Đọc đoạn trích sau:

(1) Tôi thực sự tin rằng sự thanh thản và niềm vui trong cuộc sống của chúng ta không phụ thuộc vào việc chúng ta ở đâu, làm gì hay là ai, mà chỉ phụ thuộc vào thái độ tinh thần của chúng ta. Những điều kiện ngoại cảnh thường có tác động rất ít. Chẳng hạn như trường hợp của John Brown, người bị kết án treo cổ vì tội chiếm giữ kho vũ khí Liên bang tại Harper Ferry và xúi giục nô lệ nổi loạn. Trên đường đến nơi thi hành án, trong khi người cai tù đi bên cạnh lo lắng và căng thẳng, ông vẫn giữ thái độ hết sức bình tĩnh và điềm đạm. Ngồi trên nóc chiếc quan tài đóng sẵn cho mình, ông thốt lên lúc nhìn thấy rặng núi Blue của Virginia: “Miền đất này tươi đẹp quá. Trước đây, tôi chưa bao giờ có cơ hội được thực sự ngắm nhìn nó”.

(2) Hay như câu chuyện về Robert Falcon Scott và đoàn người của ông - những người Anh đầu tiên đặt chân tới Nam Cực. Hành trình trở về của họ là một trong những hành trình gian khổ nhất trong lịch sử nhân loại. Thức ăn và nhiên liệu đã cạn kiệt nhưng họ không thể đi tiếp do một cơn bão tuyết dữ dội đã quét qua vòng địa cực suốt 11 ngày đêm, đem theo những cơn gió sắc buốt làm lẹm đứt cả những ngọn núi băng ở đó. Đoàn thám hiểm của Scott biết mình sẽ chết. Trước đó, họ có mang sẵn một ít thuốc phiện để dùng trong những trường hợp khẩn cấp. Chỉ một liều lớn thôi, tất cả có thể nằm xuống với những giấc mơ thiên đường và không bao giờ tỉnh dậy nữa. Nhưng như chúng ta đã biết, họ không làm thế. Họ đã ca hát vui vẻ cho đến hơi thở cuối cùng. Tám tháng sau, một đội tìm kiếm đã phát hiện dưới thi thể đóng băng của những con người can đảm ấy một lá thư từ biệt kể lại điều này.

(3) Đúng vậy, nếu biết suy nghĩ bình tĩnh và can đảm, chúng ta vẫn có thể thưởng ngoạn cảnh đẹp ngay cả khi đang ngồi trên quan tài của mình để đi đến giá treo cổ; vẫn có thể ca hát rộn vang những căn lều cho tới khi từ giã cuộc đời vì đói khát và rét mướt.

(Trích Quẳng gánh lo đi và vui sống, Dale Carnegie, NXB Trẻ, 2020, tr.65 - 66)

Theo tác giả, sự thanh thản và niềm vui trong cuộc sống của chúng ta không phụ

thuộc vào những gì?

a. Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn:

 - Đúng thể thức đoạn văn.

- Đảm bảo dung lượng yêu cầu: khoảng 200 chữ.

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: những điều cần làm để vượt qua trở ngại trong cuộc sống.

c. Triển khai vấn đề nghị luận: học sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận, nêu rõ những điều cần làm để vượt qua trở ngại trong cuộc sống.

- Giải thích: trở ngại là những khó khăn, thử thách, điều kiện không thuận lợi,…

- Bình luận:

Học sinh có thể nêu ý kiến riêng, nhưng phải hợp lí và thuyết phục. Có thể theo hướng sau:

+ Nhận thức được trở ngại là điều tất yếu của cuộc sống.
+ Có thái độ bình tĩnh, suy nghĩ tích cực lạc quan.

+ Lắng nghe ý kiến của mọi người để lựa chọn hành động đúng đắn, phù hợp với hoàn cảnh.

+ Chủ động trang bị kiến thức kĩ năng, tu dưỡng phẩm chất,… cần thiết để có thể vượt qua trở ngại.

d. Chính tả, ngữ pháp: đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ nghĩa, ngữ pháp tiếng Việt.

e. Sáng tạo: có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận.

a. Bảo đảm bố cục và dung lượng bài nghị luận:

Bảo đảm yêu cầu của thể loại bài văn, có: Mở bài; Thân bài; Kết bài.

0,25

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận:

Phân tích nội dung, nghệ thuật của đoạn trích.

0,25

c. Viết được bài văn nghị luận đảm bảo các yêu cầu:

Lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục 3 phần của bài nghị luận văn học. Phân tích nội dung đoạn trích theo bố cục hoặc mạch cảm xúc; phân tích hoặc cảm nhận đoạn trích; linh hoạt khi chấm. Có thể triển khai theo hướng:

3,0

* Giới thiệu tác giả, tác phẩm và vấn đề nghị luận: nêu xuất xứ, hoàn cảnh sáng tác (nếu có); đề tài; ý nghĩa nhan đề của tác phẩm.
* Phân tích nội dung:

- Hình ảnh quê hương:

+ Quê hương bình dị, gần gũi; các hình ảnh cây dừa trước ngõ, rễ dừa nâu, mướt mượt gần to,...

+ Quê hương gắn liền với kí ức tuổi thơ: mưa đập cành tre, mưa rơi tàu lá,...

- Tâm trạng của nhân vật trữ tình:

+ Tình yêu tha thiết với quê hương: Yêu quá, yêu rồi, yêu hơn, có sao lòng lại xót đau?,...

+ Khao khát mãnh liệt được trở về quê hương: ta muốn về quê nội; ta muốn trở lại tuổi thơ,...

* Một số nét đặc sắc về nghệ thuật:

- Thể thơ tự do, nhịp điệu linh hoạt.

- Ngôn ngữ bình dị, mộc mạc.

- Hình ảnh thơ gần gũi sinh động; sử dụng các biện pháp tu từ: nhân hoá, điệp ngữ,...

- Giọng điệu trữ tình thiết tha.

* Đánh giá khái quát giá trị vấn đề:

- Đoạn thơ thể hiện những tình cảm sâu lắng, tinh tế của nhà thơ đối với quê hương, qua đó bộc lộ tâm hồn nhạy cảm, sâu sắc.
- Trân trọng tài năng nghệ thuật và cảm xúc của người con với quê hương.

d. Diễn đạt: đảm bảo chuẩn chính tả, đúng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn.

0,25

e. Sáng tạo: thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ.

0,25