Giải SBT Ngữ Văn 12 CTST Bài 1. Những sắc điệu thi ca có đáp án

Phong cách được tạo thành từ:

A. các phương tiện hình thức đặc thù; quan niệm đời sống riêng của tác giả; trường phái, thời đại hay dân tộc

B. quan niệm đời sống riêng của tác giả, hệ thống ngôn ngữ đặc trưng, văn hoá riêng của từng quốc gia

C. các phương tiện hình thức đặc thù; thế giới quan của tác giả; hệ thống tác giả trong các giai đoạn cụ thể

D. quan niệm đời sống riêng của tác giả; thời đại mà tác giả đang sống; thể loại mà tác giả chọn lựa để viết

Ở Trung Quốc và Việt Nam, phong cách cổ điển thường gắn với:

A. quan niệm thiên nhân hợp nhất

B. hệ thống ngôn ngữ giàu tính ước lệ, giàu điển tích, điển cố

C. một số thể thơ nhất định

D. ý A và B

Đ. ý A và C

Phong cách lãng mạn xuất phát từ:

A. quan điểm coi nghệ thuật là tiếng nói của con người cá nhân và đời sống cảm xúc

B. sự phóng túng, tự do trong đời sống cá nhân của tác giả

C. tình yêu đôi lứa và những cung bậc cảm xúc trong tình yêu

D. quan niệm coi cái đẹp là trên hết, tôn sùng cái đẹp với những đỉnh cao khó vượt qua trong quá khứ

Tìm những từ ngữ thích hợp để điền vào chỗ trống (làm vào vở):

Việt Nam, phong cách lãng mạn phát triển thành một trào lưu lớn vào khoảng những năm …... với phong trào ….... và tiểu thuyết .......

Tìm những từ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống để hoàn thành nội dung sau (làm vào vở):

Lịch sử/ tiến trình lịch sử văn học Việt Nam từ thế kỉ X đến nay gồm …... và ......

Hãy viết tên một số tác phẩm của văn học Việt Nam được sáng tác theo phong cách cổ điển mà bạn đã được học.

Đọc văn bản 1, văn bản 2 và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

Văn bản 1

ĐÂY MÙA THU TỚI

Xuân Diệu

Rặng liễu đìu hiu đứng chịu tang,

Tóc buồn buông xuống lệ ngàn hàng;

Đây mùa thu tới – mùa thu tới

Với áo mơ phai dệt lá vàng. [1]

Hơn một loài hoa đã rụng cành

Trong vườn sắc đỏ rũa màu xanh;

Những luồng run rẩy rung rinh lá...

Đôi nhánh khô gầy xương mỏng manh.

Thỉnh thoảng nàng trăng tự ngẩn ngơ…

Non xa khởi sự nhạt sương mờ…

Đã nghe rét mướt luôn trong gió…

Đã vắng, người sang những chuyến đò…

Mây vẩn từng không, chim bay đi,

Khí trời u uất hận chia li, [2]

Ít nhiều thiếu nữ buồn không nói

Tựa cửa nhìn xa, nghĩ ngợi gì. [3]

(In trong Thi nhân Việt Nam, NXB Văn học Hà Nội, 1988, tr. 109)

[1] Tưởng tượng

Bạn hình dung như thế nào về bức tranh thu trong dòng thơ này?

[2] Suy luận

Bức tranh tả mùa thu vào thời điểm nào trong ngày?

[3] Suy luận

Bạn hiểu như thế nào về tâm trạng của “ít nhiều thiếu nữ” trong hai dòng cuối bài thơ?

Văn bản 2

THU VỊNH

Nguyễn Khuyến

Trời thu xanh ngắt mấy từng cao

Cần trúc lơ phơ gió hắt hiu

Nước biếc trống như tầng khói phủ

Song thưa để mặc bóng trăng vào

Mấy chùm trước dậu hoa năm ngoái

Một tiếng trên không ngỗng nước nào

Nhân hứng cũng vừa toan cất bút

Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào. [1]

(In trong Nguyễn Khuyến – tác phẩm chọn lọc,

Lại Văn Hùng giới thiệu và tuyển chọn, NXB Giáo dục, 2009, tr. 48 – 49)

[1] Suy luận

Vì sao tác giả lại viết “thẹn với ông Đào”?

Theo bạn, nét độc đáo của bài thơ Đây mùa thu tới là gi? Liên hệ với một bài thơ viết về mùa thu bạn đã đọc để làm rõ nét độc đáo đó.

Bài thơ Thu vịnh đã đáp ứng các yêu cầu về thi luật của thể thơ thất ngôn bát cú luật Đường như thế nào?

Xác định chủ thể trữ tình của bài thơ Thu vịnh và Đây mùa thu tới. Chủ thể ấy xuất hiện theo dạng thức nào (chủ thể có từ nhân xưng rõ ràng; chủ thể hoá thân vào nhân vật; chủ thể ẩn)?

Theo bạn, cách thể hiện tình cảm, cảm xúc của chủ thể trữ tình trước bức tranh mùa thu trong hai bài thơ có điểm gì tương đồng, khác biệt? Vì sao có sự tương đồng, khác biệt đó?

Đọc phần chú thích giới thiệu về tác giả Nguyễn Khuyến, bạn cho biết bài thơ Thu vịnh thuộc thời kì/ giai đoạn văn học nào trong lịch sử văn học Việt Nam? Bối cảnh sáng tác đó có ảnh hưởng đến phong cách sáng tác bài thơ không? Vì sao?

Xác định phong cách sáng tác của bài thơ Thu vịnh, Đây mùa thu tới và cho biết căn cứ vào đâu để bạn xác định được như vậy.

Theo bạn, phong cách sáng tác ảnh hưởng như thế nào đến cách thể hiện chủ đề, tư tưởng của mỗi bài thơ trên?

Ngôn ngữ trang trọng là gì? Loại ngôn ngữ này có thể xuất hiện ở những dạng nào?

Trình bày đặc điểm của ngôn ngữ trang trọng. Phân tích một ví dụ để minh hoạ.

Phân tích đặc điểm của ngôn ngữ trang trọng trong các trường hợp sau:

a. Ngọn lửa mùa hè mang bao căm phẫn chính đáng của người da đen sẽ không bao giờ tắt nguội nếu như làn gió mùa thu của tự do và công bằng không thổi tới. Năm 1963 không phải là một kết cục, mà là một khởi đầu. Nước Mỹ sẽ không có bình an, sẽ không có yên tĩnh, nếu như người da đen chưa giành được quyền công dân.

(Mác-tin Lu-thơ Kinh, Tôi có một giấc mơ)

b. Công nghệ trí tuệ nhân tạo AI có thể là chìa khoá để tiến tới việc cải tiến, cải cách hành chính hiệu quả, triệt để, giúp thay đổi đáng kể và giải quyết nhiều vấn đề hiện nay về quản lí và điều hành của các cơ quan quản lí nhà nước các cấp. Điển hình là việc ứng dụng AI vào hệ thống chatbot (trả lời tự động) và trợ lí ảo tại các trung tâm hành chính. Điều này cho phép người dân truy vấn thông tin và nhận được câu trả lời nhanh chóng, hiệu quả cũng như hạn chế tình trạng xếp hàng, chờ đợi như trước kia.

(Theo Công nghệ AI của hiện tại và tương lai, https://www.most.gov.vn/, ngày 09/9/2021)

c. Nay ta chọn binh pháp các nhà hợp làm một quyển gọi là “Binh thư yếu lược”. Nếu các ngươi biết chuyên tập sách này, theo lời dạy bảo của ta, thì mới phải đạo thần chủ; nhược bằng khinh bỏ sách này, trái lời dạy bảo của ta, tức là kẻ nghịch thù.  

(Trần Quốc Tuấn, Hịch tướng sĩ)

Trong các trường hợp sau, người viết có sử dụng ngôn ngữ phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp không? Vì sao?

a. Tuổi trẻ thời @ phải nổi loạn hơn hơn một tí, độc, dị, quậy, chảnh sẽ giúp cuộc sống ngạc nhiên, thú vị hơn, cần gì hot girl, hot boy sống ảo tưởng trên Facebook.

(Hoàn cảnh giao tiếp: Bài làm môn Ngữ văn của học sinh trong một kì thi, kiểu văn bản nghị luận xã hội)

b. Kính thưa ngài Tổng thư kí,

Muốn có giáo dục thì cần phải có hoà bình. Còn biết bao nhiêu nơi nữa trên thế giới này, nhất là ở Pa-kít-xtan và Áp-ga-nít-xtan, trẻ em vẫn không được đến trường vì khủng bố, chiến tranh và xung đột. Chúng tôi đã thật sự mệt mỏi vì những cuộc chiến này. Ở nhiều nơi trên thế giới, dưới nhiều hình thức khác nhau, phụ nữ và trẻ em vẫn phải đang chịu đựng bao khốn khổ.

 (Ma-la-la Diu-sa-phdai, Một cây bút và một quyển sách có thể thay đổi thế giới)

(Hoàn cảnh giao tiếp: Diễn văn trước Đại hội đồng Giới trẻ Liên hợp quốc, ngày 12/7/2013)

Khi trình bày bài so sánh, đánh giá hai tác phẩm thơ trong tiết học Nói và nghe ở lớp, bạn cần lưu ý những gì về việc sử dụng ngôn ngữ?

Thế nào là bài văn nghị luận so sánh, đánh giá hai tác phẩm thơ?

Vẽ sơ đồ bố cục của bài văn nghị luận so sánh, đánh giá hai tác phẩm thơ.

Thực hiện đề bài sau:

Đề bài: Báo Hoa học trò tổ chức cuộc thi viết với chủ đề “Tác phẩm văn học – từ góc nhìn so sánh”. Hãy viết bài văn nghị luận so sánh, đánh giá hai tác phẩm thơ cùng phong cách hoặc khác phong cách sáng tác mà bạn yêu thích để tham gia cuộc thi.

Gợi ý:

- Phân tích, so sánh hai tác phẩm thơ để làm rõ điểm tương đồng/ khác biệt về đặc điểm/ giá trị nội dung và nghệ thuật của hai tác phẩm.

- Sử dụng lí lẽ và bằng chứng thuyết phục lấy từ hai tác phẩm thơ.

- Sắp xếp luận điểm, lí lẽ, bằng chứng theo trình tự hợp lí; diễn đạt rõ ràng, mạch lạc.

Thế nào là bài trình bày so sánh, đánh giá hai tác phẩm thơ?

Trình bày một số điều cần lưu ý ở bước 1 (Chuẩn bị nói) đối với kiểu bài trình bày so sánh, đánh giá hai tác phẩm thơ.

Thực hiện đề bài sau:

Đề bài: Bài viết của bạn được trao giải cuộc thi “Tác phẩm văn học – từ góc nhìn so sánh” của báo Hoa học trò. Ban tổ chức mời bạn so sánh, đánh giá hai tác phẩm thơ mà bạn yêu thích trong buổi lễ trao giải.

Hãy chuẩn bị bài trình bày so sánh, đánh giá hai tác phẩm thơ để tham dự lễ trao giải này.

Gợi ý:

- Trình bày ý kiến so sánh về điểm tương đồng, khác biệt của hai tác phẩm thơ.

- Thể hiện ý kiến đánh giá về phong cách sáng tác của hai tác phẩm thơ.

- Lí lẽ xác đáng, bằng chứng tiêu biểu lấy từ hai tác phẩm thơ.