Những người mê lầm – không may là rất nhiều người vẫn còn sống trong mê lầm – suốt đời bị mắc kẹt vào sự khống chế của bản ngã, những người này sẽ nhanh nhảu nói với bạn rằng họ biết họ là ai: Nào là họ tên gì, bao nhiêu tuổi, nghề nghiệp gì, tiểu sử, ngoại hình của họ ra sao, và bất cứ những dữ liệu gì mà họ có thể tự gán ghép cho họ. Còn những người khác thì tỏ ra cao siêu hơn khi cho rằng họ là bậc bất tử hoặc là những linh hồn từ cõi trời giáng xuống. Nhưng những đấng bất tử này có thật sự biết được bản chất chân chính của mình không? Hay là họ chỉ thêm vào kho suy nghĩ của họ một mớ khái niệm nào đó có vẻ tâm linh? Biết được bản chất chân thực của chính mình là việc còn sâu sắc hơn chấp nhận một mớ khái niệm hay một niềm tin nào đó. Các khái niệm hay niềm tin thì giỏi lắm cũng chỉ là những tấm bảng chỉ đường còn tự thân chúng thì hiếm khi có năng lực đánh bật những khái niệm vô minh có gốc rễ rất sâu chắc, những khái niệm về bản thân mà bạn nghĩ về chính mình, một phần của tình trạng hiện thời của tình trạng bị điều kiện hóa trong tâm thức của con người. Hiểu biết sâu sắc về chính mình không có liên quan gì đến những ý nghĩ bất chợt trong suy nghĩ của bạn. Hiểu biết về chính mình có gốc rễ vững vàng ở trong Hiện Hữu, chứ không phải khuynh hướng tự đánh mất mình trong những dòng suy tư ở trong đầu.

(Eckhart Tolle, Thức tỉnh mục đích sống, NXB Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, 2023)

Theo đoạn văn, những người sống trong mê lầm là những người như thế nào?

Đáp án đúng là C

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung bài đọc

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Đoạn trích có trình bày: “những khái niệm về bản thân mà bạn nghĩ về chính mình, một phần của tình trạng hiện thời của tình trạng bị điều kiện hóa trong tâm thức của con người.”. -> “điều kiện hóa trong tâm thức” gợi lên sự ảo tưởng, đánh lừa bản thân.

=> Tác giả cho rằng những khái niệm và niềm tin không đủ để giúp con người hiểu rõ bản chất chân chính của mình chủ yếu vì chúng có thể tạo ra ảo tưởng và đánh lừa bản thân. Những khái niệm này có thể khiến người ta bị kẹt trong các định nghĩa hạn hẹp và không thật sự tiếp cận được với bản chất sâu xa và hiện thực của chính mình.

- Phân tích, loại trừ:

+ Đáp án A sai vì sự thay đổi theo thời gian không được đề cập trong đoạn trích.

+ Đáp án B sai vì tác giả không đề cập đến nguồn gốc của xã hội.

+ Đáp án D sai vì cảm xúc cũng không phải yếu tố được đề cập trong bài đọc.

Đáp án đúng là B

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung đoạn trích

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Trong câu văn trên, tác giả kêu gọi việc kết nối với Hiện Hữu, tức là sự sống và hiện tại, để có được hiểu biết sâu sắc hơn về chính mình. Điều đó được hiểu là trải nghiệm sống thực tế vì đoạn văn nhấn mạnh rằng sự hiểu biết chân chính về bản thân phải được xây dựng trên những trải nghiệm và hiện hữu trong cuộc sống, chứ không chỉ là lý thuyết hay khái niệm.

- Phân tích, loại trừ:

+ Đáp án A sai vì tính nhất quán có thể có giá trị, nhưng nó không phải là trọng tâm trong việc hiểu bản thân. Tác giả nhấn mạnh rằng các khái niệm có thể gây ảo tưởng và không phản ánh chính xác bản chất con người.

+ Đáp án C sai vì khả năng nhớ về quá khứ không phải là trọng tâm chính trong đoạn văn. Tác giả nhấn mạnh rằng việc tìm kiếm sự hiểu biết về bản thân nên dựa vào hiện tại và những trải nghiệm sống thực tế.

+ Đáp án D sai vì tác giả khuyến khích việc tìm kiếm sự hiểu biết từ bên trong, thông qua trải nghiệm và sự hiện diện trong cuộc sống chứ không phải từ bên ngoài, về những điều người khác đánh giá.

Đáp án đúng là D

Phương pháp giải

Căn cứ vào các thành phần biệt lập đã học

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Đoạn trích có sự xuất hiện của thành phần phụ chú: “– không may là rất nhiều người vẫn còn sống trong mê lầm –“.

- Các thành phần tình thái, gọi đáp, cảm thán không xuất hiện trong đoạn trích.

Đáp án đúng là C

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung bài đọc

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Đoạn trích có đề cập: “Hiểu biết sâu sắc về chính mình không có liên quan gì đến những ý nghĩ bất chợt trong suy nghĩ của bạn. Hiểu biết về chính mình có gốc rễ vững vàng ở trong Hiện Hữu, chứ không phải khuynh hướng tự đánh mất mình trong những dòng suy tư ở trong đầu.” -> Đoạn trích nhấn mạnh “bản chất chân chính” là sự hiểu biết sâu sắc về chính mình, vượt ra ngoài các khái niệm, niềm tin và định nghĩa bề ngoài. Nó liên quan đến việc hiểu rõ sự hiện hữu của bản thân, không bị chi phối bởi những suy nghĩ và ảo tưởng của bản ngã. Đây là trạng thái mà con người kết nối với sự thật về bản thân, giúp thoát khỏi mê lầm và đạt được sự an lạc và hiểu biết thực sự.

- Phân tích, loại trừ:

+ Đáp án A sai vì đạo đức và thái độ là những khía cạnh bề ngoài của hành vi và tương tác xã hội, không phản ánh được sự hiểu biết sâu sắc về bản thân.

+ Đáp án B sai vì tính cách là những đặc điểm bề ngoài, có thể thay đổi theo hoàn cảnh và thời gian. “Bản chất chân chính” đòi hỏi một sự thấu hiểu sâu sắc hơn về bản thân, vượt qua các đặc điểm bề ngoài.

+ Đáp án D sai vì cách đối xử với người khác có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố bên ngoài, như hoàn cảnh xã hội và môi trường. “Bản chất chân chính” là sự nhận thức về bản thân từ bên trong, không chỉ đơn thuần là hành động đối xử với người khác.