Bài tập Chuyên đề Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa ở Việt Nam có đáp án

- Khái niệm di sản văn hóa:

+ Di sản văn hoá là sản phẩm tinh thần, vật chất có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học, do con người sáng tạo nên trong một quá trình lịch sử lâu dài, được lưu truyền từ thế hệ trước cho thế hệ sau trong một nhóm cộng đồng hoặc xã hội, được giữ gìn, phát huy đến ngày nay.

+ Di sản văn hoá là hệ giá trị cơ bản và bền vững theo thời gian trong văn hoá của mỗi dân tộc, là yếu tố gắn kết cộng đồng dân tộc và cơ sở để sáng tạo những giá trị mới và giao lưu văn hoá.

- Quần thể di tích cố đô Huế là di sản văn hóa. Vì: quần thể di tích cố đô Huế là sản phẩm vật chất do người Việt Nam sáng tạo ra dưới thời kì cai trị của vương triều Nguyễn, được gìn giữ cho đến hiện nay.

- Ý nghĩa của di sản văn hóa:

+ Lưu giữ giá trị vật chất và tinh thần của dân tộc

+ Tôn vinh, quảng bá các giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học

+ Giáo dục truyền thống dân tộc cho thế hệ trẻ

+ Là cơ sở sáng tạo, giá trị văn hóa mới và mở rộng giao lưu văn hóa quốc tế

+ Góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội

- Các cách phân loại di sản văn hóa: theo UNESCO và Luật Di sản văn hóa, về cơ bản, di sản văn hóa được chia thành 2 loại hình là:

+ Di sản văn hóa phi vật thể

+ Di sản Việt Nam vật thể

- Mục đích của việc phân loại:

+ Bảo vệ, quản lý, khai thác và sử dụng tốt hơn giá trị của di sản văn hoá;

+ Giúp các tổ chức, cá nhân nhận diện được, hiểu được tính đa dạng, phong phú của di sản, làm cơ sở cho việc xác định các giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị của di sản văn hoá một cách hiệu quả.

- Ý nghĩa: việc phân loại di sản văn hoá có ý nghĩa quan trọng đối với sự tồn tại bền vững của di sản văn hoá cũng như đối với việc phát huy những giá trị di sản văn hoá trong cộng đồng.

- Các cấp độ hạng di sản văn hóa:

+ Di tích cấp tỉnh: là những di tích có giá trị tiêu biểu của địa phương đã được Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp Tỉnh quyết định xếp hạng và cấp bằng xếp hạng.

+ Di tích quốc gia: là những di tích có giá trị tiêu biểu của quốc gia được Bộ trưởng Bộ văn hóa Thể thao và Du lịch quyết định xếp hạng và cấp bằng xếp hạng.

+ Di tích quốc gia đặc biệt: là những di tích có giá trị đặc biệt tiêu biểu của quốc gia được Thủ tướng chính phủ quyết định xếp hạng và cấp bằng xếp hạng.

+ Di sản thế giới: là những di tích có giá trị đặc biệt tiêu biểu của quốc gia được tổ chức UNESCO ghi danh.

- Mục đích của việc xếp hạng di tích:

+ Xác lập cơ sở pháp lí bảo vệ di sản văn hoá, phân cấp quản lý từ trung ương đến địa phương.

+ Là cơ sở cho việc xác định trách nhiệm, nghĩa vụ của các cấp chính quyền, đoàn thể và công dân đối với công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá.

- Ý nghĩa của việc xếp hạng di tích:

+ Việc xếp hạng có ý nghĩa thiết thực đối với sự tồn tại và việc bảo tồn, quảng bá, phát huy những giá trị của di sản văn hoá trong cộng đồng, đặc biệt là đối với di sản văn hoá phi vật thể;

+ Tạo điều kiện để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và quốc gia.

+ Tạo điều kiện cho cơ quan có thẩm quyền, các tổ chức xã hội, cộng đồng dân cư, cá nhân tích cực, chủ động tham gia hiệu quả vào công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá.

- Khái niệm: Bảo tồn di sản văn hoá là việc giữ gìn nguyên dạng giá trị gốc của di sản hoặc giữ gìn sự tồn tại của di sản theo dạng thức vốn có.

- Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá có mối quan hệ biện chứng, thống nhất, gắn bó chặt chẽ với nhau và đều nhằm mục đích chung là lưu truyền và phát triển những giá trị của di sản văn hoá.

+ Làm tốt công tác bảo tồn là cơ sở để phát huy giá trị to lớn của di sản văn hoá.

+ Phát huy giá trị của di sản văn hoá sẽ góp phần quan trọng vào việc giữ gìn, bảo vệ sự tồn tại của di sản văn hoá theo dạng thức vốn có của chúng.

- Cơ sở khoa học của công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản:

+ Xuất phát từ những giá trị to lớn về: lịch sử, văn hóa, khoa học, giáo dục, thẩm mĩ và giá trị kinh tế… của di sản văn hóa đối cộng đồng.

+ Xuất phát từ thực trạng di sản văn hoá. Hiện nay, ở các địa phương, nhiều di sản văn hoá vật thể bị xuống cấp nghiêm trọng, di sản văn hóa phi vật thể bị mai một…

+ Xuất phát từ các văn bản pháp quy của Nhà nước: Để bảo tồn hiệu quả giá trị của di sản văn hoá, Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản pháp quy làm cơ sở pháp lý cho các cơ quan có thẩm quyền, các tổ chức xã hội, cộng đồng dân cư và cá nhân thực hiện nhiệm vụ bảo tồn di sản.

- Các giải pháp để bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa:

+ Đẩy mạnh việc tuyên truyền, giáo dục ý thức bảo vệ di sản văn hoá trong cộng đồng.

+ Đổi mới cơ chế, chính sách bảo tồn giá trị di sản văn hoá.

+ Tăng cường các biện pháp bảo vệ di sản văn hoá, như: nâng cao năng lực tổ chức, quản lý nhà nước về di sản; gắn liền hoạt động bảo tồn với cộng đồng dân cư tại các địa phương; giải quyết hài hoà mối quan hệ giữa bảo tồn di sản với phát triển kinh tế - xã hội; thực hiện xã hội hoá hoạt động văn hoá và hợp tác quốc tế về di sản;...