(2,5 điểm)

1. Hãy vẽ hình thể hiện cơ chế phiên mã ở sinh vật nhân sơ. Ghi chú đầy đủ các thành phần chính tham gia.

2. Polysome thường được phát hiện thấy trong tế bào khi nhiều ribosome cùng tiến hành sinh tổng hợp các chuỗi polypeptide trên cùng một phân tử mRNA. Hình 4 mô tả một cấu trúc polysome trong tế bào.

a) Hãy nêu tên của các cấu trúc X, Y, Z và T trên mô hình. Nêu ý nghĩa sinh học của polysome đối với tế bào?

b) Hãy xác định và giải thích chiều di chuyển của các cấu trúc Y trên cấu trúc X.

(2,5 điểm)

1. Ở chuột, gene X mã hóa protein X có chức năng tổng hợp sắc tố đen, làm cho mắt, lông đều có màu đen. Trong quá trình phát triển của cá thể, nếu ở giai đoạn phôi bị nhiễm một trong các hóa chất A, B, C thì phôi sẽ phát triển thành cá thể bị bạch tạng (không có khả năng tổng hợp sắc tố đen). Biết rằng, mức độ biểu hiện sắc tố phụ thuộc vào hàm lượng protein X trong tế bào. Để nghiên cứu tác động của các hóa chất A, B, C, người ta tiến hành xử lí các phôi bằng từng loại hóa chất riêng biệt, sau đó kiểm tra sự có mặt của gene X, mRNA và protein X trong phôi. Kiểu hình của các cá thể sinh ra từ những phôi này cũng được quan sát. Kết quả thí nghiệm được trình bày ở Bảng 2, mẫu đối chứng là mẫu không được xử lí hóa chất.

Bàng 2

a) Dựa vào kết quả thí nghiệm xử lí phôi chuột bằng các hóa chất A, B, C, hãy xác định tác động có thể có của từng hóa chất và giải thích dựa trên dữ liệu thu được.

b) Giả sử trong tự nhiên xuất hiện đột biến ở vùng điều hòa của gene X khiến mRNA chỉ được phiên mã với lượng rất thấp, nhưng vẫn dịch mã bình thường. Hãy dự đoán đặc điểm kiểu hình của cá thể được phát triển từ hợp tử bị đột biến đó và giải thích.

2. Người ta tiến hành thí nghiệm chuyển gene mã hóa enzyme phân giải xylitol (gene X) vào tế bào E.coli. Hình 5A mô tả cấu tạo của plasmid thể truyền. Gene lac Z mã hóa cho enzyme β-galactosidase, gene ampᴿ mã hóa protein kháng ampicillin. Enzyme β-galactosidase có khả năng phân giải chất X-gal không màu thành sản phẩm màu xanh dương. Do vị trí cắt giới hạn nằm giữa gene Lac Z nên nếu gene X được cài thành công thì gene lac Z bị hỏng.

Sau khi đoạn DNA chứa gene X và thể truyền được xử lý riêng rẽ với cùng loại enzyme cắt giới hạn, chúng được trộn với nhau để tái tổ hợp ngẫu nhiên, tạo ra plasmid tái tổ hợp (Hình 5B). Hỗn hợp DNA này lại tiếp tục được cho biến nạp vào một chủng E.coli (đã bị đột biến bất hoạt gene lac Z trong operon Lac). Sau đó đem cấy trải vi khuẩn trên môi trường thạch tối thiểu có bổ sung thêm ampicillin và X-gal, thu được hai dòng tế bào 1 và 2 (Hình 5C). Dòng vi khuẩn nào được mô tả trong Hình 5C chứa DNA tái tổ hợp? Giải thích.

(2,5 điểm)

1. Cho các phát biểu sau về trao đổi chất và chuyển hoá năng lượng ở động vật. Hãy cho biết mỗi nhận định sau là đúng hay sai? Giải thích.

a. Quá trình tiêu hoá ở dạ dày người chủ yếu biến tinh bột thành đường đơn nhờ enzyme pepsin.

b. Khi hít vào, thể tích lồng ngực giảm, áp suất trong phổi tăng nên không khí đi vào phổi.

c. Tiêm vacine viêm gan B giúp cơ thể có kháng thể đặc hiệu được truyền trực tiếp từ huyết thanh vaccine, gọi là miễn dịch thụ động.

d. Ở người bình thường, mọi phân tử glucose lọc qua cầu thận đều được tái hấp thu hoàn toàn ở ống thận nên trong nước tiểu không có glucose.

e. Khi cơ thể mất nhiều nước do tiêu chảy cấp mà không bù đủ, huyết áp thường tăng do máu bị cô đặc.

2. Hình 3 thể hiện sự biến động hàm lượng glucose và insulin trong máu (kí hiệu ngẫu nhiên là X hoặc Y) của người bình thường khỏe mạnh (A) và 3 người bị rối loạn hàm lượng đường trong máu (kí hiệu B, C, D). Biết rằng, thời điểm 0 phút là thời điểm bữa ăn có tinh bột.

a) Mỗi kí hiệu X, Y thể hiện một chỉ số nào trong máu? Giải thích.

b) Mỗi kí hiệu B, C, D tương ứng với người nào (tiểu đường type 1, tiểu đường type 2, tiền tiểu đường type 2)? Giải thích.

(2,0 điểm)

1. Các hình (1) đến (8) mô tả các kì của quá trình phân bào. Hãy xác định ở mỗi hình thuộc kì nào, của nguyên phân hay giảm phân? Xác định bộ NST 2n của loài A,B?

2. Có 3 tế bào sinh tinh của cơ thể có kiểu gen $\frac{\mathrm{AB}}{\mathrm{ab}}$  Dd tiến hành giảm phân bình thường tạo tinh trùng.

- Quá trình trên có thể tạo ra tối đa mấy loại giao tử? Xác định tỉ lệ các loại giao tử có thể có (không yêu cầu phải ghi cụ thể giao tử)

- Quá trình trên có thể tạo ra tối thiểu mấy loại giao tử? Xác định tỉ lệ các loại giao tử có thể có.

(2,5 điểm).

1. Một nhóm học sinh tiến hành nghiên cứu ảnh hưởng của gió đến sự thoát hơi nước của cây đậu Hà Lan (Pisum sativum) bằng phương pháp cân khối lượng chậu cây trước và sau 24 giờ thực hiện thí nghiệm. Cách bố trí thí nghiệm như Hình 1, biết các chậu được trồng cùng tuổi cây, có kích thước và số lá tương đương, trong cùng loại đất, tưới đủ ẩm, bề mặt đất trong các chậu được phủ kín bằng nilon.

Kết quả nghiên cứu thể hiện ở Bảng 1.

Bảng 1

a) Giải thích sự chênh lệch về lượng nước mất đi ở 2 chậu thí nghiệm?

b) Phân tích ý nghĩa sinh thái của quá trình thoát hơi nước đối với sự trao đổi nước và khoáng, điều hòa nhiệt độ và bảo vệ cây.

c) Đề xuất cách thiết kế thí nghiệm để chứng minh vai trò của khí khổng trong quá trình thoát hơi nước.