B. ĐỀ MINH HỌA
PHẦN I. ĐỌC – HIỂU (6.0 điểm)
MỘT TẤM LÒNG THƯƠNG CON SÂU NẶNG
(Về truyện ngắn Lão Hạc của Nam Cao)
(...) Bán con chó Vàng vì thương con, nhưng rồi lão Hạc lại vô cùng ăn năn, day dứt. Lão sang nhà ông giáo giãi bày những nỗi đau thống thiết của mình. “Mặt lão đột nhiên co rúm lại. Những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra. Cái đầu lão ngoẹo về một bên và cáimmiệng móm mém của lão mếu như con nít. Lão hu hu khóc ...”. Mấy câu văn ngắn ngủi đặc tả ngoại hình nhân vật thật ấn tượng. Tác giả đã sử dụng từ tượng hình: “co rúm lại”, “xô lại”, “ngoẹo về một bên” ...và một từ tượng thanh “hu hu” khiến cho nét mặt, thân hình, và tâm trạng của lão Hạc hiện lên thật thê thảm. Làm một việc vì tình thương con nhưng người cha ấy vẫn tự dằn vặt, đau khổ như người phạm lỗi lớn. Phải chăng lão Hạc cảm thấy mình có lỗi với cậu Vàng”, con vật rất đổi thân thương của lão? Ta nghe lời lão kể với ông giáo trong truyện mà như nghe chính lão Hạc kể với ta: “Này ... cái giống nó cũng khôn! Nó cứ làm in như nó trách tôi; nó kêu ư ử, nhìn tôi, như muốn bảo tôi rằng: A! Lão già tệ lắm! Tôi ăn ở với lão như thế mà lão xử với tôi như thế này à?. Thì ra tôi già bằng này tuổi đầu rồi mà còn đánh lừa một con chó, nó không ngờ tôi nở tâm lừa nó!...”. Đây là lời nói, hay chính là lời sám hối, lời tự than, tự trách mình quá phủ phàng, nhẫn tâm của một tấm lòng nhân hậu! Từ những nét ngoại hình quằn quại đến những lời ăn năn, sám hối này, lão Hạc quả là một con người nặng tình, nặng nghĩa, thủy chung, vô cùng trung thực. Từ ngày người con phẫn chí ra đi vì không có tiền cưới vợ, lão Hạc luôn mang tâm trạng “mắc tội” bởi không lo liệu nổi hạnh phúc cho con. Lão cố dành tiền cho con, cố chăm sóc “cậu Vàng” như chăm sóc kỉ vật của con. Vậy mà giờ đây lão phải bán “cậu Vàng” cho người ta giết thịt, lão cảm thấy mình “mắc tội” nặng hơn, tội với con người, với cả con vật. Tấm lòng người lão nông ấy bao la, sâu nặng biết nhường nào. Con chó Vàng sẽ bị người ta giết thịt. Lão Hạc dự cảm rõ điều đó. Đối với lão, đó là cái chết thứ nhất, một cái chết do chính lão gây ra. Nhưng người đọc chúng ta ngày nay, suy ngẫm sâu xa một chút, sẽ thấu hiểu và xiết bao xót thương ông lão nông khốn khổ và nhân hậu ấy. Và chúng ta cũng hiểu rằng chính cái xã hội thực dân phong kiến bấy giờ đã đẩy lão Hạc và biết bao người nông dân khác vào bi kịch như lão Hạc. Vì hạnh phúc của một người con này, lão Hạc phải chứng kiến cái chết của một “người… con” khác, phải tự huỷ diệt một niềm vui, một kỉ vật thân thương của đời mình. Nêu sự việc lão Hạc bán chó, rồi đau khổ vật vã tự trách mình, ngòi bút Nam Cao đã lay động tận nơi sâu thẳm tình cảm của bạn đọc chúng ta.
(...)
(Vũ Dương Quỹ, trích “Một tấm lòng thương con sâu nặng”)
Câu 1 (0.5 điểm). Đoạn trích trên thuộc thể loại văn bản nào?
Câu 2 (1.0 điểm). Đoạn trích bàn về vấn đề gì?
Câu 3 (1.0 điểm)
a. Xác định và gọi tên một thành phần biệt lập trong câu văn: “Phải chăng lão Hạc cảm thấy mình có lỗi với “cậu Vàng”, con vật rất đỗi thân thương của lão?”
b. Câu văn: “A! Lão già tệ lắm!” thuộc kiểu câu chia theo mục đích nói nào?