Trong thí nghiệm nhà tù Stanford của Philip Zimbardo, các sinh viên bình thường được phân vai ngẫu nhiên thành “tù nhân” và “cai ngục” đã nhanh chóng hành xử theo đúng vai trò của mình. Thí nghiệm này cho thấy sức mạnh của yếu tố nào?

Nguyên tắc bằng chứng xã hội (Social proof).

Nguyên tắc khan hiếm (Scarcity).

Nguyên tắc uy quyền (Authority).

Nguyên tắc đáp trả (Reciprocity).

Ảo tưởng về sự bất khả xâm phạm và đạo đức tuyệt đối của nhóm.

Sự xuất hiện của một thành viên chuyên đóng vai “người chống đối” để thử thách các ý kiến của nhóm.

Áp lực trực tiếp lên bất kỳ thành viên nào nêu ý kiến trái chiều.

Các thành viên tự kiểm duyệt, không dám nói ra những nghi ngờ của mình.

Các quy luật phổ biến của hoạt động tâm lý cá nhân, độc lập với bối cảnh xã hội.

Các cấu trúc và thiết chế xã hội vĩ mô như nhà nước, pháp luật và văn hóa.

Các quy luật về ảnh hưởng xã hội.

Các rối nhiễu tâm lý và hành vi lệch chuẩn trong tương tác xã hội.

Hiệu ứng ưu tiên (Primacy effect).

Hiệu ứng hào quang (Halo effect).

Định kiến xã hội (Social stereotype).

Quy kết nhân quả (Causal attribution).

Sự khuếch tán trách nhiệm, mỗi cá nhân đều nghĩ rằng người khác sẽ hành động.

Mọi người trong đám đông đều có bản chất vô cảm và ích kỷ.

Mọi người sợ bị liên lụy về mặt pháp lý nếu giúp đỡ.

Đám đông tạo ra sự phấn khích, làm lu mờ khả năng phán đoán.

Định kiến là một thái độ (thường là tiêu cực) đối với một nhóm người, trong khi phân biệt đối xử là hành vi tiêu cực, bất công hướng đến nhóm người đó.

Định kiến là hành vi, còn phân biệt đối xử là thái độ.

Định kiến chỉ dựa trên cảm xúc, còn phân biệt đối xử dựa trên lý trí.

Cả hai đều là hành vi, nhưng định kiến ít nghiêm trọng hơn.

Bắt đầu bằng một yêu cầu rất lớn và sau đó giảm xuống một yêu cầu nhỏ hơn.

Bắt đầu bằng một yêu cầu nhỏ, dễ được chấp nhận, sau đó đưa ra một yêu cầu lớn hơn có liên quan.

Cung cấp một lợi ích hoặc quà tặng trước khi đưa ra yêu cầu.

Làm cho đối tượng cảm thấy sản phẩm hoặc cơ hội là khan hiếm.