Truyện	Thời gian	Không gian	Nhân vật	Sự kiện chính
Thần Trụ Trời	Khi chưa có vũ trụ	Trời và đất	Thần Trụ Trời	Thần Trụ Trời tách trời và đất

Câu 2/43

Vũ trụ thuở sơ khai được hình dung như thế nào trong truyện Thần Trụ Trời?

Xem đáp án

Lời giải

- Chi tiết miêu tả vũ trụ thủa sơ khai: “Thuở ấy chưa có vũ trụ, chưa có muôn vật và loài người. Trời đất chỉ là một đám hỗn độn tối tăm và lạnh lẽo”, “Thần ở trong đám mờ mịt hỗn độn đó không biết đã từ bao lâu” ...

→ Hình ảnh vũ trụ hỗn độn, tối tăm, trời đất chưa tách rời nhau là cách hình dung

về thuở sơ khai rất phổ biến trong thần thoại suy nguyên của nhiều dân tộc ở Việt Nam và trên thế giới.

Câu 3/43

Vì sao thần Trụ Trời lại được miêu tả với hình dạng khổng lồ, kì vĩ?

Xem đáp án

Lời giải

- Trong thần thoại suy nguyên, mỗi vị thần có một chức năng riêng: nhận thức, lí giải các hiện tượng tự nhiên hoặc những tập tục, thói quen, hành vi của cộng đồng. Vì vậy, hình dạng của nhân vật thần thường có mối liên hệ chặt chẽ với hiện tượng tự nhiên được hình tượng hoá.

- Thần Trụ Trời có chức năng kiến tạo vũ trụ bao la, kì vĩ nên thần cũng có hình dạng khổng lồ, kì vĩ như vậy.

Câu 4/43

Nêu nhận xét về cách miêu tả công việc kiến tạo vũ trụ của thần Trụ Trời.

Xem đáp án

Lời giải

- Công việc tạo lập vũ trụ lớn lao, phi thường: phân chia trời, đất; tạo ra núi đồi, cao nguyên, biển cả, ...

- Công việc đắp cột chống trời cũng được miêu tả một cách bình dị, gần gũi, như ở người lao động bình thường, cần mẫn, vất vả: một mình cầy cục đào đất, đá đắp cột; phá cột đi, ném đất đá đi mọi phía; ...

Câu 5/43

Phân tích hình ảnh vũ trụ sau khi được kiến tạo để thấy nhận thức của người xưa về thế giới.

Xem đáp án

Lời giải

- Hình ảnh vũ trụ sau khi được kiến tạo: “Từ đó trời đất phân ra làm hai. Đất phẳng như cái mâm vuông, trời ở trên như cái bát úp, chỗ giáp giới giữa trời và đất gọi là chân trời”; “mặt đất chỗ cao, chỗ thấp không được bằng phẳng”;...

→ Hình ảnh vũ trụ sau khi thần Trụ Trời hoàn tất công việc thể hiện nhận thức hồn nhiên, thô sơ của người xưa về mô hình vũ trụ (gồm hai tầng trời và đất); về đặc điểm của thế giới (hình dạng của bầu trời và mặt đất); về quá trình hình thành các sự vật, hiện tượng tự nhiên.

Câu 6/43

Tìm những lời kể mang tính suy nguyên và phân tích chức năng cụ thể của chúng trong truyện Thần Trụ Trời.

Xem đáp án

Lời giải

Trong truyện Thần Trụ Trời, lời kể mang tính suy nguyên thể hiện chức năng giải thích sự hình thành của vũ trụ. Ví dụ:

- “Từ đó trời đất phân ra làm hai. Đất phẳng như cái mâm vuông, trời ở trên như cái bát úp, chỗ giáp giới giữa trời và đất gọi là chân trời”;“Vì thế mà bây giờ mặt đất chỗ cao, chỗ thấp không được bằng phẳng“: giải thích sự hình thành trời, đất, núi đồi, biển cả và đặc điểm địa hình của thế giới tự nhiên.

- Lời bài vè“Nhất ông đếm cát/ Nhì ông tát bể (biển)/...”: lí giải nguồn gốc của các sự vật trong vũ trụ (sao trời, biển, cát, cây cối,...).

Câu 7/43

Đọc lại văn bản Thần Sét trong SGK Ngữ văn 10, tập một (tr. 12 - 13) và trả lời các câu hỏi:

Chỉ ra các chi tiết miêu tả hình dạng, tính khí và hành động của thần Sét.

Xem đáp án

Lời giải

Thần Sét được miêu tả với hình dạng dữ tợn, tính khí nóng nảy, hành động hung dữ, nóng vội.

Câu 8/43

Thần Sét đã mắc phải sai lầm gì và bị Ngọc Hoàng trừng phạt như thế nào?

Xem đáp án

Lời giải

- Thần Sét đã mắc phải sai lầm: hễ Ngọc Hoàng sai là đi ngay, hễ thấy là đánh liền nên cũng có lúc làm cho người, vật chết oan.

- Thần Sét bị Ngọc hoàng phạt: bị bắt nằm im 1 nơi không cựa quậy trong 1 đám rừng ở thiên đình; bị con gà thần của Ngọc Hoàng mổ một cái làm đau nhói cả người.

Câu 9/43