Ăn theo con,

Ngủ theo con,

Đi đứng theo con,

Thời gian biểu một tuần không thay đổi.

Bốn tư tuổi đuổi theo bảy tuổi,

Ta là kẻ nô lệ tinh ranh của tự do khờ khạo.

[...]

Hát theo con,

Cười theo con,

Nghĩ theo con,

Lớn và bé vận hành trong guồng máy.

Sáu giờ kém mười lăm: Bấm nút đi,

Mười sáu giờ ba mươi: Bấm nút về,

Tư duy bắt vòng theo chiều lăn bánh xe.

[...]

Dẫu âm thanh đi chậm hơn, ánh sáng

                                       đến nhanh hơn nhưng

                                                            sấm và chớp, cha và con....

Chúng ta nghẹt thở vì bụi đường,

Nghẹt thở vì chờ đợi,

Mặc dầu vậy cũng chẳng hề hấn gì

Bởi quá khứ vẫn thường giật mình

Theo bước chạy con trẻ.

(Trích Theo con, Đặng Huy Giang¹, Thơ Việt Nam thế kỉ XX - Thơ trữ tình,

Tập 1, NXB Giáo dục, 2004, tr. 222-223)

Xác định thể thơ của đoạn trích trên.

a. Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn

- HS có thể trình bày đoạn văn theo cách hợp lí.

- Đảm bảo cấu trúc của đoạn văn nghị luận có mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn.

- Dung lượng: khoảng 200 chữ

b . Xác định đúng vấn đề nghị luận:

 Ghi lại cảm nghĩ của em về đoạn trích ở phần Đọc hiểu.

c. Triển khai vấn đề

    Xác định được các ý phù hợp, dùng lí lẽ và bằng chứng để làm rõ vấn đề. Sau đây là một số gợi ý:

A. Mở đoạn:

- Giới thiệu ngắn gọn về đoạn trích “Theo con” của Đặng Huy Giang.

- Nêu khái quát cảm xúc chung của em sau khi đọc đoạn trích.

B. Thân đoạn: Nội dung chính của đoạn trích:

- Miêu tả hành trình người cha âm thầm theo con từ nhỏ đến lớn.

- Thể hiện tình yêu thương, sự hi sinh, tận tụy và đồng hành của người cha.

- Hình ảnh, chi tiết gây ấn tượng:

+ Các động từ lặp đi lặp lại như “ăn theo con”, “ngủ theo con”, “hát theo con”...

+ Hình ảnh “nghẹt thở vì bụi đường, nghẹt thở vì chờ đợi” gợi cảm giác ngột ngạt, vất vả và sự hi sinh thầm lặng.

- Cảm nhận cá nhân:

+ Cảm thấy xúc động, biết ơn và trân trọng hơn tình cảm gia đình.

+ Nhận ra cha mẹ luôn lặng thầm hy sinh vì con cái mà không cần đền đáp.

C. Kết đoạn:

- Khẳng định lại ấn tượng về đoạn thơ.

- Rút ra bài học hoặc liên hệ bản thân.

Hướng dẫn chấm:

- HS phân tích sâu sắc đảm bảo các ý cơ bản như trên: 0,75-1,0 điểm.

- Phân tích còn thiếu ý, chưa lôgic, thiếu liên kết: 0,5 điểm.

- Phân tích chưa rõ ý, nội dung viết còn sơ sài: 0,25 điểm

HS có thể triển khai phân tích theo cách khác song cần đảm bảo ý cơ bản trên.

d. Chính tả, ngữ pháp:

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.

Hướng dẫn chấm:

- Không cho điểm nếu bài mắc quá nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp.

e. Sáng tạo

 Có cảm nhận, đánh giá sâu sắc về nghệ thuật; có cách diễn đạt mới mẻ.

Hướng dẫn chấm:

    HS huy động kiến thức và trải nghiệm của bản thân để phân tích; có đánh giá riêng mới mẻ; có sáng tạo trong cách diễn đạt.

a. Đảm bảo được cấu trúc bài văn nghị luận.

Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài khái quát được vấn đề.

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: đề xuất những giải pháp phù hợp để khắc phục

Hướng dẫn chấm:

- Thí sinh xác định đúng vấn đề nghị luận: 0,25 điểm.

- Thí sinh xác định không đúng vấn đề nghị luận: 0 điểm.                

c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm:

Thí sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; đảm bảo các yêu cầu sau:

* Giải thích vấn đề

- Trách nhiệm của người con với gia đình:

Là việc mỗi người con phải có ý thức, hành động đúng đắn, yêu thương, quan tâm và chăm sóc những người thân trong gia đình.

- Là sự biết ơn, đền đáp công ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ, ông bà.

Hướng dẫn chấm:

- Giải thích sáng tỏ, thuyết phục: 0,25 điểm.

- Giải thích chưa rõ hoặc sai lệch: 0 điểm

* Phân tích vấn đề:                                                                 

- Ý nghĩa của việc thể hiện trách nhiệm với gia đình:

+ Giúp gắn kết các thành viên trong gia đình, tạo không khí ấm áp, hạnh phúc.

+ Là nền tảng hình thành nhân cách, lối sống tốt đẹp cho mỗi người con.

+ Góp phần xây dựng gia đình văn hóa, xã hội văn minh.

Hướng dẫn chấm:

- Phân tích rõ mỗi ý trên: 0,25 điểm.

* Giải pháp giải quyết vấn đề:

- Yêu thương và kính trọng ông bà, cha mẹ: Luôn dành tình cảm chân thành, thể hiện qua lời nói, cử chỉ và hành động hàng ngày.
- Nỗ lực học hành, tu dưỡng phẩm chất tốt để trở thành người có ích.

- Phụ giúp gia đình những công việc phù hợp: nấu ăn, chăm sóc ông bà, động viên cha mẹ khi ốm đau…

- Tâm sự, trò chuyện với cha mẹ để hiểu và sẻ chia những mất mát và lo toan trong cuộc sống.

(HS phân tích lí giải và đưa ra bằng chứng phù hợp).

Hướng dẫn chấm:

- Giải pháp đúng đắn, hợp lý, thuyết phục; lập luận chặt chẽ; bằng chứng tiêu biểu: 1,5 điểm.

- Giải pháp đúng đắn, hợp lý, thuyết phục; song lập luận chưa thật chặt chẽ; thiếu bằng chứng hoặc bằng chứng chưa tiêu biểu:1,0 - 1,25 điểm.

- Giải pháp chưa đầy đủ, hợp lý; lập luận chưa chặt chẽ; thiếu bằng chứng hoặc bằng chứng chưa tiêu biểu: 0,5 – 0,75 điểm.

- Các trường hợp khác giám khảo linh hoạt cho điểm.

4. Liên hệ bản thân

HS có sự liên hệ phù hợp với thực tế của bản thân…

 Hướng dẫn chấm :

- Liên hệ phù hợp: 0,25 điểm.

d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.

Hướng dẫn chấm: Không cho điểm nếu bài làm mắc quá nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp.

e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; liên hệ, mở rộng hợp lí; có cách diễn đạt mới mẻ.

Hướng dẫn chấm:

 - Đáp ứng được các yêu cầu trên: 0,25 điểm.