Đọc đoạn trích sau:

Suốt cuộc đời biển gọi ước mơ

Nối khát vọng những phương trời chưa đến

Đứng trước biển quên những điều nhỏ hẹp

Lại thấy lòng trong sạch thêm ra.

[...]

Nghe rầm rầm triệu bước chen nhau

Khi biển động đại dương gầm thét

Chính là lúc biển chỉ còn có biển

Rồi mặt nước muôn đời vẫn khép

Và muôn đời lặng lẽ một màu xanh

 

Biển chỉ quen theo quy luật của mình

Biển vẫn ấm những ngày trở rét

Biển vẫn mát những ngày nắng khét

Dẫu vui buồn biển vẫn mênh mông

Vẫn là nơi gặp gỡ triệu dòng sóng.

Bảo Ninh, 11-1969

(Trích Biển, Xuân Quỳnh(*), in trong Xuân Quỳnh – Tác phẩm và lời bình,

NXB Văn học, năm 2012, tr.20)

Chú thích:

(*) Xuân Quỳnh (1942–1988) là một gương mặt thơ nổi bật của thơ ca Việt Nam hiện đại. Thơ bà là tiếng lòng của một tâm hồn phụ nữ trung thực, nhân hậu, gắn bó hết mình với cuộc sống hằng ngày, luôn khao khát tình yêu, săn sóc, nâng niu, chi chút cho hạnh phúc bình dị của đời thường.

Thực hiện các yêu cầu:

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

(0,75 điểm) Xác định thể thơ của đoạn trích.

a, Xác định yêu cầu về hình thức, dung lượng của bài văn.

Đảm bảo yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 500 chữ) của đoạn văn. HS có thể trình bày đoạn văn theo nhiều cách khác nhau nhưng đảm bảo được bố cục của bài văn nghị luận xã hội.

b, Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: niềm tin giúp con người vượt qua khó khăn, thử thách

c, Viết bài văn nghị luận phải đảm bảo các yêu cầu: dẫn dắt, giới thiệu được vấn đề nghị luận.

Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp, kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng.

*Mở bài: giới thiệu được vấn đề nghị luận.

*Thân bài:

- Giải thích được vấn đề nghị luận:

+ Niềm tin: sự tin tưởng vào những điều có thể thực hiện được trong cuộc sống dựa trên cơ sở hiện thực nhất định.

+ Ý nghĩa của vấn đề nghị luận: niềm tin có vai trò rất lớn trong việc giúp con người vượt qua những trở ngại trong cuộc đời.

- Phân tích, chứng minh được vấn đề nghị luận:

+ Niềm tin sẽ tạo ra sức mạnh tinh thần to lớn để vượt qua những khó khăn trắc trở, bất hạnh của cuộc đời. Niềm tin làm cho con người luôn lạc quan, yêu đời, có thái độ sống tích cực để không bị gục ngã trước bất kì khó khăn, thử thách nào.

+ Niềm tin tôi rèn cho con người có ý chí, nghị lực để đối mặt và vượt qua những khó khăn, tỉnh táo để tìm ra cách giải quyết những vấn đề mà cuộc sống đặt ra.

+ Niềm tin là sức mạnh để vượt qua những thử thách nhưng không phải chỉ cần niềm tin là đủ. Niềm tin ấy phải dựa trên những cơ sở thực tế. Tin vào điều trống rỗng, mơ hồ sẽ càng làm chúng ta ảo tưởng vào bản thân mà thôi.

+ Phê phán những người sống bi quan, thiếu hoặc mất niềm tin, …

*Chú ý: Học sinh sử dụng các dẫn chứng tiêu biểu, thuyết phục để làm rõ các luận điểm

* Kết bài: khẳng định vấn đề nghị luận.

d. Diễn đạt

Bảo đảm chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu.

đ, Sáng tạo

Thể hiện khả năng cảm thụ văn học tốt; văn viết có cảm xúc, diễn đạt độc đáo, mới mẻ.

a, Xác định yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn:

Đảm bảo yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 150 chữ) của đoạn văn. HS có thể trình bày đoạn văn theo nhiều cách như: diễn dịch, quy nạp, …

b, Xác định đúng vấn đề nghị luận: giá trị nội dung và nghệ thuật của khổ thơ.

c, Viết đoạn văn nghị luận phải đảm bảo các yêu cầu:

Có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng đoạn văn phải có tính liên kết về nội dung và hình thức, lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp, kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng.

* Mở đoạn: Giới thiệu tác giả, tác phẩm, nêu cảm nghĩ chung về khổ thơ

* Thân đoạn:

- Nội dung: (0,25điểm)

Nhà thơ khẳng định quy luật của tự nhiên: dẫu thiên nhiên khắc nghiệt, dẫu cuộc đời lắm buồn vui, biển vẫn ấm áp, dịu mát, vẫn mở lòng để làm điểm hẹn cho “triệu dòng sông”. Trong cảm xúc của nhà thơ, biển trở thành biểu tượng cho vẻ đẹp nhân hậu, bao dung của con người, tình cảm ấm áp giữa người với người.

- Nghệ thuật: (0,25 điểm)

+ Thể thơ tự do chuyển tải được dòng cảm xúc dạt dào của tác giả

+ Ngôn ngữ, hình ảnh thơ giàu sức gợi.

+ Biện pháp tu từ: nhân hóa, điệp từ, …

*Kết đoạn: khẳng định giá trị của khổ thơ

d. Diễn đạt

Bảo đảm chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu.

đ, Sáng tạo

Thể hiện khả năng cảm thụ văn học tốt; văn viết có cảm xúc, diễn đạt độc đáo, mới mẻ.