Giải SBT KTPL 12 Cánh diều Bài 13: Quyền và nghĩa vụ của công dân và bảo vệ di sản văn hóa có đáp án

Hoạt động của các chủ thể thực hiện các biện pháp tích cực để gìn giữ giá trị di sản văn hoá trong cộng đồng và lưu truyền nó theo thời gian là nội dung của khái niệm nào dưới đây?

A. Sử dụng di sản văn hoá.

B. Bảo vệ di sản văn hoá.

C. Chuyển giao di sản văn hoá.

D. Tái tạo di sản văn hoá.

Pháp luật quy định công dân có nghĩa vụ bảo vệ di sản văn hoá trong trường hợp nào dưới đây?

A. Tham quan các di sản văn hoá.

B. Biểu diễn các loại hình nghệ thuật.

C. Tiếp cận các giá trị văn hoá.

D. Giao nộp cổ vật do mình tìm được.

Theo quy định của pháp luật, công dân có quyền về bảo vệ di sản văn hoá trong trường hợp nào dưới đây?

A. Nghiên cứu các di sản văn hoá của đất nước.

B. Tạo điều kiện làm sai lệch các di sản văn hoá.

C. Che giấu địa điểm phát hiện bảo vật quốc gia.

D. Xử lí hành vi vi phạm về bảo vệ giá trị văn hoá.

Hành vi nào dưới đây vi phạm các quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của công dân về bảo vệ di sản văn hoá?

A. Ông H phát tán thông tin sai lệch về giá trị của lễ hội truyền thống.

B. Chị M mở câu lạc bộ để truyền bá kĩ thuật hát Ca trù cho trẻ em.

C. Anh N giới thiệu di sản văn hoá của quê hương trên mạng xã hội.

D. Bạn S tỏ thái độ phê phán các bạn có hành vi vứt rác tại khu di tích.

Theo quy định của pháp luật về di sản văn hoá, cá nhân, công dân không có quyền nào dưới đây?

A. Ngăn chặn những hành vi phá hoại di sản văn hoá.

B. Định đoạt việc sử dụng và khai thác di sản văn hoá.

C. Tham gia nghiên cứu giá trị của các di sản văn hoá.

D. Sở hữu hợp pháp giá trị mà di sản văn hoá mang lại.

Ý kiến nào dưới đây là đúng hoặc không đúng với quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của công dân về bảo vệ di sản văn hoá? Vì sao?

A. Công dân có quyền tham quan các di sản văn hoá của dân tộc nhưng không có quyền tiếp cận những di sản văn hoá đó.

B. Quyền hưởng thụ các di sản văn hoá của công dân được thể hiện ở các hoạt động tham quan di sản, biểu diễn nghệ thuật truyền thống.

C. Bảo vệ di sản văn hoá là nghĩa vụ của Nhà nước, công dân không có nghĩa vụ quan tâm đến các vấn đề này.

D. Công dân có quyền ngăn chặn các hành vi phá hoại di sản văn hoá nhưng không có nghĩa vụ xử lí những hành vi đó.

E. Pháp luật quy định công dân có quyền và nghĩa vụ tham gia vào quá trình đưa ra quyết định về những vấn đề liên quan đến bảo vệ di sản văn hoá.

Trong các trường hợp dưới đây, chủ thể nào thực hiện đúng, chủ thể nào thực hiện chưa đúng quyền và nghĩa vụ bảo vệ di sản văn hoá? Hãy sử dụng các quy định của pháp luật để giải thích vì sao.

A. Uỷ ban nhân dân tỉnh Z kiểm kê, lập hồ sơ khoa học, xếp hạng di sản văn hoá.

B. Sở văn hóa - Thể thao và du lịch tỉnh X tổ chức tập huấn, phổ biến cách chức truyền dạy văn hóa phi vật thể cho người dân ở địa phương.

C. Anh H tham gia một dự án nghiên cứu về văn hóa dân gian, phát hiện một bảo vật văn hóa đang có nguy cơ mất mát, anh quyết định giữ thông tin này để tự nghiên cứu.

D. Gia đình ông T sở hữu căn nhà cổ có giá trị lịch sử đã được cấp có thẩm quyền cấp chứng nhận. Ông T đã tự ý sửa chữa căn nhà thành quán cà phê hiện đại.

E. Bạn Q quyết định tham gia đội ngũ tình nguyện viên của địa phương để quảng bá, chia sẻ thông tin về các di tích lịch sử của quê hương.

Đọc các thông tin và chọn đúng hoặc sai trong môi ý a, b, c. d. Giải thích vì sao.

Thông tin 1

Các di sản văn hoá đã được đặt dưới sự bảo hộ của Luật Di sản văn hoá và các công ước của UNESCO mà Việt Nam đã tham gia. Trong số gần 4 triệu hiện vật đang lưu giữ trong các bảo tàng công lập, bảo tàng ngoài công lập và các bộ , tập tư nhân có 238 hiện vật và nhóm hiện vật được Thủ tướng Chính phủ công nhận là bảo vật quốc gia. Từ năm 2015 – 2022, đã có 131 nghệ nhân được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân nhân dân và 1 507 nghệ nhân được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú.

Luật Di sản văn hoá cho phép tư nhân/chủ sở hữu sưu tập hiện vật xây dựng bảo tàng ngoài công lập, tư nhân hiến tặng cổ vật cho các bảo tàng công lập.

Nhà nước đã đầu tư những khoản ngân sách khá lớn cho mục tiêu bảo tồn di sản văn hoá. Ngoài ra, phải kể tới hàng nghìn tỉ đồng được huy động từ sự tự nguyện đóng góp của cộng đồng cư dân các địa phương cũng như vốn hỗ trợ từ UNESCO.

(Theo baochinhphu.vn)

a. Quyền của công dân về bảo vệ di sản văn hoá thể hiện ở việc 238 hiện vật và nhóm hiện vật được Thủ tướng Chính phủ công nhận là bảo vật quốc gia.

b. Việc phong tặng danh hiệu Nghệ nhân nhân dân và danh hiệu Nghệ nhân ưu tủ nằm ngoài lĩnh vực về bảo vệ di sản văn hoá.

c. Pháp luật cho phép tư nhân sưu tập hiện vật xây dựng bảo tàng ngoài công lập là để tạo cơ hội cho người dân được tiếp cận và hưởng thụ các giá trị di sản văn hoá.

d. Pháp luật quy định cộng đồng cư dân các địa phương có nghĩa vụ tự nguyện đóng góp hàng nghìn tỉ đồng cho mục tiêu bảo tồn di sản văn hoá.

Đọc các thông tin và chọn đúng hoặc sai trong môi ý a, b, c. d. Giải thích vì sao.

Đọc câu chuyện, thông tin

GIỮ ĐIỆU KHÈN NƠI BIÊN CƯƠNG XỨ THANH

Vượt quãng đường xa, chúng tôi cũng đến được bản Xắng, xã Yên Khương, huyện Lang Chánh, tỉnh Thanh Hoá, là nơi cư ngụ của phần lớn người dân tộc Thái (chiếm 98%), nơi sinh sống của nghệ nhân Lương Văn Thêm.

Năm nghệ nhân Lương Văn Thêm 16 tuổi, với lòng đam mê văn hoá dân tộc, ông được bố truyền cho nghề làm khèn bè. Sau đó một năm, ông Thêm xung phong đi bộ đội. Đến năm 1977 xuất ngũ, ông trở về quê hương công tác trong nhiều vai trò khác nhau, nhưng vẫn gắn bó với nghề làm khèn bè đến tận bây giờ. Chiếc khèn của người Thái có nhiều nét khác biệt so với những cây khèn của các dân tộc khác. Làm khèn bè đòi hỏi sự khéo léo, tỉ mỉ, kì công, hiểu rõ từng ống nửa, lá khèn cũng như sự tỉnh tưởng trong thẩm âm. “Chiếc khèn bè được sử dụng làm nhạc cụ đệm, có thể diễn tả được hầu hết các điệu dân ca, làm nền cho các điệu dân vũ của người Thái trong những ngày lễ truyền thống, ngày Tết, lễ mừng thọ, mừng nhà mới, cưới xin... tạo âm hưởng đưa đẩy những điệu xoè, điệu khắp của đồng bào Thái. Bởi vậy, khèn bè luôn có vị trí quan trọng trong đời sống nghệ thuật của người Thái”.

Với tinh yêu văn hoá dân tộc Thái, nghệ nhân Lương Văn Thêm vẫn miệt mài gin giữ nghệ thuật biểu diễn và chế tác khèn bè của người Thái, mong muốn truyền nghề cho lớp con, cháu để tiếng khèn luôn vang lên trên bản Thái nơi biên cương xứ Thanh.

(Theo baodantoc.vn)

a) Em hãy phân tích và làm rõ việc thực hiện các quy định của pháp luật quyền và nghĩa vụ của công dân về bảo vệ di sản văn hoá được nói đến trong câu chuyện.

b) Hãy rút ra bài học cho bản thân về thực hiện quyền và nghĩa vụ bảo vệ di sản văn hoa từ câu chuyện.

KHƠI DẬY TÌNH YÊU DI SẢN VĂN HOÁ TRONG TRƯỜNG HỌC

Ở tỉnh Đồng Nai, nghệ nhân Phạm Lơ – Chủ nhiệm câu lạc bộ Đờn ca tài tử, sau nhiều năm âm thầm truyền dạy bài bản tài tử miễn phí cho thế hệ trẻ trên địa bản tỉnh, trong các buổi lưu diễn, phát sóng trên mạng xã hội cá nhân. Hiện nay, ông đã được nhiều trường học tìm đến và kết nối, mời tới chia sẻ về bộ môn nghệ thuật này. Từ đó, có không ít học sinh, sinh viên đang trong độ tuổi đôi mươi tìm đến riêng ông để nhờ truyền dạy Đờn ca tải tử, để tiếp nối thế hệ cha anh.

Không chỉ dành tình yêu, tâm huyết để tìm tòi thêm về các di sản văn hoá phi vật thể, các em học sinh hiện nay còn có những đề tài nghiên cứu nhằm bảo vệ di sản. Trường Trung học phổ thông Chuyên Nguyễn Thiện Chánh, tỉnh Trà Vinh, nhóm học sinh Nguyễn Thị Diễm Hồng và Lê Tăng Bảo Ngọc đã thực hiện đề tài nghiên cứu “Bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch sử – văn hoá địa phương bằng mô hình Trường học gắn với di sản”. Đề tài này được các em thực hiện trong vòng 8 tháng, hai nữ sinh chia sẻ, qua tìm hiểu, tỉnh Trà Vinh có nhiều di tích được xếp hạng cấp quốc gia và cấp tỉnh. Điểm nổi bật trong hệ thống di tích lịch sử – văn hoá địa phương ở Trà Vinh là các công trình kiến trúc liên quan đến các thiết chế văn hoá tôn giáo của đồng bào Khmer. Trong đó có chùa Pysey Vararam (chùa Ba Si, ấp Giồng Chùa, xã Phương Thạnh, huyện Càng Long), được công nhận và xếp hạng di tích cấp quốc gia năm 2012. Tuy nhiên, ngôi chùa đang có dấu hiệu xuống cấp và bị mọi người lãng quên, nên các em đã thực hiện để tài nghiên cứu nhằm lưu giữ và phát triển giá trị văn hoá của ngôi chùa. Đề tài của hai em đã đoạt giải Nhất Cuộc thi nghiên cứu khoa học – kĩ thuật cấp tỉnh dành cho học sinh học, năm học 2022 – 2023.

(Theo baophapluat.vn)

a) Các nhân vật trong thông tin đã thực hiện quyền và nghĩa vụ về bảo vệ di sản văn hoá như thế nào?

b) Em hãy sử dụng các quy định của pháp luật để chứng minh các bạn học sinh trong thông tin trên đã thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ về bảo vệ di sản văn hóa.

Đọc các trường hợp dưới đây:

Trường hợp 1. Tổ liên ngành an ninh của Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế trong quá trình tuần tra đã phát hiện một nhóm học sinh leo qua gác chắn đi vào khu vực kì đài nên đã đề nghị nhóm học sinh ra khỏi khu vực di tích. Sau đó, phát hiện một số bóng đèn LED chiếu sáng tại đây đã bị đập vỡ, mảnh kính từ bóng đèn nằm vương vãi trên mặt nền di tích. Lực lượng bảo vệ nhận định đây có thể là hành vi phá hoại tài sản của nhóm học sinh kể trên.

Trường hợp 2. D có thói quen là khi đến các khu di tích thì thường hay viết, vẽ lên các di tích lịch sử, khi có người nhắc nhở thì D trả lời: Đây là một cách thể hiện bản thân, hơn nữa viết, vẽ lên đó chính là để lưu giữ kỉ niệm rằng mình đã từng đến đây.

Trường hợp 3. Ngày 14/02/2018, ông T có hành vi huỷ hoại nhà thờ A là hạng mục di tích lịch sử nằm trong khu di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt. Hành vi của ông T gây thiệt hại ước tính 30 000 000 đồng. Hạng mục nhà thờ A đã được bảo tồn, sửa chữa, trùng tu lại nhiều lần nên không còn nguyên trạng như ban đầu.

a) Em hãy phân tích các hành vi vi phạm quyền và nghĩa vụ của công dân về bảo vệ di sản văn hoá ở tỉng trưởng hợp trên.

b) Những hành vi vi phạm đã gây ra tác hại nào? Hậu quả những hành vi đó phải gánh chịu là gì?

Trong quá trình đào móng làm nhà cho ông bà B, anh P phát hiện một chiếc lư bằng đồng và báo cho ông bà B biết. Do quá bận công việc nên ông bà B đã quên mất việc này. Khi thấy ông bà B không có ý kiến gì về vấn đề trên, anh P đã mang chiếc hư về nhà và được biết đây là một cổ vật có giá trị nên đã quyết định không báo cho chính quyền địa phương mà mang đi bán.

a) Dựa vào quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của công dân về bảo vệ di sản văn hoá, em có nhận xét gì về hành vi của ông bà B và anh P.

b) Nếu phát hiện vụ việc trên, em sẽ làm gì? Vụ việc này có thể giải quyết như thế nào?

Ông A là cán bộ văn hoá xã, khi thấy một công trình thuộc di sản văn hoá của xã đã xuống cấp nghiêm trọng, cần được bảo tồn, ông A đưa vấn đề này ra cuộc họp để bàn luận. Có hai luồng ý kiến khác nhau, ý kiến thứ nhất cho rằng, cần bảo tồn nguyên trạng công trình trên di tích đó, ý kiến thứ hai đề nghị xây dựng công trình tương tự với quy mô lớn và hiện đại hơn trên di tích cũ.

a) Hãy sử dụng các quy định của pháp luật về bảo vệ di sản văn hoả để phân tích các ý kiến trên.

b) Nếu được giao làm nhiệm vụ tư vấn để bảo tồn di tích đó, em sẽ đưa ra ý kiến của mình thế nào?

Bà K là chủ sở hữu một ngôi nhà có giá trị di sản trên khu phố cổ ở Hà Nội. Ngôi nhà của bà K có mái ngói cổ rất đẹp, nhiều khách du lịch đi qua đều dừng lại để chụp ảnh. Gần đây, những viên ngói của ngôi nhà bị mủn nát, tự động rơi xuống gây nguy hiểm cho người đi trên vỉa hè. Có người khuyên bà K nên đập ngôi nhà rũ đi để đi xây mới cho đẹp và hiện đại hơn.

a) Bà K có quyền đập ngôi nhà của mình đi để xây mới không? Vì sao?

b) Hãy đề xuất giải pháp để xử lí tình huống trên.

Hãy liệt kê những hành vi vi phạm pháp luật về quyền và nghĩa vụ về bảo vệ di sản văn hoá và cách thức ngăn chặn những hành vi đó.

Nếu gặp trường hợp nghiêm trọng pháp luật về bảo vệ di sản văn hóa, em sẽ làm gì để thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của công dân? Nêu cách xử lí của mình.

Em tự giác thực hiện các quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của công dân về bảo vệ di sản văn hóa bằng những hành vi/việc làm nào? ( Nêu và giải thích rõ những việc phải làm, những việc không được làm)

Hãy tự đánh giá việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của bản thân về bảo vệ di sản văn hóa. ( Nêu rõ những việc đã thực hiện đúng quy định của Pháp luật, những việc thực hiện chưa đúng quy định của Pháp luật và biện pháp khắc phục)