Tự do có thể không hiện hữu ở tất cả mọi nơi nhưng tình yêu đối với tự do bao giờ cũng tồn tại trong con người như một bản năng. Có thể tình yêu tự do được thể hiện mạnh mẽ ở người này, cũng có thể ở trạng thái “ngủ” hay chưa được đánh thức ở người kia, nhưng con người nói chung luôn khao khát tự do một cách bản năng. Điều này cũng giống với việc không chỉ những người biết chơi cờ mà ngay cả những người không biết chơi cờ vẫn đến tham dự một cách hồ hởi vào những ngày hội đua cờ. Bởi lẽ, mặc dù không phải là người chơi cờ nhưng con người luôn cảm thấy niềm vui khi được thưởng thức cảm giác tự do của việc đánh cờ trong một bàn cờ đầy quy tắc. Xã hội dân chủ cũng giống như một bàn cờ, đó là một xã hội tự do và đầy cảm hứng trong mối tương quan với những quy tắc hợp lý và thống nhất. Tuy nhiên cũng cần nói thêm, nếu coi niềm vui là cảm giác có được khi đi những nước cờ đầy tự do và sáng tạo mà không hề vi phạm những quy tắc chơi cờ thì không chỉ những người dân trong xã hội dân chủ, mà ngay cả người dân ở những xã hội chưa có nền dân chủ cũng cảm thấy được niềm vui đó. Bởi vì tình yêu tự do bản năng chính là mối liên hệ ngầm giữa những con người lành mạnh. 

     Đôi khi con người cũng nổi hứng tự do, đó là lúc cái bản năng tự do không được kiểm soát, nó trỗi dậy một cách phung phí. Hoặc có khi, tự do bị tước đoạt khiến con người có những phản ứng, đó là phản ứng trước sự thiếu tự do hay sự yếm khí của con người. Nhưng phải đến khi con người thực sự đi tìm kiếm tự do thì tự do mới trở thành lý tưởng, thành động lực của con người. Vì thế, không phải ngẫu nhiên những vần thơ hay nhất về tự do lại được cất lên trong ngục tù và những nhà thơ tự do đồng thời là những chiến sĩ của tự do nhà Sandor Petofi, Nazim Hikmet... Sandor Petofi đã viết lên những câu thơ, những bài thơ chứa đựng sự rung cảm sâu sắc trong điều kiện thiếu tự do: 

“Tự do và ái tình 

Vì các ngươi ta sống 

Vì tình yêu lồng lộng 

Ta dâng hiến đời ta 

Vì tự do muôn đời 

Ta hi sinh tình ái” 

(Sandor Petofi)

(Nguyễn Trần Bạt, Trích Cội nguồn cảm hứng, Mục 1: Tình yêu tự do, Phần II: Những cảm giác của tự do, chương 1: Khái niệm tự do, NXB Hội nhà văn)

Văn bản trên thuộc kiểu văn bản gì?

Đáp án đúng là A

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản.

Dạng bài đọc hiểu văn bản - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Trong văn bản có thông tin “Điều này cũng giống với việc không chỉ những người biết chơi cờ mà ngay cả những người không biết chơi cờ vẫn đến tham dự một cách hồ hởi vào những ngày hội đua cờ. Bởi lẽ, mặc dù không phải là người chơi cờ nhưng con người luôn cảm thấy niềm vui khi được thưởng thức cảm giác tự do của việc đánh cờ trong một bàn cờ đầy quy tắc.”. Như vậy, khi so sánh tự do với hội đua cờ, tác giả không chỉ nói đến người đánh cờ mà còn nói đến người tham gia => đáp án B chưa chính xác.

- Vì mục đích của việc liên tưởng là để nói đến vấn đề tự do nên đáp án C chưa chính xác vì nêu chung chung nội dung.

- Việc liên tưởng tình yêu tự do với việc tham gia hội đua cờ cũng không nhắc đến thắng thua của việc đánh cờ nên đáp án D sai.

- Đáp án A đúng vì qua thông tin trên ta cũng nhận ra đua cờ và tình yêu tự do có nhiều điểm giống nhau: tất yếu, sẵn sàng, thường trực đối với bất cứ ai dù bộc lộ hay không.

Đáp án đúng là C

Phương pháp giải

Căn cứ vào kiến thức về biện pháp tu từ.

Dạng bài đọc hiểu văn bản - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

Trong câu văn, ta nhận thấy tác giả sử dụng cách diễn đạt “thể hiện mạnh mẽ”, “trạng thái ngủ hay chưa được đánh thức” => Hai trạng thái này hoàn toàn đối nhau, tương phản với nhau. Vậy nên Đáp án đúng là C.

Đáp án đúng là B

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản.

Dạng bài đọc hiểu văn bản - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

Sandor Petofi đã viết lên những câu thơ, những bài thơ chứa đựng sự rung cảm sâu sắc trong điều kiện thiếu tự do: 

“Tự do và ái tình 

Vì các ngươi ta sống 

Vì tình yêu lồng lộng 

Ta dâng hiến đời ta 

Vì tự do muôn đời 

Ta hi sinh tình ái”

Câu thơ cho thấy sự đánh đổi quyết liệt giữa những giá trị đáng ra có thể chung sống với nhau trong cùng một con người là Tự do và Ái tình. Nhưng người ta phải đánh đổi Ái tình lấy Tự do. Chính tình yêu tự do là hạt nhân cơ bản của tâm lý chính trị hay khát vọng chính trị của con người. Khi đó tự do được đặt lên cao hơn cả tình yêu, tự do trở thành lý tưởng, thành khát vọng sống của con người. Như vậy, trong câu thơ, tác giả đang khẳng định tự do được đặt lên cao hơn ái tình (tình yêu).

Đáp án đúng là A

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản.

Dạng bài đọc hiểu văn bản - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Suy nghĩ của tác giả: Mất tự do tất yếu con người sẽ hành động. Hành động này chính là sự phản kháng, sự đấu tranh với mong muốn đoạt lại tự do đã mất. Tuy nhiên, sự đấu tranh và phản kháng này chưa chắc đã hoàn toàn trở nên tốt hơn hay tiêu cực đi.