Đọc đoạn trích sau:

Đất nước

có thể đó là một chú dế mèn

gọi mùa thu về chập chờn ngoài của lớp

là trái bồ kết để em gội tóc

thơm hoài trong hơi thở buổi tự tình

có thể là một sáng bình minh

chú gà gáy chùng chình trong gió sớm 

đường đi học có cu cườm và bướm

cũng bay theo ấm áp mặt trời lên

đất nước là cây cỏ không tên

những Vô Danh đối đầu cùng giông bão

chân lấm tay bùn làm ra lúa gạo

là đêm trăng bên cái giếng đầu làng

em khua gầu làm vỡ ánh trăng tan

năm ấy tôi mới vừa mười bảy tuổi

sáng đầu thu trước sân nhà rụng đầy hoa bưởi

tôi đưa tay hứng lấy mối tình đầu.

(Trích Định nghĩa về Đất Nước, Lê Minh Quốc,

in trong tập Tôi vẽ mặt tôi, Nxb Văn hóa - Thông tin, 1994)

Xác định thể thơ được sử dụng trong đoạn trích.

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

Mở bài giới thiệu vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài khái quát được vấn đề.

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận

Giải pháp khắc phục lối sống vô cảm của một bộ phận giới trẻ hiện nay.

c. Triển khai vấn đề nghị luận

Thí sinh có thể triển khai theo nhiều cách nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; đảm bảo các yêu cầu sau:

- Giải thích: Lối sống vô cảm được hiểu là trạng thái tinh thần thờ ơ, lãnh đạm, thiếu sự đồng cảm, sẻ chia trước những vấn đề, khó khăn của người khác và xã hội…

- Thực trạng: Lối sống vô cảm đang trở thành một vấn đề đáng báo động trong một bộ phận giới trẻ (nêu dẫn chứng cụ thể)

- Nguyên nhân:

+ Nguyên nhân chủ quan: do sự ích kỉ của bản thân, chưa nhận thức được tác hại của lối sống vô cảm…

+ Nguyên nhân khách quan: ảnh hưởng của môi trường sống, tác động của mạng xã hội, thiếu sự quan tâm của gia đình, nhà trường, xã hội…

- Hậu quả:

+ Sống vô cảm dễ bị cô lập, khó hòa nhập, không xây dựng được các mối quan hệ tốt đẹp làm nền tảng cho sự thành công; về lâu dài có thể dẫn đến những vấn đề về tâm lí như trầm cảm, lo âu…

+ Nhiều người trong giới trẻ sống vô cảm sẽ ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển của xã hội.

- Nêu ý kiến trái chiều về vấn đề để phản bác: Một số người cho rằng không quan tâm đến những gì không liên quan đến mình là lối sống thực tế, biết cách bảo vệ bản thân trước những rủi ro, phức tạp của cuộc sống. Đó là quan điểm sai lầm bởi sống thực tế không đồng nghĩa với vô cảm. Chúng ta hoàn toàn có thể sống thực tế mà vẫn giữ được sự đồng cảm, sẻ chia với những người xung quanh…

- Giải pháp:

+ Bản thân: Nhận thức được tác hại của lối sống vô cảm, có ý thức với từng lời nói và hành động của bản thân; trau dồi phẩm chất tốt đẹp như yêu thương, đồng cảm, sẻ chia…; Tích cực tham gia các hoạt động mang tính cộng đồng, sẵn sàng chia sẻ mọi niềm vui, nỗi buồn với mọi người…

+ Gia đình: Tạo ra môi trường sống lành mạnh, yêu thương, quan tâm…

+ Nhà trường: Giáo dục kĩ năng sống thông qua các hoạt động ngoại khóa như văn nghệ, thể thao, các câu lạc bộ, tăng cường các hoạt động nhân đạo…

+ Xã hội: Lên án lối sống vô cảm, biểu dương người tốt, việc tốt, tăng cường tuyên truyền giáo dục về đạo đức, lối sống cho giới trẻ…

- ….

Hướng dẫn chấm:

- Thí sinh trình bày vấn đề sâu sắc, triển khai hệ thống luận điểm rõ ràng, mạch lạc, biết tập trung vào giải pháp khả thi để giải quyết vấn đề: 2,5 điểm

- Thí sinh biết cách triển khai hệ thống luận điểm, có nêu giải pháp nhưng chưa sâu sắc: 1,75 – 2,25 điểm

- Thí sinh trình bày chung chung, biết cách triển khai hệ thống luận điểm nhưng chưa tập trung vào giải pháp: 0,75 - 1,5 điểm

- Thí sinh trình bày sơ lược, không rõ ý: 0,25 – 0,5 điểm

d. Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.

Hướng dẫn chấm:

Không cho điểm nếu bài làm mắc quá nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp.

e. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.