Bộ 5 đề KSCL đầu năm Ngữ văn 8 có đáp án - Đề 1

- Biện pháp tu từ từ so sánh: Tiếng đàn so sánh với suối ngọt.

(HS cần chỉ ra cụ thể dấu hiệu của BPTT so sánh mới cho điểm)

- Tác dụng:

+ Góp phần làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

+ Gợi lên âm thanh du dương, trong trẻo ngân nga của tiếng đàn.

- Tiếng đàn trong khổ thơ thứ ba: là tiếng đàn thể hiện tâm trạng não ruột, buồn bã, sầu thảm khi đất nước bị xâm lăng…

- Tiếng đàn trong khổ thơ thứ tư: là tiếng đàn của chiến thắng, thể hiện niềm vui của nhân dân ta khi đất nước được tự do…

Thái độ, tình cảm của tác giả:

- Tình cảm gì?: Yêu mến, tự hào.

- Về cái gì hoặc dành cho ai?: Về tiếng đàn bầu của quê hương, của dân tộc.

- Tình cảm ấy như thế nào?: Nỗi đau đớn, buồn tủi khi đất nước bị mất chủ quyền; là niềm vui, hạnh phúc khi đất nước được tự do, độc lập.

- Thể hiện điều gì?: Tình yêu quê hương đất nước, yêu những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.

1. Mở đoạn:

- Giới thiệu bài thơ: Giới thiệu ngắn gọn về bài thơ “Tiếng đàn bầu” và tầm quan trọng của tiếng đàn bầu trong văn hóa dân tộc Việt Nam.

- Dẫn dắt vấn đề: Đề cập đến âm thanh của tiếng đàn bầu được miêu tả trong văn bản, mang lại nhiều cảm xúc và suy nghĩ cho người nghe.

2. Thân đoạn:

- Âm thanh êm dịu và thanh bình của tiếng đàn bầu: Tiếng đàn bầu trong đoạn đầu được miêu tả như “ngân dài trong đêm thâu” tạo nên một không gian tĩnh lặng và thanh bình, như dòng suối ngọt chảy mãi, làm dịu đi những mệt mỏi của cuộc sống.

- Sự sâu lắng, đằm thắm trong từng giai điệu:

+ Tiếng đàn bầu mang “lời đằm thắm thiết tha” phản ánh tình cảm nồng nàn, sâu lắng của con người Việt Nam.

+ Hình ảnh cung thanh, cung trầm được ví như “tiếng mẹ” và “giọng cha” thể hiện tình yêu thương gia đình và sự gắn kết tình cảm dân tộc.

- Nỗi buồn và niềm đau trong lịch sử dân tộc qua tiếng đàn:

+ Âm thanh của đàn bầu còn gợi lên những đau thương, mất mát trong lịch sử, với hình ảnh “đàn ngày xưa mất nước” và “người hát xẩm mắt mù” lang thang trong mưa.

+ Tiếng đàn bầu như tiếng khóc, tiếng than vãn, phản ánh những thăng trầm trong quá khứ của dân tộc.

- Niềm vui, niềm tự hào và hi vọng từ tiếng đàn bầu khi đất nước chiến thắng:

+ Khi đất nước chiến thắng, tiếng đàn bầu lại vang lên với niềm vui và niềm tự hào sâu đậm, tượng trưng cho sự hồi sinh và sức mạnh của dân tộc.

+ Âm thanh ấy không chỉ là niềm vui cá nhân mà còn là niềm vui chung của cả dân tộc, khẳng định sự kiên cường và tinh thần bất khuất của người Việt Nam.

3. Kết đoạn:

- Khẳng định lại sự đa dạng và sâu sắc của âm thanh tiếng đàn bầu trong văn bản, từ buồn đau đến hi vọng, từ nỗi nhớ đến niềm tự hào.

- Nhấn mạnh vai trò của tiếng đàn bầu trong việc thể hiện tâm hồn và bản sắc của người Việt, đồng thời khơi gợi niềm tự hào và tình yêu đất nước trong mỗi người.