Cái nhà ở thụt vào mãi trong làng. Từ ngoài đường nhựa có một cái ngõ gạch đi vào. Ngõ vào đến nhà ấy vừa cùng. Nhưng vòng đến sau nhà, một cái ngõ khác trũng hơn, kề một đầu lên cái ngõ kia và chạy sang tận mặt kia làng, vắt hai sợi râu đỏ của nó lên cái sườn xanh rì của một con đê lớn. Cái lối đi bẩn thỉu và rác rưởi! Lẫn rác mục, lá khô phủ trên mặt, dầy đến nỗi người ta đi thấy lún chân. Thứ và San đã đi qua đấy một vài lần, nhưng chưa bao giờ trông thấy cái nhà, có lẽ chỉ vì đến đây họ còn mải chăm chú nhìn mặt đất để tránh những thứ dơ bẩn nhan nhản ở lối đi. Vả lại cái nhà liền sát một cái chuồng ngựa đua to, ở đầu trong. Cái chuồng ngựa với những con ngựa cao lớn, nở nang, chải chuốt và kiêu hãnh như bộ binh phục mới, những con ngựa thở phì phì và đập chân kêu bôm bốp, choán hết cả sự chú ý của người ta. Người ta chỉ trông thấy cái chuồng ngựa mà thôi. Nó nuốt hết cái nhà. Đứng bên ngoài mà trông, ai cũng tưởng cái nhà là một phần chuồng ngựa.

Dừng lại trước cái cổng thấp lè tè đục ngay vào một bức tường sau, Thứ hỏi San:

- Thế ra chỗ này cũng còn một cái nhà ư?

- Tôi cũng không ngờ đấy.

(Nam Cao, Sống còn)

Đoạn trích trên sử dụng thao tác lập luận và phương thức biểu đạt nào?

Đáp án D

Hướng dẫn giải

Đáp án B đúng: Cái chuồng ngựa lớn, với những con ngựa “cao lớn, nở nang, chải chuốt và kiêu hãnh,” đã thu hút toàn bộ sự chú ý của Thứ và San. Tác giả viết: “Người ta chỉ trông thấy cái chuồng ngựa mà thôi. Nó nuốt hết cái nhà.” Đây là lý do chính khiến họ không nhìn thấy cái nhà.

Đáp án C đúng: Lối đi đến cái nhà rất bẩn thỉu, đầy rác rưởi và lá mục. Thứ và San mải tập trung nhìn xuống đất để tránh “những thứ dơ bẩn nhan nhản” trên lối đi. Điều này khiến họ không để ý đến cái nhà.

Kết hợp B và C: Cả hai lý do này cùng góp phần giải thích tại sao họ không trông thấy cái nhà, và không thể thiếu bất kỳ lý do nào trong hai.

A. Sai vì ngõ gạch nhỏ hẹp không phải lý do chính khiến họ không thấy cái nhà.

B. Sai nếu đứng riêng lẻ, vì chỉ nhắc một phần lý do.

C. Sai nếu đứng riêng lẻ, vì cũng chỉ là một phần lý do.

Đáp án B

Hướng dẫn giải

Tác giả sử dụng hình ảnh cái nhà nhỏ bé, mờ nhạt và cái chuồng ngựa to lớn, oai phong để làm biểu tượng cho sự chênh lệch trong xã hội. Những cá nhân yếu thế (đại diện là cái nhà) thường bị che khuất, lấn át bởi những thế lực lớn mạnh hơn (đại diện là chuồng ngựa).

Mô tả chuồng ngựa: Các chi tiết “cao lớn, nở nang, chải chuốt và kiêu hãnh” tạo cảm giác về sự oai phong, quyền lực, giống như những người hoặc tổ chức có địa vị cao trong xã hội.

Mô tả cái nhà: Hình ảnh cái nhà “thụt vào mãi trong làng,” bị che khuất hoàn toàn, thể hiện sự mờ nhạt, không được chú ý, giống như những cá nhân yếu thế trong xã hội.

A. Sai vì đoạn trích không tập trung vào sức mạnh của tự nhiên.

C. Sai vì không có ý chỉ sự bất cần hay thờ ơ.

D. Sai vì đoạn trích không phân biệt “tự nhiên” và “nhân tạo”.

Đáp án C

Hướng dẫn giải

Câu trên gồm hai mệnh đề:

Mệnh đề chính: “Thứ và San đã đi qua đấy một vài lần.”

Mệnh đề phụ: “nhưng chưa bao giờ trông thấy cái nhà.”

Liên từ “nhưng”: Dùng để liên kết hai mệnh đề với ý nghĩa đối lập. Mệnh đề thứ hai bổ sung ý nghĩa đối lập cho mệnh đề chính, vì vậy cấu trúc này thuộc loại câu ghép chính phụ.

A. Câu đơn: Sai vì câu có hai mệnh đề, không phải câu đơn.

B. Câu ghép đẳng lập: Sai vì mối liên hệ giữa hai mệnh đề không ngang hàng mà mang tính đối lập, bổ sung.

D. Câu phức: Sai vì câu phức thường chỉ có một mệnh đề chính và một mệnh đề phụ thuộc chặt chẽ.

Đáp án B

Hướng dẫn giải

Nội dung chính: Tác giả miêu tả sự tương phản giữa cái nhà nhỏ bé, nằm sâu trong ngõ, và cái chuồng ngựa to lớn, kiêu hãnh. Hình ảnh này không chỉ đơn thuần là miêu tả cảnh vật, mà còn ẩn chứa ý nghĩa xã hội sâu sắc về sự đối lập giữa cái yếu thế và cái mạnh mẽ.

Bài học rút ra: Đừng để những thứ lớn lao, hào nhoáng che lấp những giá trị nhỏ bé nhưng đáng trân trọng xung quanh. Sự thấu hiểu và chú ý đến những điều nhỏ bé có thể giúp ta nhìn nhận cuộc sống sâu sắc hơn.

A. Sai vì nội dung không chỉ phản ánh đời sống làng quê, mà còn có ý nghĩa sâu xa hơn.

C. Sai vì không có ý phê phán lối sống hời hợt trong xã hội.

D. Sai vì không nhấn mạnh vào sự khác biệt giữa tự nhiên và nhân tạo.