1. Ở một loài côn trùng, khi tiến hành lai giữa 2 cơ thể thuần chủng, con đực có lông đuôi với con cáikhông có lông đuôi, thu được F1 100% con có lông đuôi. Cho các con F1 giao phối với nhau thu được F2 với tỉ lệ phân ly kiểu hình là 3 có lông đuôi : 1 không có lông đuôi. Trong đó, ở F2 tỉ lệ đực : cái là 1 : 1, nhưng tất cả các con không có lông đuôi đều là cái. Hãy giải thích kết quả phép lai và viết sơ đồ lai từ P đến F2.

2. "Để xác định phương thức di truyền của nhiều tính trạng trong các phép lai một cặp tính trạng tương phản theo di truyền học Mendel, việc phân tích kiểu hình các con lai ở thế hệ F1 xuất phát từ các dòng P thuần chủng là không đủ, mà cần theo dõi qua nhiều thế hệ (F2, F3, …)". Hãy chứng minh nhận định trên.

Câu hỏi trong đề: Đề tham khảo ôn thi HSG Sinh học 12 (Tự luận) có đáp án !!

Quảng cáo

Trả lời:

Giải bởi Vietjack

- Vì P thuần chủng ⇒ F1 đều có lông đuôi, F2 tỉ lệ 3 có lông : 1 không có lông đuôi à Tính trạng do một gene qui định, có lông đuôi là trội so với không có lông đuôi, con đực đồng hợp về cặp gene AA. Qui ước A – có lông đuôi, a – không có lông đuôi.

Tỉ lệ phân ly kiểu hình không đều ở 2 giới ⇒ gene liên kết giới tính

TH1: Kiểu gene của P là ♀X^aX^a x ♂X^AY^A Từ đó có sơ đồ lai :

P : ♀X^aX^a x ♂X^AY^A (không lông) (có lông)

F1 : ♀X^AX^a x ♂X^aY^A (100% có lông)

F2 : ¼ ♀X^AX^a : 1/4♀X^aX^a : 1/4♂X^aY^A : 1/4♂X^AY^A

Tỉ lệ đực : cái = 1 : 1 ; 100% con không lông đuôi là cái.

TH2: ♀X^aY x ♂X^AX^A

F1 : ♀X^AY x ♂X^AX^a (100% có lông)

F2 : ¼ ♀X^AY : 1/4♀X^aY : 1/4♂X^AX^A : 1/4♂X^AX^a

- Đến F1 nếu thu được kết quả kiểu hình đồng tính vẫn chưa xác định được tính trạng đó là do gene nằm trong nhân hay ngoài nhân, gene trên NST thường hay NST giới tính, do đơn gene, do tương tác gene (giữa 2 gene) hay tính trạng đa gene (từ 3 gene trở lên).

- Xác định các quy luật di truyền theo dòng mẹ (tế bào chất) hoặc hiệu ứng dòng mẹ, phải theo dõi ít nhất đến F3.

- Ở động vật sinh sản hữu tính (vd: như ruồi Drosophila), đến F1 chưa xác định được gene đó nằm trên NST thường hay trên NST giới tính, mà cần phải theo dõi đến F2, F3 … mới biết sự phân bố kiểu hình có đồng đều ở 2 giới không, trên cơ sở đó mới xác định được tính trạng có liên kết với giới tính không.

+ Ở các loài sinh sản hữu tính, với các tính trạng liên quan đến giới tính hoặc bị ảnh hưởng bởi giới tính, cần phân tích qua nhiều thế hệ (ít nhất đến F2) mới xác định được gene liên kết NST giới tính nào (X hay Y).

- Trong trường hợp tính trạng do 2 gene tương tác quy định, phải phân tích tỉ lệ phân ly kiểu hình ít nhất đến F2 mới phân biệt được giữa 2 trường hợp tương tác át chế với tương tác bổ trợ.

- Phân biệt tính trạng trội, lặn trong trường hợp đơn gene với tương tác do 2 gene.

- Ít nhất đến F2 mới xác định được có gene gây chết (hoặc allele ảnh hưởng đến sức sống) không.

Hot: 1000+ Đề thi cuối kì 2 file word cấu trúc mới 2026 Toán, Văn, Anh... lớp 1-12 (chỉ từ 60k). Tải ngay

Các sản phẩm khác của Vietjack:

CÂU HỎI HOT CÙNG CHỦ ĐỀ

Câu 1

Ở một loài thực vật, dạng kiểu dại (không đột biến) có hoa màu xanh. Người ta sử dụng bức xạ tạo ra ba dòng đột biến đều có hoa màu trắng và khó phân biệt được bằng mắt thường, kí hiệu trắng 1, trắng 2 và trắng 3. Các đột biến này đều là các dòng thuần chủng, có kiểu gene ở trạng thái đồng hợp tử. Thực hiện các phép lai dưới đây để xác định kiểu gene của mỗi dòng, kết quả thu được ở bảng 6.

Bảng 6

TT

Phép lai P thuần chủng

Kiểu hình các cây F1

Kiểu hình các cây F2

1

Hoa trắng 1 x Hoa xanh

100% hoa xanh

F2: 75% hoa xanh 25% hoa trắng

2

Hoa trắng 2 x Hoa xanh

100% hoa xanh

F2: 75% hoa xanh 25% hoa trắng

3

Hoa trắng 3 x Hoa xanh

100% hoa xanh

F2: 75% hoa xanh 25% hoa trắng

4

Hoa trắng 1 x Hoa trắng 2

100% hoa trắng

Không có dữ liệu

5

Hoa trắng 1 x Hoa trắng 3

100% hoa xanh

Không có dữ liệu

6

Hoa trắng 2 x Hoa trắng 3

100% hoa xanh

Cho F1 lai phân tích

Fa: 75% hoa trắng: 25% hoa xanh

a. Giải thích kết quả di truyền tính trạng màu hoa của loài trên. Xác định kiểu gene của cây hoa xanh, các cây hoa trắng 1,2,3.

b. Cho các cây F1 của phép lai 5 lai với cây F1 của phép lai 6, xác định tỉ lệ phân li kiểu gene và kiểu hình ở đời F2? Biết rằng không có các đột biến mới phát sinh, gene quy định tính trạng nằm trên NST thường.

Lời giải

a. v Giải thích kết quả di truyền tính trạng màu hoa

- Xét PL 6: Fa cho tỉ lệ 3 cây hoa trắng : 1 cây hoa xanh → màu hoa do hai gene tương tác bổ sung, dạng tỉ lệ 9 : 7 quy định.

- Xét phép lai 5 và 6: nếu mỗi gene có 2 allele tham gia quy định màu hòa thì 1 trong 2 PL không xuất hiện kiểu hình xanh ở F1.

- Xét phép lai 4, khi lai hai cây hoa trắng 1 với cây hoa trắng 2 thì F1 thu được toàn cây hoa trắng, chứng tỏ hai allele quy định hoa trắng 1 và hoa trắng 2 là các allele đột biến thuộc cùng 1 gene à có hiện tượng đa allele ở 1 gene. Vậy, màu hoa do 2 cặp gene tương tác bổ sung quy định và có hiện tượng đa allele ở 1 gene ; gene còn lại có 2 allele.

Qui ước: giả sử gene A có 3 allele là A, a1, a2 và gene B có 2 allele là B và b.

Xanh	Trắng
A-B-	A-bb ; a1a1- - ; a2a2- -

v Xác định kiểu gene của các cây đem lai:

- Cây hoa xanh là AABB.

- Từ PL 4 à hai dòng trắng 1 và trắng 2 là các allele đột biến thuộc cùng 1 gene à trắng 1 là a1a1BB ; trắng 2 là a2a2BB.

- Từ PL 5 và 6, F1 xuất hiện kiểu hình hoa xanh nên dòng đột biến này xuất hiện ở gene khác (gene B) à Trắng 3 là AAbb.

b. Ta có: P5: a1a1BB x AAbb → F1: Aa1Bb. P6: a2a2BB x AAbb → F1: Aa2Bb. F1-5 x F1-6: Aa1Bb x Aa2Bb

→ F2: (1AA : 1 Aa1 : 1Aa2 : 1a2a2)(1BB : 2Bb : 1bb)

Tỉ lệ kiểu gene ở F2: (1 : 1 : 1 : 1)*(1 : 2 : 1) = 2: 2: 2: 2: 1: 1: 1: 1: 1: 1:1: 1.

Tỉ lệ kiểu hình ở F2: 9 cây hoa xanh (A-B-): 7 cây hoa trắng (A-bb + aaB- + aabb).

HS có thể biện luận cách khác, nếu đúng vẫn cho điểm

Câu 2

Kích thước hiệu quả của quần thể là kích thước thể hiện tiềm năng sinh sản của quần thể và được tính theo công thức

4 . 𝑁𝑓 . 𝑁𝑚

𝑁𝑒 =

𝑁𝑓 + 𝑁𝑚

Trong đó, Ne là kích thước hiệu quả của quần thể

Nf là số lượng cá thể cái có khả năng sinh sản Nm là số lượng cá thể đực có khả năng sinh sản

Bảng dưới cho biết tỉ lệ giới tính và thành phần nhóm tuổi của một quần thể loài X qua các năm.

Bảng 12

Năm

2013

2017

2021

Số lượng cá thể trong quần thể

80

90

60

Tỉ lệ cá thể trong quần thể (%)

Cá thể đực trưởng thành

3,75

13,35

10

Cá thể cái trưởng thành

13,75

13,35

38,33

Cá thể đực già

20

15,65

23,3

Cá thể cái già

17,5

17,78

9,99

Cá thể đực non

20

20

6,65

Cá thể cái non

25

19,87

11,73

Biết rằng cá thể đực,cái già không còn khả năng sinh sản hoặc không thể tham gia vào quá trình sinh sản của quần thể.

a. Tính kích thước hiệu quả quần thể ở năm 2013 và 2021.

b. Tháp tuổi ở mỗi năm có dạng phát triển, ổn định hay suy thoái? Giải thích

c. Tập tính sinh sản loài này có gì đặc biệt? Giải thích.

Lời giải

a) 1- Kích thước sinh sản hiệu quả quần thễ Ne (2013)= 9,4

Ne (2021)= 19

b) Tháp tuổi

% nhóm tuổi	Năm 2013	Năm 2017	Năm 2021
Trước sinh sản	45	39,87	18,38
Sinh sản	17,5	27	48,33
Sau sinh sản	37,5	33,43	33,29
Dạng tháp	Phát triển	Phát triển	Suy thoái

c) Theo số liệu thì loài này có thể có tập tính đa thê trong sinh sản do

- Tỉ lệ đực trưởng thành/ cái trưởng thành năm 2013 = 3/11, năm 2017 = 1/1 và năm 2021 = 3/11,5.

à năm 2017 do nguyên nhân chưa rõ làm tỉ lệ giới tính không tối ưu.

Câu 3