Thanh bước lên thềm, đặt vali trên chiếc trường kỷ, rồi ngó đầu nhìn vào trong nhà: bóng tối dịu và man mát loáng qua những màu sắc rực rỡ chàng đem ở ngoài trời vào; Thanh chưa nhìn rõ thấy gì cả; một lát, quen bóng tối, chàng mới nhận thấy cảnh tượng gian nhà cũ không có gì thay đổi, cũng y nguyên như ngày chàng đi xưa. Sự yên lặng trầm tịch đến nỗi Thanh trở nên nghẹn họng; mãi mãi chàng mới cất được tiếng lên gọi khẽ:

- Bà ơi!

Một cái bóng lẹ làng từ trong vụt ra, rơi xuống mặt bàn; Thanh định rõ nhìn: con mèo của bà chàng, con mèo già vẫn chơi đùa với chàng ngày trước. Con vật nép chân vào mình khẽ phe phẩy cái đuôi, rồi hai mắt ngọc thạch xanh dương lên nhìn người. Thanh mỉm cười lại gần vuốt ve con mãn:

- Bà mày đâu?

Thanh bước xuống giàn thiên lý. Có tiếng người đi, rồi bà chàng, mái tóc bạc phơ, chống gậy trúc, ở ngoài vườn vào. Thanh cảm động và mừng rỡ, chạy lại gần.

- Cháu đã về đấy ư?

Bà cụ thôi nhai trầu, đôi mắt hiền từ dưới làn tóc trắng đưa lên nhìn cháu, âu yếm và mến thương.

- Ði vào trong nhà không nắng cháu.

(Thạch Lam, Dưới bóng hoàng lan)

Trong câu “Thanh bước xuống giàn thiên lý. Có tiếng người đi, rồi bà chàng, mái tóc bạc phơ, chống gậy trúc, ở ngoài vườn vào,” các câu được liên kết với nhau bằng cách nào?

Đáp án B

Hướng dẫn giải

Thanh bước vào nhà, cảm nhận bóng tối và sự tĩnh lặng, nhưng hình ảnh đầu tiên rõ ràng mà anh nhìn thấy là con mèo già của bà. Hình ảnh này được miêu tả sống động qua chi tiết:

“Một cái bóng lẹ làng từ trong vụt ra, rơi xuống mặt bàn.”

“Con mèo của bà chàng, con mèo già vẫn chơi đùa với chàng ngày trước.”

Con mèo không chỉ là một con vật mà còn là biểu tượng cho ký ức tuổi thơ, sự thân thuộc và gần gũi của Thanh với ngôi nhà và bà cụ.

Con mèo đóng vai trò như một nhịp cầu nối giữa quá khứ và hiện tại. Nó gợi lại những kỷ niệm xưa cũ, khiến Thanh cảm nhận sâu sắc hơn sự thay đổi trong lòng mình và không gian quen thuộc này.

A. Cảnh tượng gian nhà cũ không thay đổi: Sai, vì Thanh chỉ cảm nhận điều này sau khi quen với bóng tối.

C. Ánh sáng loáng qua những màu sắc rực rỡ: Sai, vì đây là cảm giác ban đầu khi Thanh bước vào nhà, không phải hình ảnh rõ ràng đầu tiên.

D. Bà cụ đang chống gậy đi vào: Sai, vì hình ảnh bà cụ xuất hiện sau khi Thanh đã bước xuống giàn thiên lý.

Đáp án A

Hướng dẫn giải

Sự yên lặng của căn nhà được miêu tả là “trầm tịch,” gợi cảm giác trang nghiêm, sâu lắng. Thanh vừa rời khỏi thế giới ồn ào, đầy màu sắc bên ngoài để bước vào không gian trầm lặng, yên bình, điều này tạo nên sự tương phản mạnh mẽ.

Chính sự yên lặng ấy làm Thanh choáng ngợp, khiến anh bị “nghẹn họng” – một phản ứng tự nhiên trước cảm xúc sâu sắc và không gian tĩnh lặng.

Sự yên lặng không chỉ là một trạng thái vật lý mà còn đại diện cho cảm xúc dồn nén của Thanh – sự bồi hồi, xúc động khi trở về nhà sau thời gian dài xa cách. Không gian tĩnh lặng cũng tạo điều kiện để ký ức xưa ùa về, làm tăng thêm chiều sâu cảm xúc.

B. Vì bóng tối trong nhà khiến Thanh không nhìn rõ mọi thứ: Sai, vì việc không nhìn rõ chỉ làm Thanh phải dừng lại để quen mắt, không liên quan đến cảm giác nghẹn ngào.

C. Vì ký ức cũ ùa về làm Thanh bồi hồi, xúc động: Sai, vì đoạn trích không nhấn mạnh ký ức cũ làm Thanh nghẹn ngào tại thời điểm này.

D. Vì Thanh cảm thấy xa lạ với căn nhà đã lâu không trở về: Sai, vì Thanh không cảm thấy xa lạ, mà ngược lại rất thân thuộc với gian nhà cũ.

Đáp án C

Hướng dẫn giải

“Một cái bóng lẹ làng” là cụm danh từ với danh từ chính là “bóng” và các thành phần bổ nghĩa:

Từ chỉ số lượng: “một.”

Tính từ miêu tả: “lẹ làng” (nhanh nhẹn).

Cụm danh từ này không chỉ giúp hình dung rõ ràng về hành động của con mèo mà còn tạo nên sự sinh động, gợi tả cảm giác bất ngờ khi Thanh nhìn thấy hình ảnh quen thuộc đầu tiên trong nhà. Cụm danh từ “một cái bóng lẹ làng” mang lại cảm giác chuyển động tinh tế, vừa sống động vừa mang tính gợi mở. Hình ảnh này kết hợp với cảm xúc của Thanh tạo nên một khoảnh khắc kết nối quá khứ và hiện tại.

A. Một từ láy kết hợp phép so sánh: Sai, vì “lẹ làng” không phải từ láy và câu không chứa hình ảnh so sánh.

B. Một từ láy kết hợp phép ẩn dụ: Sai, vì “lẹ làng” không phải từ láy, và đoạn này không sử dụng phép ẩn dụ.

D. Một cụm danh từ có phép nhân hóa: Sai, vì hình ảnh “bóng lẹ làng” chưa đủ để xem là nhân hóa, dù con mèo sau đó được miêu tả sinh động hơn.

Đáp án A

Hướng dẫn giải

Trong đoạn trích, sự trở về của Thanh không chỉ là hành trình vật lý mà còn là hành trình cảm xúc. Từ hình ảnh con mèo, bóng tối quen thuộc của ngôi nhà, đến bà cụ với mái tóc bạc phơ – tất cả đều gợi lên ký ức và tình cảm gắn bó sâu sắc với gia đình.

Thanh cảm nhận được ý nghĩa của sự trở về khi đối diện với những giá trị gia đình bền vững. Dù thời gian trôi qua, ngôi nhà và bà cụ vẫn giữ nguyên tình cảm, sự thân thuộc, làm dịu đi mọi bồi hồi và lo âu của Thanh.

Sự trở về không chỉ giúp ta gặp lại những gì thân thuộc, mà còn là cơ hội để nhìn lại chính mình, hiểu rõ hơn giá trị của gia đình và ký ức trong cuộc sống.

B. Những giá trị thân thuộc luôn là nguồn an ủi lớn nhất trong cuộc sống: Đúng một phần, nhưng không nhấn mạnh được khía cạnh cảm nhận sâu sắc từ sự trở về.

C. Sự trở về là dịp để con người trân trọng những gì tưởng chừng đã quen thuộc: Đúng một phần, nhưng không đề cập đủ ý nghĩa về gia đình và ký ức.

D. Ý nghĩa của sự trở về nằm ở việc tìm lại chính mình trong không gian cũ: Sai, vì đoạn trích tập trung vào giá trị của gia đình và ký ức, không phải việc “tìm lại chính mình.”