Ở đậu Hà Lan, xét 2 cặp allele A, a; B, b quy định 2 tính trạng; các alelle trội là trội hoàn toàn. Phép lai P: 2 cá thuần chủng có kiểu hình khác nhau về 2 tính trạng giao phối với nhau, thu được F₁. Tiếp tục lai F1 với các cây cùng loài thu được bảng sau.

Phép lai	Tỉ lệ kiểu hình
Cây F1 \[ \times \] Cây M	3:3:1:1
Cây F1\[ \times \]Cây N	1:1:1:1
Cây F1 \[ \times \] Cây Z	3:1

Trong số các cây M, N, Z cây nào sẽ xác định chính xác kiểu gen

Đáp án: 7

Hướng dẫn giải:

* Xét tính trạng hình dạng quả:

P: Quả dẹt (A- B- ) x Quả dẹt (A- B- )

F₁: 100% Quả dẹt (A- B- )

F₂: 31 quả dài : 225 quả dẹt à có 256 tổ hợp à F­₁ phải cho 16 tổ hợp giao tử.

à F₁ phải có 4 loại KG là 1 AABB : 1 AaBB : 1 AABb : 1 AaBb

à KG của P là AABb x AaBB hoặc AaBb x AABB

* Xét tính trạng màu sắc hoa:

P: Đỏ (D- ) x trắng (dd)

F₁: 100% Đỏ (Dd )

F₂: 3 Đỏ : 1 trắng à

à KG của P là : DD x dd

* Xét chung hai tính trạng: ta có tích tỉ lệ của 2 tính trạng ở F₂ là :

(31 quả dài : 225 quả dẹt) x (3 Đỏ : 1 trắng) cho kết quả khác với tỉ lệ của phép lai à có hiện tượng di truyền liên kết giữa 2 tính trạng.

Quy ước : B, b liên kết với D, d

Vì F₁ 100% quả dẹt, hoa đỏ và các cây quả dẹt, hoa đỏ F₂ có 8 loại kiểu gene à KG của P là AA \[\begin{array}{*{20}{c}}{\underline{\underline {BD}} }\\{bD}\end{array}\] x Aa \[\begin{array}{*{20}{c}}{\underline{\underline {Bd}} }\\{Bd}\end{array}\] hoặc Aa \[\begin{array}{*{20}{c}}{\underline{\underline {BD}} }\\{bD}\end{array}\] x AA \[\begin{array}{*{20}{c}}{\underline{\underline {Bd}} }\\{Bd}\end{array}\]

*Sơ đồ lai: P:   AA \[\begin{array}{*{20}{c}}{\underline{\underline {BD}} }\\{bD}\end{array}\]          x     Aa \[\begin{array}{*{20}{c}}{\underline{\underline {Bd}} }\\{Bd}\end{array}\]

G:                     1ABD : 1AbD     1ABd : 1aBd

F₁: 1AA\[\begin{array}{*{20}{c}}{\underline{\underline {BD}} }\\{Bd}\end{array}\]: 1Aa\[\begin{array}{*{20}{c}}{\underline{\underline {BD}} }\\{Bd}\end{array}\]:1AA\[\begin{array}{*{20}{c}}{\underline{\underline {bD}} }\\{Bd}\end{array}\]: 1Aa\[\begin{array}{*{20}{c}}{\underline{\underline {bD}} }\\{Bd}\end{array}\]

àTỉ lệ giao tử của các cây F­₁ là:

3/16 A BD : 6/16 A Bd :3/16 A bD :1/16 a BD : 2/16 a Bd :1/16 a bD

Khi cho F₁ giao phấn ngẫu nhiên thì F­_2­ các cây quả dài, hoa đỏ sẽ có 7 loại kiểu gene là AA\[\begin{array}{*{20}{c}}{\underline{\underline {bD}} }\\{bD}\end{array}\], Aa\[\begin{array}{*{20}{c}}{\underline{\underline {bD}} }\\{bD}\end{array}\], aa\[\begin{array}{*{20}{c}}{\underline{\underline {BD}} }\\{BD}\end{array}\], aa\[\begin{array}{*{20}{c}}{\underline{\underline {BD}} }\\{Bd}\end{array}\], aa\[\begin{array}{*{20}{c}}{\underline{\underline {BD}} }\\{bD}\end{array}\], aa\[\begin{array}{*{20}{c}}{\underline{\underline {Bd}} }\\{bD}\end{array}\], aa\[\begin{array}{*{20}{c}}{\underline{\underline {bD}} }\\{bD}\end{array}\]

Đáp án: a,b. Sai; c.d. Đúng.

Hướng dẫn giải:

Khi quần thể ngẫu phối, cấu trúc di truyền của quần thể đạt cân bằng và có cấu trúc di truyền p²AA + 2pqAa +q²aa =1

Ta có tỷ lệ kiểu hình lặn bằng q_a² = 0,0625 → tần số allele a bằng 0,25

Ở P có 80% cá thể kiểu hình trội → aa = 0,2 → Aa = (0,25 – 0,2)×2 = 0,1 → AA = 1- aa – Aa = 0,7

Xét các phát biểu

a) sai, quần thể P không cân bằng di truyền

b) sai, tỷ lệ đồng hợp ở P là 0,9

c) đúng,Trong tổng số cá thể có kiểu hình trội ở thế hệ P, số cá thể có kiểu gene dị hợp tử chiếm $\frac{0,1}{0,8}$=12,5%

d) đúng, nếu cho tất cả các cá thể có kiểu hình trội giao phối ngẫu nhiên: (0,7AA:0,1Aa) (0,7AA:0,1Aa)↔ (7AA:1Aa) (7AA:1Aa) ↔ (15A:1a)(15A:1a) → tỷ l16 kiểu gen dị hợp là 2× $\frac{15}{16}$ × $\frac{1}{16}$ = $\frac{15}{128}$