Đề cương ôn tập Học kì 2 Ngữ văn 10 năm 2025–2026 trường THPT Phước Long (TP Hồ Chí Minh)

I. PHẦN ĐỌC (6,0 điểm)
Đọc văn bản sau:

CON MUỐN LÀM MỘT CÁI CÂY

Đây là mùa đầu tiên cây ổi trước nhà thằng Bum bất ngờ ra hoa, bói quả. Đó quả là một sự kiện không hề nhỏ trong khu phố nhỏ này. Dù rằng chuyện ra hoa, kết trái của mọi cây ổi thực ra chẳng có gì lạ khi nó đã lớn tướng bảy, tám năm nay.

(...)Ở phố, người ta chỉ trồng được những cái cây be bé, xinh xinh. Khoảnh đất trước nhà, tổ trưởng dân phố đề nghị trồng hoa, ví dụ như là hoa bằng lăng, vừa cho bóng mát, vừa có hoa rất đẹp...(...)Một cây ổi có vẻ lạc lõng nhưng cũng không hề làm mất duyên con đường vì phía trước ông vẫn trồng bằng lăng, phía trong sân nhà mới là chỗ đứng của cây ổi. (...)

Ông muốn trồng ổi vì muốn sẽ có một cây như cái cây sum suê trong vườn nhà khi xưa cho đứa nhỏ trong bụng mẹ sau khi chào đời sẽ lớn mạnh cứng cáp và có nơi leo trèo như ba nó. Với một đứa con trai nhỏ, chỉ cây ổi thôi cũng đã là thiên đường. Thế mà phụ công sức chăm bẵm, chờ mong của ông, cây ổi cứ ra hoa rồi rụng, quyết không bói quả. Nhưng rồi, có thể vì mẹ hay càm ràm khiến cây rát tai quá, ngày kia, những chùm quả bé xíu xiu như nút áo bỗng xuất hiện trên cây. Chẳng bao lâu sau, những chùm bé xíu ấy to dần, chuyển từ màu xanh sẫm sang xanh nhạt, căng bóng. Màu xanh nhạt chuyển dần
sang ửng vàng, thơm phức, gọi chim về ríu ran khắp trước sân nhà.

Thằng Bum đã kể cho tụi bạn nghe câu chuyện ấy cả trăm lần. Nó tự hào khoe thêm, ngày mới hai, ba tuổi nó đã biết cùng ông bắt sâu cho cây, vì thế cây mới có thể trưởng thành như này.

- Dĩ nhiên là vì có tao mới có cây ổi đầy trái này cho tụi mày ăn. - mũi nó hếch lên, mặt kênh kênh nhưng không đứa nào thấy ghét vì hương ổi chín tỏa lan trong sân nhà nó ngọt lịm. Nó lại là thằng bé cực thảo ăn với bạn bè.

Cây ổi của nhà thằng Bum có vẻ đẹp kỳ lạ nhất trái đất vì ông đã cố ý bấm cho cây tỏa ra nhiều cành cao thấp vững chãi. Thằng Bum và bè bạn là trẻ con lớn lên ở phố nhưng vẫn có khả năng chuyền từ cành này qua cành khác nhẹ như sóc. Chúng hái và chia nhau những trái chín thơm lừng. Ông nội bắc một chiếc ghế đẩu ra sân, rất gần cây ổi, ngồi đó nghe đài, đánh mắt nhìn theo trông chừng lũ trẻ, cười rất hiền lành. Thi thoảng ông lại vẫy cả đám lại uống nước kẻo mồ hôi ra nhiều, dễ bị mệt. Cái đài nhỏ thường phát ra những làn điệu Ví Giặm, những ca khúc về quê hương mến yêu mà ông nghe đi nghe lại hoài mãi không chán. Có khi cao hứng, ông còn ngân nga hát theo. Có những câu ca, chỉ vô tình nghe mà Bum cũng đã thuộc lòng.

“Con muốn làm một cái cây. Con muốn làm cây ổi trong sân nhà cũ của con. Con muốn luôn bên đám bạn leo trèo mùa ổi chín và thấy ông con ngồi cười hiền lành bên gốc ổi...”.