Đọc văn bản:

Nói với con cuối năm

(1) Cha lên làng sơ tán thăm con hoa mận nở trắng vườn năm sắp hết chợ quê rộn rịp vàng hương nếp mới lá dong xanh   (2) hai cha con ngồi trên bờ đê cao sông chiều ngút khói gió rạp mình cỏ dại sau lưng Hà Nội sương mờ thành phố vừa trải qua những trận bom hủy diệt lòng cha giờ giập nát những xác người máu loang biết nói gì với con đôi mắt trẻ đen tròn ngơ ngác thế cuộc chiến tranh đã mấy chục năm trời con mới gần ba tuổi tia nắng sớm mong manh chùm lá mới đêm của đời gió bão đã dài lâu con bi bô với bàn ghế cỏ cây tập gọi tên các sự vật trên đời tập tin lời người lớn cha làm sao nói được những khổ đau lầm lạc đợi trên đường cái ác đen sì trong mỗi quả bom mang mặt đẹp nói cười khôn khéo

(3) con hát lời ngọng nghịu “vịt dắt tay gà hai đứa đi chơi” áp trán vào gò má thơ ngây cha bỗng thấy chẳng có gì đáng sợ cha dạy con mến thương tất cả rồi tự con sẽ biết căm thù cha dạy con tin yêu từ ngọn cỏ rồi mai sau con sẽ nghi ngờ con sẽ trả lời những câu hỏi đời cha con cũng sẽ đặt nhiều câu hỏi mới   (4) chiều bên sông gió rét con lặng nhìn tít tắp bãi ngô xa - Bên kia sông có gì hở cha? - Bên kia sông có đường đất đỏ có ruộng mía trổ cờ trắng xóa. những vườn đầy quả ngọt những đồng hoa. - Có bướm bướm không cha? - Có, có rất nhiều bươm bướm. Con thì thầm trong hơi thở mạnh - Sông rộng thế làm sao sang được? Cha ôm con vào lòng, con bé bỏng của cha - Bên kia sông nhiều bướm nhiều hoa rồi cha con ta sẽ tìm được con đò đi sang bên ấy.

(Lưu Quang Vũ, Tuyển thơ gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi,

NXB Hội Nhà văn, 2018, tr.178-180)

Xác định đề tài của văn bản.

a) Bảo đảm bố cục và dung lượng của bài văn nghị luận

Bảo đảm yêu cầu về bố cục (ba phần: mở bài, thân bài, kết bài) và dung lượng (khoảng 600 chữ) của bài văn nghị luận.

b) Xác định đúng vấn đề nghị luận

Những việc các bạn trẻ cần làm để thuyết phục cha mẹ tin tưởng và đồng hành trên con đường vươn tới những điều tốt đẹp trong tương lai.

c) Viết được bài văn nghị luận bảo đảm các yêu cầu

Lựa chọn được các thao tác nghị luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và bằng chứng; trình bày được hệ thống ý hợp lí; đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt. Có thể triển khai theo hướng:

* Giới thiệu được vấn đề nghị luận và nêu tầm quan trọng, sự cần thiết của việc giải quyết vấn đề.

* Triển khai vấn đề nghị luận

- Giải thích vấn đề:

Cha mẹ tin tưởng và đồng hành trên con đường vươn tới những điều tốt đẹp trong tương lai: Cha mẹ có niềm tin vào con và ủng hộ, theo sát con trên con đường chinh phục ước mơ.

- Phân tích vấn đề:

+ Nguyên nhân, thực trạng của vấn đề: Cha mẹ là chỗ dựa vững chắc của con cái trong cuộc đời; trong thực tế, một số bạn trẻ chưa nhận được sự tin tưởng và đồng hành của cha mẹ trên con đường chinh phục ước mơ.

+ Ý nghĩa của việc giải quyết vấn đề: Khi thuyết phục cha mẹ tin tưởng và đồng hành, con sẽ được cha mẹ thấu hiểu mong muốn chính đáng của bản thân; được tạo điều kiện thuận lợi nhất để thực hiện những mục tiêu đã đề ra; được tiếp thêm sức mạnh để tự tin theo đuổi đến cùng ước mơ đẹp đẽ trong tương lai;...

- Đề xuất giải pháp: Một số việc làm phù hợp với các bạn trẻ để thuyết phục cha mẹ tin tưởng và đồng hành trên con đường vươn tới những điều tốt đẹp trong tương lai:

+ Xác định mục tiêu phù hợp, đúng đắn và lập kế hoạch cụ thể, thiết thực để cha mẹ nhận ra tính hợp lí, khả thi của những mong muốn tốt đẹp mà bản thân đang ấp ủ.

+ Thường xuyên tâm sự, chia sẻ với cha mẹ để cha mẹ hiểu được những nguyên vọng, khao khát chính đáng của bản thân.

+ Không ngừng trau dồi kiến thức, rèn luyện kĩ năng, nỗ lực hành động để đạt được những kết quả bước đầu, tạo sự tin tưởng, ủng hộ của cha mẹ.

- Tranh luận, mở rộng: phê phán những bạn trẻ dựa dẫm, ỷ lại vào cha mẹ, thiếu mục tiêu, động lực sống; không cố gắng bảo vệ ước mơ của chính mình; ảo tưởng về bản thân; phản bác quan điểm không cần đến sự ủng hộ của cha mẹ vẫn đạt được thành công....

* Khẳng định ý nghĩa của việc giải quyết vấn đề và rút ra bài học cho bản thân.

Hướng dẫn chấm:

* Giới thiệu được vấn đề nghị luận và nêu tầm quan trọng, sự cần thiết của việc giải quyết vấn đề: 0,25 điểm.

* Triển khai vấn đề nghị luận: 2,5 điểm.

- Giải thích: 0,25 điểm.

- Phân tích vấn đề: 1.0 điểm

+ Nguyên nhân, thực trạng của vấn đề: 0,5 điểm (Đảm bảo như Đáp án: 0,5 điểm; đảm bảo một trong hai ý như Đáp án hoặc có cách diễn đạt tương đương hoặc có ý khác Đáp án nhưng hợp lí: 0,25 điểm).

+ Ý nghĩa của việc giải quyết vấn đề: 0,5 điểm (Lí lẽ thuyết phục, bằng chứng tiêu biểu, xác đáng: 0,5 điểm; lí lẽ và bằng chứng còn sơ sài, chưa thuyết phục: 0,25 điểm).

- Đề xuất giải pháp: 1,0 điểm.

+ Đề xuất được từ hai giải pháp trở lên, phân tích thuyết phục, bằng chứng tiêu biểu: 10 điểm.

+ Đề xuất được từ hai giải pháp trở lên, phân tích tương đối thuyết phục, bằng chúng phù hợp hoặc đề xuất được một giải pháp phân tích thuyết phục, bằng chứng tiểu biểu: 0,5 - 0,75 điểm.

+ Liệt kê giải pháp, phân tích sơ sài, thiếu bằng chứng hoặc bằng chứng không phù hợp: 0,25 điểm

- Tranh luận, mở rộng: 0,25 điểm (Đảm bảo như Đáp án hoặc nếu một trong các ý như Đáp án hoặc có cách diễn đạt tương đương hoặc có ý khác Đáp án nhưng hợp l: 0,25 điểm).

* Khẳng định ý nghĩa của việc giải quyết vấn đề và rút ra bài học cho bản thân: 0,25 điểm.

d) Có cách diễn đạt hay và ý sáng tạo.

Có cách diễn đạt mới mẻ và Ii lẽ sâu sắc, bằng chứng tiêu biểu, thuyết phục.

Hướng dẫn chấm

- Đảm bảo như Đáp án: 0,5 điểm.

- Đảm bảo một trong các yêu cầu như Đáp án: 0,25 điểm.

đ) Trừ điểm mắc lỗi (chính tả, dùng từ, ngữ pháp, diễn đạt): dưới 7 lỗi trời 0,25 điểm; từ 7-10 lỗi trừ 0,5 điểm; từ 11-15 lỗi trừ 1,0 điểm; trên 15 lỗi không cho quá nửa số điểm cả câu.