Dựa vào thông tin dưới đây để trả lời 5 câu sau:

“Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi

Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa...” mẹ thường hay kể

Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn

Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc

Tóc mẹ thì bới sau đầu

Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn

Cái kèo, cái cột thành tên

Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng

Đất Nước có từ ngày đó...”

(Trích đoạn trích Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm)

Trả lời cho các câu 96, 97, 98, 99, 100 dưới đây:

Nội dung chính của đoạn thơ dưới đây là:

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản, suy luận tổng hợp

Giải chi tiết:

- Lý giải đáp án đúng: Câu “Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc” gợi đến hình ảnh Thánh Gióng – vị anh hùng dân gian nhổ bụi tre đánh giặc Ân.

→ Hình ảnh “trồng tre mà đánh giặc” trở thành biểu tượng cho truyền thống yêu nước, chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam.

- Lý giải các đáp án sai:

+ A (Cây tre trăm đốt): nói về bài học đạo đức và lòng trung thực, không liên quan đến chống giặc.

+ C (Tấm Cám): truyện cổ tích về thiện thắng ác, không có yếu tố “đánh giặc”.

+ D (Sự tích chàng Trương): kể chuyện tình cảm vợ chồng, không gắn với hình tượng “tre đánh giặc”.

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản, suy luận tổng hợp

Giải chi tiết:

- Lý giải đáp án đúng: Hình ảnh “miếng trầu bây giờ bà ăn” gợi về tục ăn trầu – nét văn hoá lâu đời của dân tộc Việt, bắt nguồn từ truyền thuyết Trầu Cau.

→ Nguyễn Khoa Điềm muốn cho thấy Đất Nước khởi đầu từ những phong tục giản dị, gần gũi trong đời sống nhân dân – chính là nguồn cội của Đất Nước.

- Lý giải các đáp án sai:

+ A: Không phải ca ngợi người bà mà là mượn hình ảnh bà để lý giải văn hoá dân tộc.

+ B: Mô tả “hình ảnh bà” chỉ là biểu hiện cụ thể, không phải mục đích chính.

+ C: Có nhắc đến truyện Trầu Cau, nhưng mục đích không phải kể lại truyện cổ tích, mà là đưa ra luận điểm về sự hình thành Đất Nước.

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản, suy luận tổng hợp

Giải chi tiết:

- Lý giải đáp án đúng: Cụm từ “một nắng hai sương” là thành ngữ quen thuộc trong tiếng Việt, chỉ sự vất vả, cần cù, chịu thương chịu khó của người lao động.

→ Câu thơ ca ngợi công sức của nhân dân trong lao động, làm nên Đất Nước.

- Lý giải các đáp án sai:

+ A: Không có thành ngữ, chỉ là cách nói quen thuộc gợi về truyện kể dân gian.

+ C: Miêu tả phong tục ăn trầu, không có thành ngữ.

+ D: Câu mô tả cách đặt tên theo vật dụng sinh hoạt, cũng không có yếu tố thành ngữ.

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản, suy luận tổng hợp

Giải chi tiết:

- Lý giải đáp án đúng: Cả đoạn thơ triển khai hàng loạt hình ảnh nối tiếp: “ngày xửa ngày xưa…”, “miếng trầu”, “trồng tre”, “tóc mẹ…”, “cha mẹ…”, “cái kèo, cái cột…”, “hạt gạo…”

→ Biện pháp liệt kê được dùng để khẳng định Đất Nước được hình thành từ nhiều phương diện: văn hoá, phong tục, lao động, tình cảm – một cách cảm nhận vừa cụ thể vừa thiêng liêng.

- Lý giải các đáp án sai:

+ B (Nhân hoá): Không có sự vật nào được gán hành động, tính cách con người.

+ C (Ẩn dụ): Không có hình ảnh ẩn dụ so sánh chuyển nghĩa; các hình ảnh đều mang nghĩa tả thực.

+ D (So sánh): Đoạn không có từ ngữ so sánh trực tiếp như “như”, “tựa”, “giống”.