Đọc văn bản sau:

YÊU TIẾNG VIỆT

(1) Thuở nhỏ, giờ anh học Quốc văn1 Là thương vô hạn, tủi vô ngần Tiếng là tiếng mẹ, con ngồi học Mà ở chương trình học ngoại văn2!   (2) Buổi ấy anh yêu tiếng nước nhà Là yêu hơi thở của ông cha Yêu hồn nước đọng trong vần điệu Yêu thiết tha mà lại xót xa   (3) Tiếng Việt nuôi con như sữa mẹ Nuôi con từng thớ thịt tâm hồn Cuộc đời chỉ trở thành xương máu Khi nói qua lời mẹ của con

(4) Thế đó em ơi lớp tuổi xanh Yêu văn dân tộc xót tâm tình Yêu cha ông bốn nghìn năm lẻ Giữ nước mình lo giữ tiếng mình   (5) Tiếng nói cha ông trao các em Giữ gìn em nhé trau dồi thêm Nói bằng tiếng Việt đời thêm đẹp Như máu hồng tươi trở lại tim   (6) Ai đâu chọn được quê sinh đẻ Chọn tiếng yêu thương mới đến đời Nhưng nếu mai sau mà sống lại Lòng anh tiếng Việt lại đầu thai

(Huy Cận³, trích Thơ Vĩnh Phúc 1950 - 2002, NXB Hội nhà văn, 2002, tr.46,47)

Chú thích:

1. Quốc văn: môn học Quốc văn (học ngôn ngữ và văn học nước nhà).

2. ngoại văn: sách báo tiếng nước ngoài. Trong thời kì Pháp thuộc, với âm mưu đồng hóa ngôn ngữ của thực dân Pháp, tiếng Việt bị chèn ép, trở thành ngôn ngữ “ngoại văn”, còn tiếng Pháp được sử dụng trong các lĩnh vực giáo dục, văn hóa, chính trị, ngoại giao.

3. Huy Cận (1919 - 2005) là nhà thơ tiêu biểu của nền văn học dân tộc thế kỉ XX. Ông thành công cả trong phong trào Thơ Mới và thơ ca Cách mạng. Với một gia tài thi ca đồ sộ, Huy Cận đã đóng góp vào thành tựu của nền thơ Việt Nam trên nhiều bình diện. Bài thơ Yêu tiếng Việt được ông sáng tác tại trường cấp 3 Yên Lãng - Vĩnh Phú đêm 19 - 03 - 1968.

Văn bản trên được viết theo thể thơ nào?

a. Xác định được yêu cầu của kiểu bài nghị luận xã hội, đảm bảo dung lượng.

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận:

Giải pháp tự rèn luyện tính chủ động của học sinh ngày nay.

c. Viết được bài văn nghị luận đảm bảo các yêu cầu:

Lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng, trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận xã hội.

Thí sinh có thể triển khai theo hướng:

c.1. Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận.

c.2. Thân bài:

* Giải thích:

- Chủ động là thái độ sống tích cực, biết đặt ra mục tiêu, lập kế hoạch và kiên trì thực hiện, tự giác làm những việc của bản thân mình mà không đợi ai nhắc nhở.

- Câu nói của Jim Rohn đã nhấn mạnh vai trò quan trọng của tính chủ động trong mọi việc làm của mỗi người.

- Thiếu chủ động là không tự giác, luôn trông chờ, dựa dẫm, phụ thuộc vào người khác trong học tập, công việc hay cuộc sống.

Vấn đề cần giải quyết: Học sinh ngày nay cần có những giải pháp để tự rèn luyện tính chủ động.

* Bàn luận:

- Lí do cần đề xuất giải pháp:

+ Thực tế hiện nay, không ít học sinh thiếu tính chủ động, ảnh hưởng không tốt đến kết quả học tập và sự phát triển toàn diện.

+ Bản thân học sinh chưa nhận thức đúng về vai trò của tính chủ động; thiếu mục tiêu, định hướng rõ ràng. Gia đình còn nuông chiều, bảo bọc con quá mức. Nhà trường chưa chú trọng giáo dục thực tiễn và kĩ năng sống cho học sinh,...

+ Thiếu tính chủ động dễ khiến học sinh mất phương hướng trong cuộc sống; không biết cách tự giải quyết vấn đề, thiểu khả năng thích nghi với môi trường thay đổi; dễ bị tụt lại phía sau, mất cơ hội phát triển bản thân,... về lâu dài còn ảnh hưởng đến tương lai và sự phát triển nhân cách con người cũng như ảnh hưởng không tốt đến sự phát triển chung của xã hội.

- Giải pháp để học sinh tự rèn luyện tính chủ động:

+ Nhận thức rõ vai trò của tính chủ động đối với thành công của mỗi người.

+ Xác định mục tiêu, lập kế hoạch rõ ràng và kiên trì thực hiện.

+ Rèn luyện tính tự giác, nâng cao năng lực thích ứng, biết quản lí bản thân để làm chủ cuộc sống của mình; học tập và rèn luyện để phát triển bản thân, chuẩn bị tốt cho tương lai, đóng góp tích cực cho sự phát triển chung của đất nước.

+ Lắng nghe, học hỏi người có tính chủ động...

* Mở rộng vấn đề, trao đổi với quan điểm trái chiều hoặc ý kiến khác.

c.3. Kết bài: Khái quát vấn đề nghị luận.

(Chấp nhận những giải pháp do thí sinh đề xuất nhưng cần đảm bảo đúng và thuyết phục; không cho điểm tối đa phần giải pháp với những bài viết chi liệt kê giải pháp)

d. Diễn đạt: Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản.

e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ.