Đọc bài thơ sau:

Nói với con về bà ngoại

Tuyết Nga

Con sẽ như giọt nắng

trước hiên bà mùa đông

 

Giọt nắng tìm kim

giọt nắng quét nhà

giọt nắng sún răng lò cò quanh cửa

giọt nắng ỉ eo theo bà đi chợ

lễ mễ khiêng cả chiếc bánh đa tròn

 

Con sẽ như chú mèo nhỏ cuối vườn

đánh đổ ông trăng xuống nơi đáy nước

trán sưng u và áo quần lấm láp

rón rén leo lên ôm gối ngủ vờ

 

Con sẽ như ...

như chú cún còi

ăn một bát cơm hết ba chuyện cổ

hạt dẻ, thảm bay, đèn thần, chổi quỷ

thế giới thần tiên nấp phía lưng bà

 

“Bà yêu con không”, “con sẽ là gì”

đôi mắt thỏ nâu suốt ngày hỏi mẹ.

 

Dù con sinh ra bà đã không còn nữa

nhưng bà yêu con từ xửa từ xưa

bà gửi cho con hoa trái mùa thu

đàn ong tháng Ba

ông trăng tháng Sáu

bà gửi cho con

mẹ

và câu hát ...

mai con lớn rồi

vẫn đầy đủ yêu thương.

(Thơ cho tuổi thơ, Vũ Nho, NXB Hội Nhà văn, 2017, tr.191-192)

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

(0,75 điểm): Xác định đề tài của bài thơ.

a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng đoạn văn:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 300 chữ, cộng trừ 100 chữ) của đoạn văn.

- Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo lối diễn dịch, quy nạp, tổng – phân – hợp, song hành, móc xích,...

- Diễn đạt trôi chảy, mạch lạc, bài sạch, chữ rõ, hạn chế lỗi chính tả, dùng từ,...

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Tình cảm của người mẹ trong bài thơ Nói với con về bà ngoại.

c. Viết đoạn văn đảm bảo yêu cầu:

Học sinh có thể diễn đạt bằng nhiều cách khác nhau miễn là hợp lí và thuyết phục.

Sau đây là một số gợi ý:

- Người mẹ yêu, thương đứa con nhỏ và tưởng tượng hình ảnh con mình ngây thơ, hồn nhiên, quấn quýt bên cạnh bà ngoại nếu bà còn sống.

- Nhớ thương mẹ mình (bà ngoại) và biết ơn tình yêu của mẹ đã truyền trao đến mình và đến cả con của mình; suy tư về sự kết nối thiêng liêng giữa tình thân trong gia đình.

- Thể thơ tự do, nhịp điệu linh hoạt; giọng điệu khi tươi vui, khi suy tư, thấm đẫm cảm xúc; phù hợp với bài thơ viết về gia đình và trẻ thơ; các biện pháp tu từ (nhân hóa, so sánh, ẩn dụ, điệp ngữ,...) chuyển tải nhiều cung bậc của tâm trạng.

a. Xác định yêu cầu về hình thức bài văn:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức của kiểu bài nghị luận xã hội.

- Đảm bảo bố cục ba phần: mở bài giới thiệu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài khái quát được vấn đề.

- Văn phong nghị luận xã hội.

- Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ nghĩa, ngữ pháp tiếng Việt; diễn đạt mạch lạc; vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Tác hại nghiêm trọng của thói quen trì hoãn.

c. Viết được bài văn nghị luận đảm bảo các yêu cầu:

Có thể diễn đạt bằng nhiều cách khác nhau miễn là hợp lý và thuyết phục.

Sau đây là một số gợi ý:

1. Giải thích

- Trì hoãn là chần chừ, lần lữa, không bắt tay thực hiện ngay công việc cần phải làm.

- Trì hoãn nhiều lần sẽ trở thành thói quen xấu nhưng nếu nghiêm trọng hơn sẽ là căn bệnh khó chữa và đem lại nhiều tác hại nghiêm trọng.

2. Thể hiện quan điểm bản thân

Học sinh thể hiện quan điểm của cá nhân, có thể đồng ý hoặc không đồng ý với nhận định đã nêu. Nhưng cần phải có lập luận thuyết phục để bảo vệ ý kiến, quan điểm của mình.

Cần nhận ra được các tác hại nghiêm trọng của sự trì hoãn có thể là:

- Trì hoãn khiến con người lãng phí thời gian, vuột mất cơ hội, giảm hiệu quả công việc, khó đạt được thành công.

- Thói quen trì hoãn làm con người trở nên lười biếng, vô trách nhiệm, sống thụ động dựa vào người khác.

- Con người trì hoãn sẽ tác động xấu đến cộng đồng, xã hội, cản trở công việc chung, kéo lùi sự phát triển, tăng nguy cơ tụt hậu.

3. Mở rộng vấn đề

- Cần phân biệt trì hoãn khác với việc cẩn nhắc, chuẩn bị kĩ trước khi hành động.

- Tránh trì hoãn mọi việc không đồng nghĩa với việc làm ẩu, làm vội, hấp tấp, nóng nảy.

4. Bài học

- Cần nhận thức được tác hại nghiêm trọng của thói trì hoãn để phòng tránh; rèn luyện tính kỉ luật, quản lí thời gian hợp lí, sống có trách nhiệm.

- Chủ động, tích cực làm việc; xây dựng thời gian biểu, kế hoạch làm việc cụ thể, hợp lí và tuân thủ nghiêm túc.

Lưu ý:

- Cho điểm trên cơ sở kết hợp yêu cầu về kiến thức và kĩ năng.

- Giám khảo phát hiện và trân trọng những bài viết có cảm nhận riêng, sáng tạo.