Tôi lên tàu, mây nhòa tóc Cha

Tiếng còi tàu bật khóc

Dáng Cha gầy, gió chiều cứa buốt

Nặng lăn những vòng quay chia ly

 

Tôi đi

Bỏ lại sau lưng cánh đồng cằn khô lô xô nắng hạn

Bàn tay Cha chai sạn

Rắc mùa xanh trên những cánh đồng

Dưới tấm lưng Người là chuyện kể của những mùa thóc

Lời nhọc nhằn thánh thót mồ hôi

Là hy vọng thở từng ngày trong ngực

 

Đi gần nửa đời người

Tôi mới ngộ được ánh mắt Cha, nụ cười Cha và cả sự im lặng của Cha hơn mọi gia tài

Tôi mới đọc được những điều Cha nghĩ

Nghe sau chiếc áo sờn bình dị

Những yêu thương chảy nghẹn trái tim Người

Những yêu thương Cha dành cho tôi

Ngọt con sông mùa cháy khát

 

Tôi đứng trước cánh đồng ngày xưa Cha gieo hạt

Nghe đất mùa nao nức tình Cha.

 (Nguyễn Phan Quế Mai, Cha tôi, In trong Tổ quốc gọi tên mình, NXB Phụ nữ, Hà Nội, 2015)

Bài thơ trên viết về đề tài gì?

Đáp án đúng là D

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản.

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Các danh từ được viết hoa trong giữa các dòng thơ như: Cha, Người. Đây đều là các danh từ chung và theo quy tắc không viết hoa. Tuy nhiên, chúng đã được viết hoa trong bài thơ trên, điều này chủ yếu thể hiện sự tôn kính và biểu đạt cảm xúc sâu sắc của tác giả dành cho người cha. Việc viết hoa các từ này không chỉ đơn thuần là một quy tắc ngữ pháp mà còn mang ý nghĩa biểu tượng, thể hiện vai trò quan trọng của người cha trong cuộc đời của tác giả.

=> Các danh từ được viết hoa trong giữa các dòng thơ dựa trên cảm xúc của tác giả.

Đáp án đúng là D

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản.

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Hai câu thơ nổi bật với thủ pháp tương phản:

+ Bàn tay cha chai sạn: hình ảnh đôi bàn tay chai sạn, cũ kĩ, thiếu sức sống.

+ Rắc mùa xanh: hình ảnh cánh đồng tươi xanh, mơn mởn, giàu sức sống.

=> Phép tương phản có tác dụng nhấn mạnh sự hi sinh, vất vả của cha trong cuộc sống và trong quá trình nuôi nấng con cái thành người. Cha đã chịu thiệt thòi, vất vả phần mình để gieo cho con cái những “mùa xanh” của tri thức, của tương lai.

- Các biện pháp nói quá, nói giảm, nói tránh hay liệt kê không xuất hiện trong các câu thơ trên.

Đáp án đúng là B

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản.

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Thể thơ tự do trong bài thơ trên tạo ra những tác dụng dưới đây:

+ Cho phép tác giả diễn đạt cảm xúc một cách tự do, không bị ràng buộc bởi các quy tắc âm tiết hay vần điệu.

+ Khắc họa hình ảnh và cảm xúc một cách sinh động, tạo chiều sâu cho tác phẩm.

+ Cho phép tác giả thể hiện phong cách và giọng điệu cá nhân một cách độc đáo.

- Thể thơ tự do thường không tạo ra cấu trúc chặt chẽ và rõ ràng như các thể thơ có quy tắc (ví dụ: thơ lục bát, thơ thất ngôn), mà thường mang tính linh hoạt và tự do hơn. Do tính linh hoạt và tự do của thể thơ, người đọc có thể gặp khó khăn trong việc nắm bắt ý nghĩa hoặc thông điệp chính của bài thơ.

Đáp án đúng là A

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung đoạn trích

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Câu thơ thể hiện sự nhận thức sâu sắc của tác giả về những điều tưởng chừng đơn giản, như ánh mắt, nụ cười và sự im lặng của Cha. Điều này cho thấy tác giả đã trải qua quá trình trưởng thành và nhận ra rằng những biểu hiện tình cảm này mang giá trị tinh thần vô giá, hơn hẳn bất kỳ tài sản vật chất nào.

=> Tác giả mới hiểu ra giá trị của những biểu hiện tình cảm đơn giản từ Cha.

- Phân tích, loại trừ:

+ Đáp án B sai vì câu thơ không chỉ đề cập đến ánh mắt và nụ cười mà còn nhấn mạnh cả sự im lặng của Cha.

+ Đáp án C sai vì câu thơ không đề cập đến việc tác giả không đánh giá cao vật chất mà chỉ tập trung vào giá trị tình cảm.

+ Đáp án D sai vì câu thơ không nhắc đến “kỷ niệm” cụ thể, mà chỉ tập trung vào những biểu hiện tình cảm của Cha.