Mẹ nằm như lúc còn thơ

Mà con trước mẹ già nua thế này.

Trở về với mẹ ta thôi

Giữa bao la một khoảng trời đắng cay

Mẹ không còn nữa để gầy

Gió không còn nữa để say tóc buồn

Người không còn dại để khôn

Nhớ thương rồi cũng vùi chôn đất mềm

Tôi còn nhớ hay đã quên

Áo nâu mẹ vẫn bạc bên nắng chờ

Nhuộm tôi hồng những câu thơ

Tháng năm tạc giữa vết nhơ của trời

Trở về với mẹ ta thôi

Lỡ mai chết lại mồ côi dưới mồ.

 (Đồng Đức Bốn, Trở về với mẹ ta thôi, dẫn theo Báo Giáo dục & Thời đại, ngày 14/01/2024)

Cách ngắt nhịp lẻ trong bài thơ thể hiện:

Đáp án đúng là B

Phương pháp giải

Căn cứ vào các biện pháp tu từ đã học.

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Hai câu thơ nổi bật với thủ pháp tương phản để chỉ hình ảnh của mẹ và con: “còn thơ” – “già nua”. Mẹ đã hoàn thành sứ mệnh với cuộc đời nên ra đi thanh thản như trẻ thơ nằm ngủ an nhiên, vô tư. Mẹ đi rồi… Nỗi đau thương mất mát quá lớn này khiến người con trai gánh nặng của niềm đau lại như già nua hơn rất nhiều. Thủ pháp tương phản này có tác dụng đặc biệt khắc sâu thêm nỗi xót đau và thương cảm đối với mẹ.

Đáp án đúng là B

Phương pháp giải

Căn cứ vào các hiện tượng phá vỡ quy tắc ngôn ngữ thông thường.

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Dòng thơ trên nổi bật với thủ pháp tạo kết hợp từ trái logic: giữa + bao la; khoảng trời + đắng cay. Sự kết hợp này có tác dụng nhấn mạnh cảm xúc chơi vơi, xót xa mênh mông của tác giả.

- Các đáp án A, C, D sai vì câu văn vẫn đáp ứng đúng trật tự câu, không cung cấp nét nghĩa mới và cũng không sử dụng dấu câu.

Đáp án đúng là B

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung đoạn thơ

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Mẹ mất đi, nghĩa là bao nhiêu cơ hội không còn. Khi còn sống, mỗi người mẹ luôn mong ước con cái của mình trưởng thành, làm người tốt và sẽ tốt biết bao nếu những người con trưởng thành khi mẹ mình vẫn còn sống để trông thấy điều đó. Câu thơ “Người không còn dại để khôn” như một lời khắc khoải day dứt về việc vụt mất cơ hội thể hiện sự trưởng thành của mình trước đấng sinh thành. Đặt trong tương quan bài thơ, những hình ảnh con “trở về” và mẹ “bên nắng chờ” cho thấy người mẹ đã rất mỏi mòn chờ đợi đứa con bôn ba để trưởng thành nhưng đợi đến “bạc áo nâu” vẫn chưa chứng kiến được sự trưởng thành của con. Chính vì vậy, câu thơ trên là sự day dứt của người con về việc mình không còn cơ hội để trưởng thành nữa.

- Phân tích, loại trừ:

+ Đáp án A sai vì câu thơ khẳng định “người không còn dại” tức là người con đã lớn.

+ Đáp án C sai vì câu thơ không thể hiện mong ước của tác giả.

+ Đáp án D sai vì câu thơ khẳng định “người không còn dại” tức là người con đã lớn, đã khôn ngoan.

Đáp án đúng là C

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung câu thơ

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Hình ảnh mẹ “bên nắng chờ” (kiên nhẫn) và “bạc áo nâu” (hi sinh) cho thấy sự chờ đợi dài lâu và kiên nhẫn của mẹ, đồng thời cũng nói lên sự hi sinh của mẹ dành cho con.

- Các phẩm chất đồng cảm, chăm sóc, dạy dỗ không được thể hiện rõ trong câu thơ trên.