Mục đích của sự học là gì? Học là để mưu cầu hạnh phúc, nghĩa là làm cho mình ngày càng mới, càng cao, càng rộng… Học là để gia tăng sự hiểu biết của mình, mở rộng tâm hồn của mình bằng cách thu nhận sự hiểu biết cùng những kinh nghiệm của người khác. Cũng giống như một đứa trẻ mới sinh nặng chưa đầy ba kí, thế mà càng ngày càng lớn đến năm, sáu chục kí trong khoảng vài mươi năm sau, phải chăng nhờ rút lấy không khí, đồ ăn, đồ uống,... mà tiến từ nhỏ đến lớn, từ yếu đến mạnh, nghĩa là càng ngày càng mới, càng cao, càng lớn. Bởi vậy tôi cho rằng học cũng như ăn.

     Ăn mà không tiêu thì có hại cho sức khỏe. Học mà không hóa thì có hại cho tinh thần. Cỏ con cừu ăn mà được tiêu, sẽ không còn là cỏ nữa mà là bộ lông mướt đẹp của nó. Dâu con tằm ăn mà được tiêu, sẽ không còn là dâu nữa mà là sợi tơ mịn màng tươi tốt của nó. Người có học thức là người đã thuần hóa những cái học của mình. Bởi vậy họ dường như không biết gì cả mà không có cái gì là không biết.

Học mà đến mức quên hết cả sách vở của mình đã học thì cái học ấy mới là "nhập diệu". Một điều gì học mà mình còn cố nhớ là nó chưa được nhập vào tâm. Chỉ khi nào mình không cần nhớ mà nó vẫn tự nhiên hiển hiện trong tâm trí thì cái học ấy mới gọi là đã được tiêu hóa. Người học đánh máy chữ mà còn để ý tìm từng con chữ, cô nhớ vị trí của từng con chữ là người đánh máy chưa tinh. Người học đi xe đạp mà còn cố để ý đến bàn đạp, cách đạp là người đạp xe chưa thạo. Tôi nhớ lúc còn nhỏ, gần đến ngày thi, tôi băn khoăn nói với cha: "Sao con học nhiều thế mà nay dường như không còn nhớ gì cả. Lòng con như quên hết, không biết lúc thì có nhớ được gì không? Con sợ quá!". Cha tôi cười bảo: "Đấy là con học đã chín muồi rồi. Quên tức là nhớ nhiều rồi đó. Con hãy yên tâm...". Thật đúng như lời cha, đến ngày thi, giám khảo hỏi đâu, tôi trả lời liền đó một cách dễ dàng hết sức.

     Và Herriot cũng từng nói: "Học thức là cái còn lại khi mình đã quên tất cả". Đó chính là cái diệu pháp của phép học.

(Nguyễn Duy Cần, trích “Tôi tự học”, NXB Trẻ, TP. Hồ Chí Minh, 2022, tr.29-30)

Từ “diệu pháp” (Gạch chân, in đậm) có nghĩa gì?

Đáp án đúng là C

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản.

Dạng bài đọc hiểu văn bản - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

Học sinh cần nhận ra mối liên hệ giữa bằng chứng với luận điểm của văn bản. Hai câu này là những bằng chứng minh hoạ gần gũi, tiêu biểu được thể hiện một cách logic, sinh động góp phần làm sáng tỏ khía cạnh luận điểm của văn bản: học phải thật nhuần nhuyễn, phải biến tri thức học được thành “tài sản” có giá trị của mình.

Đáp án đúng là C

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản.

Dạng bài đọc hiểu văn bản - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Đáp án A có trong văn bản qua thông tin “Học là để mưu cầu hạnh phúc, nghĩa là làm cho mình ngày càng mới, càng cao, càng rộng… Học là để gia tăng sự hiểu biết của mình, mở rộng tâm hồn của mình bằng cách thu nhận sự hiểu biết cùng những kinh nghiệm của người khác.”. Như vậy tác giả đã nhiều lần nhắc đến việc học là làm cho mình hay gia tăng sự hiểu biết của mình, tức là việc học là dành cho chính mình chứ không phải ai khác.

- Đáp án B có trong văn bản qua thông tin “Học mà không hóa thì có hại cho tinh thần.”

- Đáp án C không có trong văn bản. Đây là đáp án dễ gây ra sự hiểu lầm khi tác giả liên tục nhận định “Học mà đến mức quên hết cả sách vở của mình đã học thì cái học ấy mới là "nhập diệu".” hay "Học thức là cái còn lại khi mình đã quên tất cả". Tuy nhiên cần biết rằng. ở đây ko phải là chủ động quên mà là học đến mức quên tức là tất cả những thứ mình học đã ngấm sâu vào mình, vào tiềm thức mà chỉ cần dùng tới là lấy ra được chứ không phải cứ quên đi thì sẽ học được.

- Đáp án D có trong văn bản qua thông tin “Học là để gia tăng sự hiểu biết của mình, mở rộng tâm hồn của mình bằng cách thu nhận sự hiểu biết cùng những kinh nghiệm của người khác.”

Đáp án đúng là B

Phương pháp giải

Căn cứ vào các phương thức miêu tả và tự sự xuất hiện trong bài đọc

Dạng bài đọc hiểu văn bản - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

Học sinh chỉ ra được một số yếu tố miêu tả (một đứa trẻ mới sinh, bộ lông mướt đẹp của cừu, sợi tơ mịn màng tươi tốt của tằm, người đánh máy tính, người đi xe đạp); yếu tố tự sự trong văn bản (cuộc trò chuyện với người cha); và nêu lên nhận xét phù hợp về tác dụng của các yếu tố đó: là những bằng chứng thực tế để chứng minh, làm rõ cho luận điểm, giúp cho nội dung nghị luận trở nên sinh động, rõ ràng, góp phần làm tăng tính thuyết phục của văn bản.

Đáp án đúng là D

Phương pháp giải

Căn cứ vào kiến thức các thao tác lập luận đã học.

Dạng bài đọc hiểu văn bản - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

Đoạn văn nói về mục đích của việc học vì câu hỏi mở đầu cũng chính là câu gợi dẫn chủ đề của văn bản là “Mục đích của sự học là gì?”. Để chứng minh, phát triển nội dung ở phần này khi bàn đến mục đích của việc học, tác giả đã đưa ra các ví dụ, bằng chứng tương tự để tăng thêm sức hấp dẫn “Cũng giống như một đứa trẻ mới sinh nặng chưa đầy ba kí, thế mà càng ngày càng lớn đến năm, sáu chục kí trong khoảng vài mươi năm sau, phải chăng nhờ rút lấy không khí, đồ ăn, đồ uống,... mà tiến từ nhỏ đến lớn, từ yếu đến mạnh, nghĩa là càng ngày càng mới, càng cao, càng lớn.”.

=> Đoạn văn thứ nhất sử dụng thao tác chứng minh.