I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
Nói với con
Con ơi, núi cao vì không chê đá
người lớn lên vì không sợ nghèo
trâu chẳng sợ cỏ
gà chẳng sợ gáy
con đừng sợ gian nan
sợ lòng mình bỏ cuộc
núi cho con bóng mát
đừng đốn rừng lấy củi
suối cho con nước ngọt
đừng làm đục vì vàng
người biết thương đất
đất sẽ nuôi người
người biết thương người
cả bản sẽ ấm
đi đâu cũng nhớ
con sinh ra ở bản này
không có sách, có lời mẹ
không có đèn, có ánh trăng
nhưng có đủ làm nên một con người
(Lâu Văn Mua¹, in trong Bụng đói lòng no, NXB Hội Nhà Văn, 2025, tr.16)
Chú thích:
Lâu Văn Mua sinh năm 1992, là người dân tộc Mông, quê tại huyện Mường Lát, tỉnh Thanh Hóa. Thơ anh nổi bật với sự kết hợp hài hòa giữa văn hóa bản địa vùng cao và tư duy văn học đương đại.
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Chỉ ra 01 dấu hiệu hình thức để xác định thể thơ của văn bản.
Câu 2. Theo văn bản, để lớn lên, con không được sợ điều gì?
Câu 3. Phân tích tác dụng của biện pháp lặp cấu trúc trong những dòng thơ:
núi cho con bóng mát
đừng đốn rừng lấy củi
suối cho con nước ngọt
đừng làm đục vì vàng
Câu 4. Trình bày cách hiểu của anh/chị về những dòng thơ:
không có sách, có lời mẹ
không có đèn, có ánh trăng
nhưng có đủ làm nên một con người
Câu 5. Hai ngữ liệu sau có sự tương đồng nào về ý nghĩa:
Con ơi, núi cao vì không chê đá
người lớn lên vì không sợ nghèo
(Lâu Văn Mua, Nói với con)
Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn
Sống trên đá không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói
(Y Phương, Nói với con)