Đọc đoạn trích:

                                 (…)

Lòng mẹ bao la như biển cả, suối ngàn

Bầu sữa mẹ nuôi tình con khôn lớn

Tất cả bài học về cuộc đời rộng lớn

Con điều học lóm từ vất vả mẹ cha

 

Cây lúa trổ bông làm ra hạt gạo

Có sức người sỏi đá cũng thành cơm

Mẹ đem yêu thương rải khắp tâm hồn

Cho con biết quan tâm những con người cùng khổ

 

Con bắt đầu hiểu chuyện trên mái tóc bạc phơ

Con bắt đầu biết đau từ dấu chân chim in trên mắt

Mẹ gánh đời con qua mùa đông dao cắt

Cái lạnh mẹ mang, cái ấm con nhờ.

 

Lưng mẹ còng, con đã viết nên thơ

"Mùa xuân về mẹ tôi thêm tuổi mới

Tôi lo sợ những ngày sắp tới

Mẹ không còn đặng trả hiếu mẹ ơi !"

 

(Trích Mẹ, Trường Phi Bảo, theo thivien.net)

Xác định thể thơ được sử dụng trong đoạn trích trên.  

a. Xác định được yêu cầu của kiểu bài nghị luận xã hội:

Đảm bảo cấu trúc bài văn (Mở bài, thân bài, kết bài).

Hướng dẫn chấm: Không cho điểm nếu bài làm không đảm bảo về bố cục.

b. Xác định được nội dung nghị luận:

Kì vọng của cha mẹ vào con cái.

Hướng dẫn chấm: Không cho điểm nếu bài làm xác định sai vấn đề cần nghị luận.

c. Triển khai vấn đề nghị luận:

Thí sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng.

Dưới đây là một số gợi ý:

* Mở bài: Giới thiệu vấn đề cần giải quyết: Hiện tượng cha mẹ kì vọng vào con.

* Thân bài:

- Ý 1: Giải thích và nêu biểu hiện của hiện tượng

+ Kì vọng của cha mẹ với con: đặt nhiều mục tiêu, mong muốn vào con.

+ Động lực: sức mạnh tinh thần thúc đẩy con cố gắng vươn lên.

+ Áp lực: sức ép về tâm lí.

+ Biểu hiện trong đời sống: cha mẹ đặt mục tiêu quá sức của con trong học tập và đời sống, so sánh con với bạn bè đồng trang lứa, áp đặt con suy nghĩ và hành động theo ý mình...

- Ý 2: Bàn luận, đưa ra quan điểm của bản thân về vấn đề

+ Kì vọng là động lực vì: Kì vọng đúng mức đi liền với quan tâm sẽ tạo ra sức mạnh tinh thần, trang bị cho con hành trang cần thiết (kĩ năng, kiến thức, thái độ...), thúc đẩy con có ước mơ hoài bão, định hướng cho con trong cuộc sống...

+ Kì vọng là áp lực vì: Kì vọng thái quá sẽ tạo ra gánh nặng về tâm lí (căng thẳng, lo âu...); gây ra các tâm lí tiêu cực (chán nản, tự ti, bi quan...); gây ra các thói xấu (ganh đua, đố kị, nói dối, gian lận trong học tập...); khiến con không có ước mơ, mục tiêu phấn đấu của chính mình; mất đi bản sắc cá nhân...

(Lưu ý: Học sinh có thể đồng tình và bàn luận về cả hai khía cạnh của vấn đề, hoặc chọn đồng tình và bàn luận về một trong hai khía cạnh miễn lập luận chặt chẽ, hợp lí, thuyết phục.)

- Ý 3: Giải pháp khắc phục vấn đề:

Đối với cha mẹ:

+ Cha mẹ cần kì vọng đúng mức, phù hợp với năng lực – sở trường – cá tính của con.

+ Cha mẹ cần gần gũi, quan tâm, lắng nghe để thấu hiểu mong muốn của con.

Đối với con:

+ Con cần thấu hiểu mong muốn, kì vọng của cha mẹ đều xuất phát từ yêu thương và mong con tốt đẹp hơn.

+ Con cần chủ động trò chuyện, chia sẻ để cha mẹ thêm hiểu mình.

+ Con cần xây dựng các kế hoạch và nỗ lực để sống tốt cho cha mẹ yên tâm.

Đối với nhà trường, xã hội:

+ Nhà trường, thầy cô là cầu nối giữa cha mẹ và con.

- Ý 4: Mở rộng vấn đề

+ Kì vọng của cha mẹ xuất phát từ tình yêu thương vì vậy nên tránh thái độ lên án, phê phán việc cha mẹ kì vọng vào con.

+ Động lực phấn đấu tốt nhất phải xuất phát từ bản thân con, từ việc muốn hoàn thiện chính mình.

+ Áp lực của con đến từ nhiều phía (áp lực học tập, áp lực đồng trang lứa...)

* Kết bài:

- Ý nghĩa của vấn đề.

- Rút ra thông điệp/ bài học.

Hướng dẫn chấm:

- Đáp ứng đầy đủ, sâu sắc các ý: 2,75 điểm

- Ý chưa thật phong phú đầy đủ: 1,5 – 2,0 điểm

- Phân tích chung chung, sơ sài: 0,75-1,0 điểm.

- HS làm lạc đề nhưng vẫn thuộc chủ đề gia đình hoặc viết rất sơ sài về vấn đề: 0,5 điểm.

- HS không làm bài/ Làm sai hoàn toàn không liên quan đến đề bài: 0 điểm.

d. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn dạt mới mẻ

Hướng dẫn chấm: Bài làm chỉ đáp ứng đáp ứng được 01 yêu cầu: 0,25 điểm.

e. Chính tả: Đúng chuẩn chính tả, chữ viết sạch đẹp, trình bày khoa học.

Hướng dẫn chấm: Không cho điểm nếu bài làm có quá nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp.