- Yêu cầu số 1: Hai câu thơ: “Dù cho đất đổi trời thay/ Trăm năm vẫn giữ lòng ngay với đời” muốn khuyên con người: luôn sống ngay thẳng, trung thực, tôn trọng và bảo vệ sự thật.

- Yêu cầu số 2: Một số câu ca dao, tục ngữ khác về bảo vệ lẽ phải:

+ Phải trái phân minh, nghĩa tình trọn vẹn.

+ Người gian thì sợ người ngay/ Người ngay chẳng sợ đường cày cong queo.

+ Ăng ngay nói thật, mọi tật mọi lành.

+ Cây ngay không sợ chết đứng.

+ Của ngang chẳng góp, lời tà chẳng thưa.

+ Một câu nói ngay bằng ăn chay cả tháng.

+ Những người tính nết thật thà/ Đi đâu cũng được người ta tin dùng.

+ Của phi nghĩa có giàu đâu/ Ở cho ngay thật giàu sang mới bền.

Câu 2

a) Chánh án Pe-rin Lao-ri đã làm gì khi nhận được là thư của thời thơ ấu? Việc làm đó của ông có ý nghĩa gì?

b) Theo em, thế nào là bảo vệ lẽ phải?

c) Nếu lí do của sự cần thiết phải bảo vệ lẽ phải.

Xem đáp án

Lời giải

- Khi nhận được bức thư của người bạn cũ, Chánh án Pe-rin Lao-ri đã:

+ Suy nghĩ rất lâu, lưỡng lự giữa sự trung thực và tình cảm bạn bè. Nhưng cuối cùng chánh án đã quyết định bảo vệ sự thật, ông vẫn kí vào tờ giấy buộc thi hành án đối với con trai của người bạn cũ.

+ Để giúp đỡ người bạn vượt qua khó khăn, ông gửi cho người bạn một khoản tiền đủ để người bạn có thể nộp phạt và thanh toán án phí.

- Việc làm đó của chánh án Pe-rin Lao-ri đã thể hiện:

+ Ông là người rất trung thực, biết tôn trọng và bảo vệ lẽ phải, không để tình cảm cá nhân làm ảnh hưởng đến việc thực thi công lý;

+ Đồng thời, chánh án Pe-rin Lao-ri cũng là một người có tấm lòng nhân hậu, biết quan tâm, chia sẻ với khó khăn, họa nạn của người khác.

* Yêu cầu b) Bảo vệ lẽ phải là công nhận, ủng hộ, tuân theo và bảo vệ những điều đúng đắn; biết điều chỉnh suy nghĩ, hành vi của mình theo lẽ phải; không chấp nhận và không làm những việc sai trái.

* Yêu cầu c) Chúng ta cần phải tôn trọng và bảo vệ lẽ phải, vì:

+ Việc bảo vệ lẽ phải giúp mỗi người có cách ứng xử phù hợp; góp phần đẩy lùi cái sai, cái xấu, để làm lành mạnh mối quan hệ xã hội, thúc đẩy xã hội ổn định, phát triển;

+ Mặt khác, việc bảo vệ lẽ phải cũng củng cố niềm tin của con người vào cộng đồng, pháp luật và lương tri.

Câu 3

a) Hãy chỉ ra những lời nói, việc làm thể hiện bảo vệ lẽ phải trong những bức tranh trên.

b) Theo em, học sinh cần làm gì để bảo vệ lẽ phải?

Xem đáp án

Lời giải

* Yêu cầu a) Những lời nói và việc làm thể hiện bảo vệ lẽ phải

- Trong bức ảnh 1: Hai bạn học sinh nữ đã kiên quyết minh oan cho bạn Yến.

- Trong bức ảnh 2: Bạn học sinh nam đã đến trụ sở công an để: trình báo, tố cáo, cung cấp bằng chứng về sự việc một chiếc xe gây tai nạn rồi bỏ chạy.

- Trong bức ảnh 3: Khi con trai phạm sai lầm và phải chấp nhận hình phạt của pháp luật, người đàn ông đã kiên quyết để con trai thi hành án, không sử dụng tiền bạc hay các mối quan hệ để “lo lót”, “chạy án” cho con.

* Yêu cầu b) Để bảo vệ lẽ phải, học sinh cần:

+ Tôn trọng, ủng hộ, tuân theo những điều đúng đắn.

+ Biết điều chỉnh suy nghĩ, hành vi của mình theo hướng tích cực.

+ Khích lệ, động viên bạn bè có thái độ, hành vi bảo vệ lẽ phải.

+ Phê phán thái độ, hành vi đi ngược lại lẽ phải.

Câu 4

Em đồng tình hay không đồng tình với ý kiến nào dưới đây? Vì sao?

a) Để bảo vệ lẽ phải cần tôn trọng sự thật.

b) Cần kiên quyết bảo vệ những gì phù hợp với lợi ích của cộng đồng.

c) Người bảo vệ lẽ phải luôn phải chịu thiệt thòi.

d) Mỗi người tự bảo vệ lợi ích của mình chính là góp phần vào việc bảo vệ lợi ích của cộng đồng.

e) Trước việc làm sai trái, nếu mình không liên quan thì không cần lên tiếng.

Xem đáp án

Lời giải

- Ý kiến a) Đồng tình. Vì: bảo vệ lẽ phải là công nhận, ủng hộ, tuân theo và bảo vệ những điều đúng đắn; biết điều chỉnh suy nghĩ, hành vi của mình theo lẽ phải; không chấp nhận và không làm những việc sai trái.

- Ý kiến b) Đồng tình. Vì: lẽ phải là những điều đúng đắn, phù hợp với đạo lí và lợi ích chung của xã hội; do đó, chúng ta cần kiên quyết tôn trọng và bảo vệ lẽ phải.

- Ý kiến c) Không đồng tình. Vì: người biết tôn trọng và bảo vệ lẽ phải sẽ luôn được mọi người yêu quý và kính trọng.

- Ý kiến d) Đồng tình. Vì: mỗi cá nhân là một tế bào của xã hội; khi có ý thức bảo vệ lợi ích của mình, chính là chúng ta đang góp phần bảo vệ lợi ích của cộng đồng. Tuy nhiên, chúng ta cũng cần phân biệt rõ giữa lợi ích chính đáng và vấn đề tư lợi cá nhân.

- Ý kiến e) Không đồng tình. Vì: trước việc làm sai trái, dù không liên quan đến bản thân, nhưng chúng ta vẫn cần lên tiếng để tố cáo cái sai, bảo vệ lẽ phải; im lặng đồng nghĩa với việc chúng ta đã tiếp tay cho cái ác, cái xấu.

Câu 5

Ai biết bảo vệ lẽ phải, ai chưa biết bảo vệ lẽ phải trong những trường hợp dưới đây? Vì sao?

a) Thấy bất kể việc gì có lợi cho mình, anh H cũng phải làm cho bằng được.

b) Trong các cuộc tranh luận, chị M kiên quyết bảo vệ đến cùng ý kiến của mình dù ý kiến đó là đúng hay sai.

c) Trong lớp, bạn B thường lớn tiếng phê bình khuyết điểm của bạn khác nhưng lại che giấu khuyết điểm của mình.

d) Anh S cùng các bạn thu thập chứng cứ và tố cáo một việc làm sai trái.

Xem đáp án

Lời giải

- Nhân vật biết bảo vệ lẽ phải là anh S và nhóm bạn (trường hợp d). Vì: khi phát hiện thấy hành vi sai trái, vi phạm quy định của pháp luật, anh S và nhóm bạn đã dũng cảm đấu tranh, thu thập bằng chứng để tố cáo hành vi đó.

- Những nhân vật chưa biết bảo vệ lẽ phải:

+ Anh H (trường hợp a). Vì: anh H chỉ thực hiện hành vi khi thấy việc làm nào có lợi cho bản thân, không có lợi cho bản thân, anh H không làm.

+ Chị M (trường hợp b). Vì: chị M không chịu lắng nghe, tiếp thu sự góp ý, nhắc nhở của người khác mà kiên quyết bảo vệ ý kiến cá nhân.

+ Bạn B (trường hợp c). Vì: bạn B chỉ nhìn thấy và chỉ trích lỗi sai của người khác nhưng lại cố tình che dấu lỗi sai, khuyết điểm của bản thân.

Câu 6