Giải SGK Lịch sử và Địa Lý 4 Cánh diều Bài 4: Dân cư, hoạt động sản xuất và một số nét văn hóa ở vùng Trung Du và miền núi Bắc Bộ có đáp án

- Nếu được đi du lịch đến vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ, em mong muốn được chiêm ngưỡng: sự hùng vĩ của núi rừng và trải nghiệm văn hóa chợ phiên cùng các lễ hội độc đáo của người dân nơi đây.

- Yêu cầu số 1: Một số dân tộc sinh sống ở vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ là: Kinh, Mường, Tày, Nùng, Thái, Mông, Dao,...

- Yêu cầu số 2:

+ Những tỉnh có mật độ dân số dưới 100 người/km² là: lai Châu; Điện Biên; Sơn La; Cao Bằng; Bắc Kạn; Lạng Sơn.

+ Những tỉnh có mật độ dân số từ 100 đến 500 người/km² là: Hà Giang; Lào Cai; Yên Bái; Tuyên Quang; Thái Nguyên; Bắc Giang; Quảng Ninh; Phú Thọ; Hòa Bình.

• Yêu cầu số 1:

- Ruộng bậc thang thường được làm ở những nơi có địa hình dốc.

- Cách làm ruộng bậc thang của người dân vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ:

+ Người dân chọn các sườn núi hoặc sườn đồi có nguồn nước từ khe suối, có khả năng tạo mặt bằng, ít sỏi đá;

+ Sau đó, họ san thành các mặt bằng ruộng nối tiếp nhau như bậc thang và làm bờ để giữ nước, chặn đất khỏi bị xói mòn.

• Yêu cầu số 2: Người dân thường trồng cây lúa trên ruộng bậc thang.

• Yêu cầu số 1: Cách khai thác nước để sản xuất điện là: nhà nước đã cùng nhân dân đắp đập, ngăn sông tạo thành hồ lớn và dùng sức nước chảy từ trên cao xuống để chạy tua-bin sản xuất điện.

• Yêu cầu số 2: Xác định vị trí của nhà máy thủy điện Hòa Bình và Sơn La

• Yêu cầu số 1: Học sinh tự xác định vị trí của các mỏ khoáng sản

• Yêu cầu số 2: Điểm khác biệt:

- Khai thác khoáng sản lộ thiên: chỉ cần bóc đi lớp đất, đá bên trên là lấy được khoáng sản.

- Khai thác khoáng sản trong hầm mỏ:

+ Phải đào các hầm sâu xuống lòng đất mới có thể lấy được khoáng sản.

+ Công việc khai thác khoáng sản trong hầm lò rất vất vả và nguy hiểm.

- Chợ phiên vùng cao:

+ Chợ phiên vùng cao thường họp vào những ngày nhất định. Vào ngày này, chợ thường rất đông vui.

+ Chợ phiên không chỉ là nơi mua bán, trao đổi hàng hoá mà còn là nơi gặp gỡ, vui chơi, giao lưu văn hoá của người dân.

+ Ngoài ra, chợ phiên cũng là nơi lưu giữ những nét văn hoá đặc sắc về ẩm thực, trang phục,...

- Lễ hội Lồng Tồng:

+ Còn được gọi là lễ hội xuống đồng của các dân tộc Tày, Nùng,...

+ Lễ hội này được tổ chức vào đầu mùa xuân, để cầu trời cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, đời sống ấm no.

+ Hoạt động chính của lễ hội là: nghi lễ xuống đồng, với sự tham gia thực hiện nghi thức cày đường cày đầu tiên, thi cấy,....

+ Trong lễ hội có các trò chơi dân gian như: kéo co, đẩy gậy, tung còn, bịt mắt đập trống,...

- Nghệ thuật múa xòe Thái

+ Xòe Thái là loại hình múa truyền thống, đặc sắc, có vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần của người Thái.

+ Xòe Thái có rất nhiều điệu, trong đó xòe vòng là phổ biến nhất. Xoè vòng có tính giao lưu cộng đồng cao nên không hạn chế số người tham gia. Các vòng xoè thường được xác định “tâm xoè" bởi một hũ rượu cần hoặc một đống lửa,....

+ Năm 2021, Tổ chức UNESCO đã ghi danh Nghệ thuật Xòe Thái là Di sản Văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại.