Giải SBT Ngữ văn 12 CD Bài 1: Truyện truyền kì và truyện ngắn hiện đại có đáp án

I. Bài tập đọc hiểu

CHUYỆN CHỨC PHÁN SỰ ĐỀN TẢN VIÊN

(NGUYỄN DỮ)

Câu 1 trang 8 SBT Ngữ Văn lớp 12 Tập 1. (Câu hỏi 3, SGK) Trong văn bản, Tử Văn được miêu tả trong mối quan hệ với nhân vật nào? Qua các mối quan hệ ấy, em thấy Tử Văn hiện lên với những phẩm chất gì?

Câu 2 trang 8 SBT Ngữ Văn lớp 12 Tập 1. Những nguyên nhân nào giúp Tử Văn giành được phần thắng trước vong hồn của viên bách hộ? Theo em, nguyên nhân nào là quan trọng nhất?

Câu 3 trang 8 SBT Ngữ Văn lớp 12 Tập 1. (Câu hỏi 5, SGK) Nêu nhận xét của em về chức năng của người kể chuyện trong phần chính văn và người bình luận ở phần lời bình.

Câu 4 trang 8 SBT Ngữ Văn lớp 12 Tập 1. (Câu hỏi 6, SGK) Hãy nêu suy nghĩ của em về lời bình ở cuối truyện: “Kẻ sĩ chỉ lo không cứng cỏi được, còn gãy hay không là việc của trời.”.

Câu 5 trang 8 SBT Ngữ Văn lớp 12 Tập 1. Chi tiết Ngô Tử Văn nhậm chức phán sự đền Tản Viên có ý nghĩa gì?

Câu 6 trang 9 SBT Ngữ Văn lớp 12 Tập 1. Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:

Nhiếp Chính

Lộ vương ở Hoài Khánh (tỉnh Hà Nam) có đức tối, cứ dạo chơi ra dân gian thấy con gái đẹp là bắt về. Có vợ Vương sinh bị Lộ vương nhìn thấy, sai người đi xe ngựa vào tới tận nhà bắt đi. Cô gái khóc lóc kêu gào, bị bắt lên kiệu khiêng ra. Vương bỏ chạy, núp sau mộ Nhiếp Chính chờ vợ đi qua để vĩnh biệt. Không bao lâu vợ tới, nhìn thấy chồng khóc lớn gieo mình xuống đất. Vương trong lòng đau đớn bất giác khóc thất thanh, bọn gia nhân của Lộ vương biết là Vương sinh bèn túm lấy đánh đập túi bụi. Chợt trong mộ có người đàn ông bước ra, tay cầm đao sắc, khí thế rất oai mãnh, lớn tiếng quát: “Ta là Nhiếp Chính đây, sao các ngươi dám bắt ép con gái nhà lương dân. Nghĩ bọn ngươi chỉ là kẻ thừa lệnh nên tạm tha cho lần này, về nhắn với ông chủ vô đạo của các ngươi rằng nếu không sửa nết xấu thì có ngày ta sẽ lấy đầu đấy.”. Đám gia nhân nhà Lộ vương hoảng sợ bỏ xe kiệu chạy, người đàn ông lại bước thẳng vào mộ biến mất. Vợ chồng Vương sinh tới lạy trước mộ rồi về, vẫn còn sợ là Lộ vương lại tới nhưng hơn mười ngày cũng không thấy gì mới yên lòng. Từ đó, Lộ vương cũng bớt dâm đãng, hống hách.

(Bồ Tùng Linh, Liêu trai chí dị, Cao Tự Thanh dịch,

NXB Văn hoá Sài Gòn, Thành phố Hồ Chí Minh)

a) Vợ chồng Vương sinh khiến em nhớ đến nhân vật nào trong Chuyện chức phán sự đền Tản Viên? Vì sao?

b) Tìm và chỉ ra ý nghĩa của yếu tố kì ảo trong truyện.

MUỐI CỦA RỪNG

(Trích)

(NGUYỄN HUY THIỆP)

Câu 1 trang 9 SBT Ngữ Văn lớp 12 Tập 1. (Câu hỏi 3, SGK) Nguyên nhân nào khiến ông Diểu muốn đi săn? Hoạt động đi săn của ông Diểu được miêu tả như thế nào trong truyện?

Câu 2 trang 9 SBT Ngữ Văn lớp 12 Tập 1. (Câu hỏi 4, SGK) Tìm và phân tích những nguyên nhân khiến ông Diểu đi đến quyết định phóng sinh cho con khỉ đực.

Câu 3 trang 9 SBT Ngữ Văn lớp 12 Tập 1. (Câu hỏi 5, SGK) Thống kê và nêu ý nghĩa của những chi tiết kì ảo trong truyện Muối của rừng. Những chi tiết này thể hiện chủ đề nào trong tác phẩm?

Câu 4 trang 10 SBT Ngữ Văn lớp 12 Tập 1. Suy nghĩ của em về câu văn kết thúc truyện: “Chỉ ít ngày nữa sang tiết Lập hạ. Trời sẽ ấm dần.”.

Câu 5 trang 10 SBT Ngữ Văn lớp 12 Tập 1. Em ấn tượng nhất với hình ảnh / câu văn / đoạn văn nào trong truyện Muối của rừng? Vì sao?

CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA

(Trích)

(NGUYỄN MINH CHÂU)

Câu 1 trang 12 SBT Ngữ Văn lớp 12 Tập 1. Người kể chuyện trong Chiếc thuyền ngoài xa có gì khác so với người kể chuyện trong Chuyện chức phán sự đền Tản Viên và Muối của rừng? Vì sao Nguyễn Minh Châu lại lựa chọn người kể chuyện đó trong tác phẩm của mình?

Câu 2 trang 12 SBT Ngữ Văn lớp 12 Tập 1. (Câu hỏi 3, SGK) Hãy nêu và nhận xét sự biến đổi trong cảm nhận của nhân vật Phùng về gia đình người đàn bà hàng chài trong truyện.

Câu 3 trang 12 SBT Ngữ Văn lớp 12 Tập 1. (Câu hỏi 4, SGK) Phân tích tính đa diện trong tính cách của người đàn bà hàng chài.

Câu 4 trang 12 SBT Ngữ Văn lớp 12 Tập 1. (Câu hỏi 5, SGK) Chỉ ra tính đối thoại trong cái nhìn của người đàn bà hàng chài với cái nhìn của Phùng và Đẩu. Từ đó, nêu lên chủ đề của tác phẩm.

Câu 5 trang 12 SBT Ngữ Văn lớp 12 Tập 1. Nêu những suy nghĩ của em về hình ảnh người đàn bà hàng chài trong đoạn văn sau:

“Quái lạ, tuy là ảnh đen trắng nhưng mỗi lần ngắm kĩ, tôi vẫn thấy hiện lên cái màu hồng hồng của ánh sương mai lúc bấy giờ tôi nhìn thấy từ bãi xe tăng hỏng, và nếu nhìn lâu hơn, bao giờ tôi cũng thấy người đàn bà ấy đang bước ra khỏi tấm ảnh, đó là một người đàn bà vùng biển cao lớn với những đường nét thô kệch, tấm lưng áo bạc phếch có miếng vá, nửa thân dưới ướt sũng, khuôn mặt rỗ đã nhợt trắng vì kéo lưới suốt đêm. Mụ bước những bước chậm rãi, bàn chân dậm trên mặt đất chắc chắn, hoà lẫn trong đám đông...”.

Câu 6 trang 12 SBT Ngữ Văn lớp 12 Tập 1. Nguyễn Minh Châu tâm niệm: Nhà văn tồn tại trên đời để bênh vực những con người không còn ai bênh vực. Em nghĩ gì về tâm niệm này khi đọc Chiếc thuyền ngoài xa.

II. Bài tập tiếng Việt

Câu 1 trang 12 SBT Ngữ Văn lớp 12 Tập 1. (Bài tập 1, SGK) Từ hiểu biết về ngôn ngữ trang trọng và ngôn ngữ thân mật, hãy nêu nhận xét về các lời thoại dưới đây của nhân vật người đàn bà hàng chài trong truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa (Nguyễn Minh Châu).

a) Người đàn bà hướng về phía Đẩu, tự nhiên chắp tay lại với lia lịa:

− Con lạy quý toà...

− Sao, sao?

– Quý toà bắt tội con cũng được, phạt tù con cũng được, đừng bắt con bỏ nó.

b) – Chị cảm ơn các chú! Người đàn bà đột nhiên thốt lên bằng một giọng khẩn thiết – Đây là chị nói thành thực, chị cảm ơn các chủ. Lòng các chú tốt, nhưng các chú đâu có phải là người làm ăn... cho nên các chú đâu có hiểu được cái việc của các người làm ăn lam lũ, khó nhọc...

Chỉ mấy lời mào đầu ấy, người đàn bà đã mất hết cái vẻ ngoài khúm núm, sợ sệt.

Câu 2 trang 13 SBT Ngữ Văn lớp 12 Tập 1. (Bài tập 3, SGK) Nhận diện, phân tích đặc điểm của ngôn ngữ trang trọng và ngôn ngữ thân mật trong các đoạn văn sau:

a) Học sinh, sinh viên, tri thức trẻ phải biết cách học để trở thành những công nhân, chuyên viên giỏi, những kĩ sư, bác sĩ, cán bộ giảng dạy xuất sắc, cung cấp cho Nhà nước những cán bộ lãnh đạo, quản lí liêm khiết có trình độ cao, có tầm nhìn xa. Bản thân học sinh và sinh viên phải tự mình khắc phục những suy nghĩ lệch lạc, những tiêu cực của mình cũng như những tệ nạn xã hội đang diễn ra trên đất nước làm cho mọi người, kể cả thanh niên hết sức bất bình, căm giận. Thái độ đúng đắn của mỗi thanh niên là phải biết đấu tranh và vượt qua những yếu kém và tiêu cực đó bằng những hành động tích cực và bản lĩnh của người chủ xứng đáng của đất nước. Đó là trách nhiệm và sứ mạng của giới trẻ.

(Nguyễn Thị Bình)

b) Con gái yêu quý! Vậy là con gái của mẹ đã lớn thật rồi, cuối cùng cũng đến ngày con phải rời xa vòng tay mẹ để đi học xa nhà. Mẹ vẫn lo lắng y như ngày đầu tiên con đi nhà trẻ, con khóc mà lòng mẹ xót xa. Mẹ biết con không còn mãi bé, cô gái của mẹ đã lớn và đến lúc con phải bay bằng chính đôi cánh của mình, trên bầu trời của con. Con hãy nhớ, cuộc sống không thể tránh khỏi những chông gai, nếu con coi đó là một trò chơi có mạo hiểm, con sẽ thấy nó thú vị, còn nếu con nhìn nó bằng con mắt của sự mắt của sự bi quan, sợ hãi, nó sẽ là con quái vật muốt chửng con lúc nào không hay. Chỉ khi con xông pha, trải nghiệm, con mới nhận được những điều giả trị con mong muốn. Con cũng hãy thoải mái tham gia các hoạt động cùng các bạn, làm tình nguyện, đi đến những nơi mà con muốn đến nhé!

(Nguyễn Thu Hà)