Đọc bài thơ sau:

MẸ

                                Viễn Phương¹

Con nhớ ngày xưa mẹ hát: ... “Hoa sen lặng lẽ dưới đầm Hương hoa dịu dàng bát ngát Thơm tho không gian, thời gian” ...   Mẹ nghèo như đóa hoa sen Tháng năm âm thầm lặng lẽ, Giọt máu hòa theo dòng lệ Hương đời mẹ ướp cho con.

Khi con thành đóa hoa thơm Đời mẹ lắt lay chiếc bóng Con đi ... chân trời gió lộng Mẹ về ... nắng quái2 chiều hôm   Sen đã tàn sau mùa hạ Mẹ cũng lìa xa cõi đời, Sen tàn rồi sen lại nở Mẹ thành ngôi sao trên trời. (https://www.thivien.net)

 ¹ Viễn Phương (1928-2005), quê ở An Giang. Ông là nhà thơ hiện đại tiêu biểu với hồn thơ trong sáng, xúc cảm sâu lắng, chân thành.

² nắng quái: nắng gắt buổi chiều.

Thực hiện các yêu cầu:

PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

(0,5 điểm) Xác định thể thơ của bài thơ trên.

a. Hình thức: đảm bảo cấu trúc đoạn văn; dung lượng khoảng 200 chữ.

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: hình ảnh của người mẹ trong hai khổ thơ.

c. Viết được đoạn văn đảm bảo được các yêu cầu:

- Phân tích, đánh giá nội dung:

+ Qua nỗi nhớ của con, mẹ hiện lên với những phẩm chất dịu dàng, giản dị, thanh cao như đóa hoa sen.

+ Mẹ trải qua bao vất vả, thầm lặng hi sinh để nuôi dưỡng con trưởng thành, tỏa sáng, rực rỡ như một đóa hoa.

+ Nhân vật trữ tình thể hiện sự trân trọng, lòng biết ơn sâu sắc công lao của mẹ.

- Hướng dẫn chấm:

+ Phân tích đánh giá đầy đủ, sâu sắc: 0.75 điểm.

+ Phân tích đánh giá chưa đầy đủ hoặc chưa sâu sắc: 0.5 điểm.

+ Phân tích đánh giá chung chung, sơ sài: 0.25 điểm.

 - Nghệ thuật: thể thơ sáu chữ, ngôn ngữ hình ảnh giản dị, mộc mạc mà giàu sức gợi;  giọng điệu nhẹ nhàng, sâu lắng; sử dụng các biện pháp tu từ tăng hiệu quả diễn đạt…

- Hướng dẫn chấm:

+ Nêu được 01 dấu hiệu nghệ thuật trở lên: 0.25 điểm

d. Chính tả, ngữ pháp: đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt

e. Sáng tạo: có sáng tạo trong lập luận; lời văn nghị luận giàu hình ảnh, cảm xúc, có sức thuyết phục.

a. Xác định được yêu cầu (cấu trúc) của kiểm bài: nghị luận xã hội.

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: vấn đề tự học của học sinh hiện nay.

c. Viết được bài văn nghị luận đảm bảo các yêu cầu:

Thí sinh có thể triển khai bài viết theo nhiều cách khác nhau nhưng cần xác định và sắp xếp các luận điểm hợp lí;, lí lẽ thuyết phục; bằng chứng tiêu biểu, xác thực.

* Mở bài: giới thiệu được vấn đề tự học của học sinh hiện nay.

* Thân bài: triển khai các vấn đề nghị luận

- Giải thích: tự học là quá trình học tập mà người học chủ động tìm kiếm, thu thập và nghiên cứu thông tin, kiến thức.

- Trình bày ý kiến cá nhân về sự cần thiết, vai trò của tự học, tự học :

+ Tự học là điều cần thiết đối với mỗi học sinh.

+ Vai trò của tự học giúp học sinh nâng cao, khắc sâu kiến thức, rèn luyện tính tự giác, chăm chỉ, tích cực, bản lĩnh; là nền tảng vững chắc để thành công.

- Hướng dẫn chấm:

+ Nêu được sự cần thiết: 0.25 điểm

+ Trình bày được mỗi ý trong vai trò 0.25 điểm

- Đề xuất được một số giải pháp:

 + Đối với học sinh: nhận thức rõ tính đúng đắn của việc tự học; xác định được mục tiêu học tập; đổi mới phương pháp học tập hiệu quả, phù hợp( học hỏi từ bạn bè, thầy cô; tìm kiếm kiến thức qua các nền tảng trực tuyến, ứng dụng công nghệ…)

+ Đối với gia đình nhà trường: giáo dục ý thức tự giác, khuyến khích học sinh tự tìm hiểu, khám phá; phát huy vai trò chủ động của học sinh trong học tập.

+...

Hướng dẫn chấm:

- Đề xuất từ 02 giải pháp trở lên đảm bảo phù hợp, khả thi lập luận chặt chẽ, thuyết phục: 0.75 điểm.

- Đề xuất từ một giải pháp tương đối phù hợp, khả thi lập luận chặt chẽ, thuyết phục: 0.5 điểm

- Viết chung chung chưa rõ giải pháp cụ thể, 0.25 điểm

- Nêu ý kiến trái chiều/ phản đề/ mở rộng: có ý kiến cho rằng thầy cô truyền đạt kiến thức là đủ, không cần phải tự học. Ý kiến này chưa đúng. Phê phán người lười học học thụ động; tự học cần chọn lọc kiến thức phù hợp và phương pháp hiệu quả…

Hướng dẫn chấm

Nêu được 01 ý hợp lý, thuyết phục: 0.5 điểm

* Kết bài: khẳng định vấn đề nghị luận

d. Chính tả, ngữ pháp: đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt

e. Sáng tạo: thể hiện được suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ, độc đáo.