A. Tóm tắt nội dung một số câu trong Đề cương Học kì 2 Ngữ văn 9
PHẦN A. NỘI DUNG ÔN TẬP:
I. PHẦN VĂN BẢN:
Tìm hiểu các văn bản đã học về các chủ đề:
Bài 6: Giải mã những bí mật:
1. Ba sinh viên (Cô-nan Đoi)
2. Bài hát đồng sáu xu (A-ga-tha Crít-ti)
3. Phạm Xuân Ẩn – tên người như cuộc đời (Nguyễn Thị Ngọc Hải)
*Yêu cầu thể loại: Truyện trinh thám
- Nhận biết được một số yếu tố trong truyện trinh thám như: không gian, thời gian, chi tiết, cốt truyện, nhân vật chính,...
- Nêu được nội dung bao quát của văn bản.
- Phân tích được chủ đề, tư tưởng, thông điệp mà văn bản muốn gửi đến người đọc thông qua hình thức nghệ thuật của văn bản.
- Rút ra được bài học từ nội dung văn bản. Thể hiện thái độ đồng tình / không đồng tình / đồng tình một phần với những vấn đề đặt ra trong văn bản.
- Nêu được những thay đổi trong suy nghĩ, tình cảm, lối sống và cách thưởng thức nghệ thuật sau khi đọc hiểu văn bản.
Bài 7: Hồn thơ muôn điệu
1. Tiếng Việt (Lưu Quang Vũ)
2. Mưa xuân (Nguyễn Bính)
3. Một kiểu phát biểu luận đề độc đáo của Xuân Diệu ở bài thơ “Vội vàng” (Phan Huy Dũng)
*Yêu cầu thể loại: Thể thơ tám chữ, thơ bảy chữ.
- Nhận biết được một số yếu tố về thơ tám chữ, bảy chữ như: vần, nhịp, số chữ, số dòng trong một khổ thơ, biện pháp nghệ thuật, hình ảnh thơ,...
- Phân tích được chủ đề, tư tưởng, thông điệp mà văn bản muốn gửi đến người đọc thông qua hình thức nghệ thuật của văn bản.
- Phân tích được tình cảm, cảm xúc, cảm hứng chủ đạo của tác giả thể hiện qua văn bản.
- Nêu được những thay đổi trong suy nghĩ, tình cảm, lối sống và cách thưởng thức, đánh giá của cá nhân do văn bản mang lại.
Bài 8: Tiếng nói của lương tri
1. Đấu tranh cho một thế giới hoà bình (Gabriel Garcia Marquez)
2. Biến đổi khí hậu- mối đe doạ sự tồn vong của hành tinh chúng ta (Antonio Guterres)
3. Bài ca chúc Tết thanh minh ( Phan Bội Châu)
*Yêu cầu thể loại: Văn bản nghị luận.
- Nhận biết và phân tích được luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng tiêu biểu trong văn bản; mối liên hệ giữa luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng; vai trò của luận điểm, lí lẽ và bằng chứng trong việc thể hiện luận đề.
- Phân biệt được cách trình bày vấn đề khách quan (chỉ đưa thông tin) và cách trình bày chủ quan (thể hiện tình cảm, quan điểm của người viết).
- Biết nhận xét, đánh giá tính chất đúng và sai của vấn đề đặt ra trong văn bản; liên hệ được ý tưởng, thông điệp trong văn bản với bối cảnh lịch sử, văn hoá, xã hội.
Bài 9: Đi và suy ngẫm
1. Yên Tử, núi thiêng ( Thi Sảnh)
2. Văn hoá hoa – cây cảnh ( Trần Quốc Vượng)
3. Tình sông núi ( Trần Mai Ninh)
*Yêu cầu thể loại: Văn bản thông tin.
- Nhận biết và phân tích được luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng tiêu biểu trong văn bản;
mối liên hệ giữa luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng; vai trò của luận điểm, lí lẽ và bằng
chứng trong việc thể hiện luận đề.
- Biết nhận xét, đánh giá tính chất đúng và sai của vấn đề đặt ra trong văn bản; liên hệ được ý
tưởng, thông điệp trong văn bản với bối cảnh lịch sử, văn hoá, xã hội.
- Phân biệt được cách trình bày vấn đề khách quan (chỉ đưa thông tin) và cách trình bày chủ
quan (thể hiện tình cảm, quan điểm của người viết).
II. PHẦN THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
1. Câu ghép
- Các kiểu câu ghép và phương tiện nối các vế câu ghép.
- Lựa chọn câu đơn hoặc câu ghép.
2. Sự phát triển của từ vựng.
- Hiểu được sự phát triển của ngôn ngữ thể hiện qua những nghĩa mới của từ và từ ngữ mới; biết vận dụng để trau dồi vốn từ.
3. Các biện pháp tu từ đã học.
- Nắm được khái niệm, tác dụng của các phép tu từ.
4. Nghĩa và cách dùng tên viết tắt các tôt chức quốc tế quan trọng
- Hiểu được nghĩa và cách dùng tên viết tắt các tổ chức quốc tế quan trọng.
5. Lựa chọn câu đơn hoặc câu ghép, các kiểu câu ghép
- Nhận biết được câu đơn hoặc câu ghép, các kiểu câu ghép trong câu.
6. Biến đổi cấu trúc câu, mở rộng cấu trúc câu
- Nhận biết một số hình thức biến đổi cấu trúc câu.
- Nhận biết một số hình thức mở rộng cấu trúc câu.
III. PHẦN VIẾT
1. Viết truyện kể sáng tạo
a. Phần mở đầu
- Nêu nhan đề câu chuyện sẽ kể
- Giới thiệu nhân vật/ bối cảnh/ nội dung chính của truyện kể.
b. Diễn biến
- Thuật lại các sự kiện, diễn biến câu chuyện theo một trình tự hợp lí.
- Kết hợp kể với miêu tả, biểu cảm.
- Làm nổi bật sự kiện, nhân vật chính.
- Rút ra ý nghĩa, chủ đề hay thông điệp từ câu chuyện.
c. Kết thúc: Kết thúc câu chuyện hợp lí
2.Viết đoạn văn ghi lại cảm nghĩ về một bài thơ tám chữ
a. Mở đoạn
- Giới thiệu bài thơ: nhan đề, tác giả.
- Nêu ấn tượng chung về bài thơ.
b.Thân đoạn:
- Trình bày cảm nghĩ về nội dung bài thơ: Đề tài; Chủ đề; Mạch cảm xúc; Thông điệp.
- Nêu cảm nghĩ về những yếu tố nghệ thuật
+ Đặc điểm về thể thơ: vần, nhịp,...
+ Người bộc lộ cảm xúc, đối tượng cảm xúc
+ Ngôn ngữ, các biện pháp tu từ, hình ảnh,...
c. Kết đoạn: Khái quát cảm nghĩ về bài thơ.
3. Viết bài văn nghị luận về một vấn đề cần giải quyết (trong đời sống xã hội)
a. Mở bài:
- Giới thiệu vấn đề cần giải quyết trong đời sống xã hội.
- Nêu sự cần thiết phải bàn luận về vấn đề.
b. Thân bài:
- Trình bày ý kiến của bản thân về vấn đề, triển khai thành hệ thống luận điểm.
+ Luận điểm 1: Bản chất của vấn đề đời sống được bàn luận, biểu hiện của vấn đề trong thực tế xã hội (dùng lí lẽ và bằng chứng để làm sáng tỏ).
+ Luận điểm 2: Sự tác động của vấn đề đối với cá nhân, cộng đồng, đất nước theo hướng tích cực hoặc tiêu cực (dùng lí lẽ và bằng chứng để làm sáng tỏ).
+ Luận điểm 3: Trách nhiệm của mỗi người trước vấn đề (dùng lí lẽ và bằng chứng để làm sáng tỏ).
+ Luận điểm........
- Nêu ý kiến trái chiều về vấn đề để phản bác.
- Đề xuất giải pháp khả thi để giải quyết vấn đề đời sống được bàn luận.
c. Kết bài: Khẳng định tầm quan trọng của việc nhận thức đúng đắn và giải quyết thoả đáng vấn đề nêu ra.
4. Viết bài thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay một di tích lịch sử
a. Mở bài:
- Nêu tên danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử sẽ thuyết minh.
- Đưa ra những thông tin khái quát nhất về đối tượng.
b. Thân bài:
- Trình bày các đặc điểm của danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử theo một trình tự hợp lí.
- Giải thích các điều kiện tạo nên nét đặc thù của danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử.
- Nêu các giá trị nổi bật của danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử.
- Cung cấp thông tin về tình trạng bảo tồn, phát huy giá trị của danh lam thắng cảnh hay di tích
lịch sử.
c. Kết bài: Khái quát ý nghĩa, giá trị của danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử trong chiến lược phát triển kinh tế – xã hội – văn hoá của địa phương và đất nước.
B. CẤU TRÚC ĐỀ KIỂM TRA GỒM 2 PHẦN:
I. Phần đọc hiểu (4,0 điểm): Các câu hỏi tự luận với các mức độ: nhận biết, thông hiểu, vận dụng liên quan đến ngữ liệu đọc hiểu.
II. Phần viết (6,0 điểm).
Câu 1: Viết đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ về một vấn đề liên quan đến nội dung của văn bản.
Câu 2: Tạo lập văn bản.
...........................................................................................
B. Chiến lược ôn thi Học kì 2 Ngữ văn 9 hiệu quả
C. Nội dung Đề cương Học kì 2 Ngữ văn 9 năm 2025-2026 trường THCS Phan Chu Trinh (Lâm Đồng)