“(1) Mùa xuân, phượng ra lá. (2) Lá xanh um, mát rượi, ngon lành như lá me non. (3) Lá ban đầu xếp lại, còn e ấp, dần dần xòe ra cho gió đưa đẩy. (4) Lòng học trò phơi phới làm sao! (5) Cậu chăm lo học hành, rồi lâu cũng vô tâm quên màu lá phượng.”

(Trích Hoa học trò - Xuân Diệu)

Câu 1/10

PHẦN 1. TRẮC NGHIỆM (4,0 điểm)

(1,0 điểm). Từ “Cậu” trong câu: “Cậu chăm lo học hành, rồi lâu cũng vô tâm quên màu lá phượng.” thuộc từ loại nào?

A. Danh từ

B. Động từ

C. Tính từ

D. Đại từ

Lời giải

Đáp án đúng là D

Giải thích: Trong ngữ cảnh này, từ "Cậu" được dùng để trỏ người (thay thế cho danh từ chỉ người học trò được nhắc đến ở câu trước), giữ chức năng đại từ xưng hô.

Câu 2/10

(1,0 điểm). Dấu phẩy trong câu: “Lá ban đầu xếp lại, còn e ấp, dần dần xòe ra cho gió đưa đẩy.” có tác dụng gì?

A. Ngăn cách bộ phận trạng ngữ với chủ ngữ, vị ngữ trong câu.

B. Ngăn cách các vế câu trong câu ghép.

C. Ngăn cách các bộ phận có cùng chức vụ trong câu.

D. Ngăn cách một từ với bộ phận chú thích của nó.

Lời giải

Đáp án đúng là C

Giải thích: Dấu phẩy dùng để ngăn cách các vị ngữ/đặc điểm đồng chức của chủ ngữ "Lá" (xếp lại, còn e ấp, dần dần xòe ra...).

Câu 3/10

(1,0 điểm). Vị ngữ trong câu: “Lá xanh um, mát rượi, ngon lành như lá me non.” là:

A. mát rượi

B. xanh um, mát rượi, ngon lành như lá me non

C. xanh um

D. ngon lành như lá me non

Lời giải

Đáp án đúng là B

Giải thích: Chủ ngữ là "Lá". Toàn bộ phần đứng sau chủ ngữ nêu đặc điểm của lá phượng đóng vai trò làm vị ngữ.

Câu 4/10

(1,0 điểm). Hai câu văn: “Mùa xuân, phượng ra lá. Lá xanh um, mát rượi, ngon lành như lá me non.” liên kết với nhau bằng cách nào?

A. Dùng cách lặp từ ngữ

B. Dùng từ ngữ nối

C. Dùng từ ngữ thay thế

D. Dùng từ ngữ thay thế và lặp từ ngữ

Lời giải

Đáp án đúng là A

Giải thích: Câu (2) lặp lại từ "Lá" ở cuối câu (1) để tạo tính liên kết mạch lạc giữa hai câu liên tiếp.

Câu 5/10

PHẦN 2. TỰ LUẬN (16,0 điểm)

(1,0 điểm). Xác định thành phần câu và cho biết câu sau thuộc kiểu câu gì (xét theo cấu tạo)?

Ngoài kia, sau một mùa đông dài tơi bời dông bão, những chiếc lộc non đã đâm chồi, những nụ mầm bé nhỏ run run như bàn tay non tơ.

Xem đáp án

Lời giải

Xác định thành phần câu:

- Trạng ngữ: Ngoài kia, sau một mùa đông dài tơi bời dông bão,

- Chủ ngữ 1: những chiếc lộc non / Vị ngữ 1: đã đâm chồi

- Chủ ngữ 2: những nụ mầm bé nhỏ / Vị ngữ 2: run run như bàn tay non tơ

- Kiểu câu xét theo cấu tạo: Câu ghép (vì câu có hai cụm chủ - vị không bao chứa nhau).

Câu 6/10

(2,0 điểm). Trong bài thơ “Trong lời mẹ hát”, nhà thơ Trương Nam Hương có viết:

Thời gian chạy qua tóc mẹ

Một màu trắng đến nôn nao.

a. Từ “chạy” trong câu thơ “Thời gian chạy qua tóc mẹ” được dùng theo nghĩa gốc hay nghĩa chuyển?

b. Chỉ ra cái hay trong việc dùng từ “chạy” ở câu thơ trên.

Xem đáp án

Lời giải

a. Từ "chạy" được dùng theo nghĩa chuyển (phương thức ẩn dụ).

b. Cái hay của từ "chạy": Từ "chạy" vốn chỉ hoạt động di chuyển bằng chân với tốc độ cao của con người/động vật. Khi được dùng với "thời gian", từ "chạy" giúp hữu hình hóa dòng chảy vô hình của thời gian. Nó gợi tả bước đi vô cùng nhanh chóng, mau lẹ của thời gian làm mái tóc mẹ bạc đi, đồng thời thể hiện nỗi xót xa, thương yêu sâu sắc của người con trước sự già đi nhanh chóng của người mẹ kính yêu.

Câu 7/10