Ở người, ba gen A, B, C cùng nằm trên một NST thường và không trao đổi chéo, mỗi gen trong số ba gen trên có hàng trăm alen (ví dụ A₁, A₂,…An là các alen của gen A). Trong quá trình giảm phân không bị ảnh hưởng bởi tác nhân đột biến. Bảng dưới đây mô tả kiểu gen cụ thể của các thành viên trong một gia đình. Có bao nhiêu phát biểu sau đây là đúng ?

	Bố	Mẹ	Con trai	Con gái
Gen A	A23A25	A3A24	A24A25	A3A23
Gen B	B7B35	B8B44	B7B8	B35B44
Gen C	C2C4	C5C9	C4C5	C2C9

    I. Các gen A, B và C phân li độc lập và tổ hợp tự do trong quá trình giảm phân.

    II. Một trong hai nhiễm sắc thể của người mẹ có thể mang các alen A₂B₄₄C₅.

    III. Nếu người con thứ ba của cặp vợ chồng này có kiểu gen A là A₂₃A₂₄ thì kiểu gen C là C₂C₅.

    IV. Nếu một trong hai nhiễm sắc thể của con trai mang các alen A₂₄B₈C₅ thì một trong hai nhiễm sắc thể của người bố phải là A₂₃B₃₅C₂.

Gợi ý đáp án:

- Xét bệnh A, người 10 không mang allele gây bệnh, mà sinh con trai (16) bị bệnh → gene gây bệnh nhận từ mẹ, mà người mẹ bình thường → Gene gây bệnh là gene lặn trên NST X, không có allele tương ứng trên Y.

Quy ước: A: không bị bệnh A, a: bị bệnh A.

- Xét bệnh B: Bố mẹ (5,6) bình thường sinh con gái bị bệnh → Bệnh do gene lặn trên NST thường quy định.

Quy ước: B: không bị bệnh B, b: bị bệnh B.

 Xác suất sinh con trai đầu lòng không bị bệnh A và không bị bệnh B của cặp 12 - 13

- Người 12 có anh trai là 11 mắc bệnh B → có kiểu gene X^AY(1BB:2Bb)

- Người 13:

     + Xét người số 7: (3) X^AYBb × (4) X^AX^aBb người 7: (1X^AX^A:1X^AX^a)(1BB:2Bb)

      + Người số 8: X^AYBb.

Xét cặp vợ chồng 7 – 8: (1X^AX^A:1X^AX^a)(1BB:2Bb) × X^AYBb ↔ (3X^A:1X^a)(2B:1b) × (1X^A:Y)(1B:1b)

Người 13: (3X^AX^A: 1X^AX^a)(2BB:3Bb)

Xét cặp vợ chồng 12 – 13: X^AY(1BB:2Bb) × (3X^AX^A: 1X^AX^a)(2BB:3Bb) ↔ (1X^A:1Y)(2B:1b) × (7X^A:1X^a)(7B:3b)

Xác suất sinh con trai đầu lòng không bị bệnh A và bệnh B:

$\frac{1}{2}$Y ×  $\frac{7}{8} {\mathrm{X}}^{\mathrm{A}}$  × (1− $\frac{1}{3}$ b ×$\frac{3}{10}$ b) =  $\frac{63}{160}$ = 0,39375 ⸟ 39,4%

a. Đúng

b. Đúng:

Tỉ lệ kiểu gen, kiểu hình ở đời con:

- Do trao đổi chéo nên hai nhiễm sắc tử chị em vẫn có thể tổ hợp về cùng một giao tử trong giảm phân, do đó tỉ lệ các loại giao tử lưỡng bội (2n) có sức sống là: 3AA : 8Aa : 3aa.

- Sơ đồ lai:

             P: AAaa (hoa đỏ) × AAaa (hoa đỏ)

             G: 3AA : 8Aa : 3aa        3AA : 8Aa : 3aa.

             F₁: Kiểu gen: 9AAAA : 48AAAa : 82AAaa : 48Aaaa : 9aaaa.

                   Kiểu hình: 187 A--- (hoa đỏ) : 9aaaa (hoa trắng)

c) đúng

- Sự tự thụ phấn của cây tứ bội (AAaa) cho đời con có kiểu gen dị hợp tử chiếm tỉ lệ (48AAAa + 82AAaa + 48Aaaa)/196 = 178/196 = 91%.

- Sự tự thụ phấn của cây lưỡng bội (Aa) cho đời con có kiểu gen dị hợp tử chiếm tỉ lệ 1/2 = 50%.

- Tỉ lệ dị hợp tạo thành ở cây tứ bội (AAaa) tăng thêm 91% - 50% = 41% tương đương với 41/50 = 82% so với cây lưỡng bội Aa.

- d. đúng : Tứ bội hóa cây lưỡng bội Aa rồi mới cho tự thụ phán sẽ làm giảm tác động của hiện tượng thoái hóa giống do tự thụ phấn gây nên.