Câu hỏi:

18/01/2026 11 Lưu

Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) đánh giá vai trò của yếu tố kì ảo trong đoạn trích sau:

            TIỆC XÒE1 VUI NHẤT

(Trích)

Hà Thị E là con gái trưởng bản Hà Văn Nó. Hiếm có người xinh đẹp như E. Lưng như lưng kiến vàng, mắt long lanh như sao Khun Lú -Nàng Ủa2, tiếng nói của nàng dịu dàng. Khi nàng cười, tiếng cười trong vắt và vô tư lự. E xinh đẹp đã đành nhưng đức hạnh của nàng cũng ít có người bì kịp. Nàng là niềm tự hào của người Hua Tát. Cả bản mong nàng tìm được người chồng xứng đáng, trưởng bản Hà Văn Nó cũng muốn thế, các bô lão trong bản cũng muốn thế. Trao người con gái xinh đẹp như E cho người không xứng đáng là có tội với Then3 vì nàng là quà tặng của Then với người Hua Tát. Chọn ai bây giờ? Người ta đưa việc chọn chồng của E ra bản. Người muốn xin làm rể trưởng bản Hà Văn Nó có rất nhiều. Trai trong bản Hua Tát cũng có, trai ngoài bản Hua Tát cũng có. Các bô lão trong bản Hua Tát thức trắng một đêm, uống hết năm vò rượu cần rồi quyết định sẽ làm một cuộc thi tài để chọn người nào có đức tính quý nhất mà khó kiếm nhất làm chồng của E. Đức tính quý nhất và khó kiếm nhất là đức tính gì? Ai là người có đức tính ấy? Các chàng trai ngồi tụm bên các bếp lửa bàn bạc, không biết bao nhiêu là rượu và thịt tiêu mạ. Lớp trẻ bây giờ không thể suy nghĩ bằng nước lã được, đã đành...

(Lược một đoạn: Sau đó lần lượt có ba chàng trai đến cầu hôn E. Chàng trai hùng dũng thì cho rằng dũng cảm là đức tính quý nhất và khó kiếm nhất, chàng trai trông thông minh sáng sủa đến khẳng định khôn ngoan mới là đức tính quý hiếm, chàng béo thì quả quyết phải là giàu có. Nhưng vốn thông minh, E biết, những người dũng cảm sẽ mải mê với sự nghiệp của mình; những người khôn ngoan bao giờ cũng sẽ đau khổ, thậm chí bất hạnh, họ biết quá nhiều; còn giàu có không phải là đức tính, không thể giàu có mà không giả dối… nên nàng đều từ chối. Cả bản lại xoè suốt đêm để mừng những đức tính đáng quý nhưng không khó kiếm.)

Cuối cùng có một chàng trai trong bản Hua Tát tìm đến gặp trưởng bản và các bô lão. Đấy là Hặc, chàng trai mồ côi, một thợ săn xuất sắc nhất bản. Hặc nói với mọi người :

- Trung thực là đức tính đáng quý và khó kiếm nhất !

- Cứ chứng minh xem ! Mọi người bảo chàng.

 Hặc trả lời :

- Trung thực không phải là cái vòng bạc ở cổ đưa ra cho mọi người trông thấy, sờ tay vào nó.

Mọi người xôn xao, các bô lão bàn tán. - Trưởng bản tức giận, mặt ông đỏ bừng như lửa :

- Phải chứng minh! - Trưởng bản hét lên, ông đã nhìn thấy đôi mắt trìu mến của E nhìn Hặc.

- Ai tin mày? Ai bảo mày có đức tính trung thực ?  - Trưởng bản hỏi.

- Then biết! - Hặc trả lời.

- Cả con cũng biết! - E nói nghiêm trang.

- Điên rồ! -  Trưởng bản gầm lên. Ông nhìn sang các bô lão cầu cứu. Ông biết, người già bao giờ cũng tìm ra lối thoát đơn giản cho mọi rắc rối trên đời.

- Hãy cầu Then đi! - Một vị bô lão bảo Hặc. Trời đang hạn hán, tất cả mó nước4 đều đã cạn khô. Nếu con trung thực, con hãy cầu Then mưa xuống!

Trưa hôm sau, dân bản Hua Tát lập đàn cầu đảo, không khí oi nồng ngột ngạt. Hặc bước lên đàn, chàng ngước đôi mắt trang nghiêm nhìn trời. Chàng nói:

- Con sống trung thực, dầu biết trung thực bao giờ cũng chịu đau khổ thiệt thòi. Tuy nhiên, nếu lòng trung thực chuộc được tội lỗi và mang tình yêu đến được cho thế gian này, xin trời mưa xuống...

Trời cao tĩnh lặng. Bỗng nhiên từ đâu đó xa xôi có một cơn gió mơ hồ thổi về. Tất cả ngọn cây trên rừng xào xạc. Mặt đất bắt đầu xuất hiện những cơn lốc nhỏ.

Buổi chiều, bầu trời đầy mây vần vũ và khi đêm xuống thì mưa như trút.

Lần ấy, người ta đã xoè suốt một tuần trăng để mừng đám cưới của Hặc với con gái trưởng bản.

Đây là tiệc xoè vui nhất ở bản Hua Tát. Cả bản đều say khướt. Từng cái cột nhà, thậm chí đến từng cái cây trong vườn cũng được mời uống một sừng rượu đại.

                                                    (Trích Tiệc xoè vui nhất, Nguyễn Huy Thiệp, Những ngọn gió Hua Tát5,                     

                                                                                     NXB Văn Hóa - Thông Tin, 1994, tr.260-267) 

*Chú thích:

(1) Tiệc xòe: Lễ hội dân gian của người dân tộc Thái (múa xòe).

(2) Sao Khun Lú -Nàng Ủa: Sao Hôm, sao Mai.  Khun Lú - Nàng Ủa là hai nhân vật trong truyện cổ. 

(3) Then: Then nghĩa là Thiên, từ mượn ý của chữ Hán(天) chỉ trời, đấng thần linh tối cao theo quan niệm của dân tộc Tày - Thái - Nùng.

(4) Mó nước: Nguồn nước chảy từ núi.

 ---------------------------------------------

     Nguyễn Huy Thiệp (1960-2021) là hiện tượng độc đáo của văn học Việt Nam thời kỳ đổi mới với những góc nhìn táo bạo, để lại sức ảnh hưởng và dấu ấn lâu dài trên văn đàn. Ông viết nhiều thể loại: truyện ngắn, thơ, tiểu thuyết, tiểu luận văn chương, kịch... nhưng đặc sắc nhất là truyện ngắn. Truyện ngắn của ông có cấu trúc, nhân vật, ngôn ngữ, cách triển khai riêng biệt, ảnh hưởng đến nhiều cây bút trẻ.

Những ngọn gió Hua Tát là  tập truyện đầu tiên in dấu ấn tên tuổi Nguyễn Huy Thiệp và báo hiệu một tài danh. Những trang văn vừa huyền ảo, mơ mộng vừa khắc khoải nỗi đau trần thế, cổ tích mà hiện đại, mang đậm tính triết lý nhân sinh. Tiệc xòe vui nhất là câu chuyện thứ tư.

Quảng cáo

Trả lời:

verified Giải bởi Vietjack

Bài văn đáp ứng được yêu cầu sau:

a. Yêu cầu chung: xác định đúng vấn đề nghị luận, đảm bảo yêu cầu về dung lượng và sử dụng bằng chứng

- Vấn đề nghị luận: Phân tích, đánh giá vai trò của yếu tố kì ảo trong đoạn trích Tiệc xòe vui nhất của nhà văn Nguyễn Huy Thiệp.

- Dung lượng: khoảng 600 chữ.

b. Yêu cầu cụ thể: thí sinh triển khai bài viết theo trình tự hợp lí và sử dụng đúng các kĩ năng nghị luận.

b1. Viết được mở bài và kết bài cho bài văn nghị luận xã hội

- Mở bài: Giới thiệu được vấn đề nghị luận.

- Kết bài: Khẳng định được vấn đề nghị luận.

b2. Giới thiệu những thông tin chung về tác giả, tác phẩm

- Nguyễn Huy Thiệp là cây bút xuất sắc của VHVN hiện đại. Ông có nhiều đóng góp trong việc đổi mới nội dung và hình thức nghệ thuật của văn xuôi Việt Nam đương đại

 - Tóm tắt truyện ngắn Tiệc xoè vui nhất.

- Yếu tố kì ảo trong câu chuyện tạo nên “sắc màu cổ tích” cho một truyện ngắn hiện đại

b3. Phân tích, chứng minh được vấn đề nghị luận

- Yếu tố kì ảo: Yếu tố kì ảo được thể hiện qua việc Hặc cầu mưa giữa mùa hạn hán để chứng minh lòng trung thực của mình theo thử thách của trưởng bản và các bô lão. Khi Hặc cầu nguyện, các hiện tượng thiên nhiên như gió thổi, cây rừng xào xạc, và lốc nhỏ xuất hiện, báo hiệu sự chuyển biến kỳ lạ. Cuối cùng, trời đầy mây vần vũ, và mưa lớn đổ xuống ứng với lời cầu khấn của Hặc.

- Đóng vai trò tạo tình huống truyện để nhân vật Hặc bộc lộ tính cách, phẩm chất của mình (phân tích hành động, lời nói, phẩm chất của nhân vật):

+ Dũng cảm, sẵn sàng chấp nhận thử thách, đem tấm lòng thành kính “trang nghiêm” xin trời chứng thực cho lòng trung thực của bản thân.

à Hành động này không chỉ làm nổi bật tính cách chính trực của nhân vật mà còn tạo ra cao trào, gắn kết các sự kiện trong truyện.

+ Lời khấn nguyện: “ Con sống trung thực, dầu biết trung thực bao giờ cũng chịu đau khổ thiệt thòi. Tuy nhiên, nếu lòng trung thực chuộc được tội lỗi và mang tình yêu đến được cho thế gian này, xin trời mưa xuống...” cho thấy Hặc không chỉ coi trung thực là một phẩm chất đáng quý mà còn hiểu rõ rằng trung thực không dễ dàng được chấp nhận hoặc công nhận trong cuộc sống nhưng vẫn kiên định với giá trị đạo đức, bất chấp những khó khăn mà nó mang lại. Hặc nhìn thấy mối liên hệ giữa trung thực, chuộc tội lỗi, và tình yêu – điều này chứng tỏ chàng có cái nhìn sâu sắc và tinh tế về mối quan hệ giữa con người, đạo đức và cuộc sống.

+ Lời cầu nguyện không nhằm mang lại lợi ích cho cá nhân Hặc mà hướng đến mục đích lớn hơn: "mang tình yêu đến cho thế gian này" thể hiện lòng vị tha và mong muốn lan tỏa giá trị tốt đẹp của Hặc đến cộng đồng.

+ Qua thử thách của siêu nhiên, Hặc hiện lên là một người dũng cảm, tin vào giá trị đạo đức của mình. Điều này đối lập với các chàng trai trước đó, những người chỉ đại diện cho sự dũng cảm, khôn ngoan hay giàu có - những đức tính phổ biến nhưng chưa đủ để tạo nên giá trị con người toàn diện.

- Thể hiện chủ đề, tư tưởng, thông điệp của truyện:

+ Yếu tố kì ảo giúp nhấn mạnh tư tưởng nhân văn sâu sắc: Đức tính trung thực, tuy khó khăn và chịu nhiều thiệt thòi nhưng luôn mang đến hạnh phúc đích thực. Trời mưa sau lời cầu khấn của Hặc không chỉ là sự chấp nhận của Then (trời) mà còn là biểu tượng cho sự đồng thuận của cộng đồng và tự nhiên trước giá trị chân thực.

+ Biểu hiện của niềm tin mãnh liệt vào sự công bằng của thần linh (Then).

+ Thể hiện thông điệp: Từ câu chuyện về lòng trung thực của chàng Hặc, nhà văn muốn nhắn nhủ: Con người sống đúng với giá trị đạo đức sẽ lay động được lòng người, được lắng nghe, thấu hiểu và nhận về những điều tốt đẹp.

b4. Mở rộng, nâng cao được vấn đề nghị luận

-Yếu tố kì ảo không chỉ làm tăng tính hấp dẫn của truyện mà còn là công cụ nghệ thuật quan trọng để Nguyễn Huy Thiệp truyền tải ý nghĩa nhân sinh: phản ánh niềm tin của người dân vào sự công bằng và giá trị đạo đức trong xã hội, đồng thời đưa câu chuyện vượt qua ranh giới của thực tế để chạm tới những tầng sâu của văn hóa và tâm linh.

- Mạch truyện tổ chức theo trình tự tuyến tính thời gian, lối kể chuyện truyền thống, tạo “sắc màu cổ tích” cho truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp.

b5. Sáng tạo

- Có những ý đột phá, vượt ra ngoài Đáp án nhưng có sức thuyết phục.

- Có cách diễn đạt tinh tế, độc đáo.

CÂU HỎI HOT CÙNG CHỦ ĐỀ

Lời giải

Dấu hiệu nhận biết phương thức biểu đạt trong văn bản trên:

- Phương thức biểu đạt nghị luận.

- Dấu hiệu nhận biết: 

+ Có luận điểm và hệ thống lí lẽ, bằng chứng.

+ Có mục đích, quan điểm thái độ của người viết...

Lời giải

Vấn đề chính của văn bản: Hạnh phúc với chính bản thân đang trưởng thành/ý nghĩa của việc hướng tới sự trưởng thành và hạnh phúc trong cuộc sống.

Lời giải

Bạn cần đăng ký gói VIP ( giá chỉ từ 199K ) để làm bài, xem đáp án và lời giải chi tiết không giới hạn.

Nâng cấp VIP

Lời giải

Bạn cần đăng ký gói VIP ( giá chỉ từ 199K ) để làm bài, xem đáp án và lời giải chi tiết không giới hạn.

Nâng cấp VIP