Trường hợp một quốc gia bị tấn công vào lãnh thổ thuộc vùng đặc quyền kinh tế của mình, quốc gia này có quyền áp dụng biện pháp nào để bảo vệ chủ quyền và quyền lợi kinh tế trong khu vực này? Hãy phân tích các quyền của quốc gia ven biển trong vùng đặc quyền kinh tế.

* Quyền tài phán của quốc gia ven biển đối với tàu thuyền nước ngoài trong lãnh hải:

- Quyền tài phán trong lãnh hải: Quốc gia ven biển có quyền tài phán đối với tàu thuyền nước ngoài trong lãnh hải của mình, bao gồm quyền thực hiện kiểm soát, giám sát và áp dụng các biện pháp xử lý khi tàu thuyền vi phạm các quy định của quốc gia đó. Quyền tài phán của quốc gia ven biển được thể hiện trong các hoạt động sau:

+ Kiểm tra tàu thuyền: Quốc gia ven biển có quyền yêu cầu tàu thuyền nước ngoài đi qua lãnh hải của mình phải tuân thủ các quy định về hành trình, không gây thiệt hại cho an ninh và trật tự của quốc gia ven biển.

+ Xử lý vi phạm: Nếu tàu thuyền nước ngoài vi phạm pháp luật của quốc gia ven biển, quốc gia ven biển có quyền yêu cầu tàu thuyền đó dừng lại và có thể thực hiện các biện pháp xử lý vi phạm phù hợp.

- Quyền tài phán trong trường hợp vi phạm: Nếu một tàu thuyền thương mại nước ngoài vi phạm quy định pháp lý của quốc gia ven biển, quốc gia đó có thể thực hiện quyền tài phán của mình và áp dụng các biện pháp pháp lý sau:

+ Yêu cầu tàu thuyền rời khỏi lãnh hải: Quốc gia ven biển có quyền yêu cầu tàu thuyền vi phạm vi phạm rời khỏi lãnh hải của mình, nếu vi phạm là nghiêm trọng hoặc có nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh quốc gia.

+ Thu giữ tàu thuyền và hàng hóa: Trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng, quốc gia ven biển có thể thu giữ tàu thuyền và hàng hóa để xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật quốc gia.

+ Xử phạt hành chính: Quốc gia ven biển có thể áp dụng các hình thức xử phạt hành chính như phạt tiền, đình chỉ các hoạt động vận hành của tàu thuyền nước ngoài trong lãnh hải của mình.

+ Áp dụng các biện pháp hình sự: Trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng hoặc liên quan đến các hành vi phạm pháp hình sự (như buôn lậu, xâm phạm tài nguyên biển), quốc gia ven biển có thể áp dụng các biện pháp hình sự, bao gồm bắt giữ và đưa tàu thuyền ra xét xử.

- Các biện pháp pháp lý quốc tế:

+ Quyền qua lại vô hại: Dù quốc gia ven biển có quyền xử lý vi phạm trong lãnh hải, việc xử lý phải tuân theo nguyên tắc “quyền qua lại vô hại” (innocent passage) được quy định tại Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS). Tàu thuyền nước ngoài có quyền qua lại vô hại trong lãnh hải của quốc gia ven biển miễn là họ không thực hiện các hành động gây tổn hại đến hòa bình, an ninh, trật tự của quốc gia ven biển.

+ Các biện pháp xử lý phù hợp với luật quốc tế: Quốc gia ven biển phải áp dụng các biện pháp xử lý vi phạm không được vượt quá những gì cần thiết để bảo vệ an ninh và lợi ích quốc gia, tuân thủ các nguyên tắc công pháp quốc tế và các cam kết quốc tế mà quốc gia đó tham gia.

=> Kết luận: Quốc gia ven biển có quyền tài phán đối với tàu thuyền nước ngoài trong lãnh hải của mình, đặc biệt khi tàu thuyền này vi phạm các quy định pháp luật của quốc gia ven biển. Quốc gia ven biển có thể áp dụng các biện pháp như yêu cầu tàu thuyền rời khỏi lãnh hải, xử phạt hành chính, thu giữ tàu thuyền hoặc hàng hóa, và trong một số trường hợp có thể áp dụng biện pháp hình sự. Tuy nhiên, các biện pháp này phải tuân thủ nguyên tắc "quyền qua lại vô hại" và không được vi phạm các nghĩa vụ quốc tế của quốc gia ven biển.

So sánh sự khác biệt giữa ba chế độ

Kết luận: Mỗi chế độ đối xử với người nước ngoài trong công pháp quốc tế có những mục đích và phạm vi áp dụng khác nhau. Chế độ quốc gia tập trung vào việc đối xử công bằng giữa công dân và người nước ngoài trong các lĩnh vực như kinh tế và thương mại; chế độ tối huệ quốc nhằm bảo đảm quyền lợi thương mại và ưu đãi giữa các quốc gia trong các hiệp định quốc tế; và chế độ ngoại giao bảo vệ quyền và miễn trừ cho các cơ quan ngoại giao và đại diện ngoại giao, giúp duy trì các quan hệ quốc tế hòa bình và hiệu quả.