìm cách mở rộng lãnh thổ về phía nam.