II. VIẾT (5,0 điểm)

Đọc bài thơ:

BỨC TRANH XUÂN

Cứ mải mê với bao nhiêu màu sắc

Tôi như con thuyền trôi dọc sông hoa

Gió như hát, nắng vàng rơi lác rắc

Bướm và ong chơi vũ điệu la đà.

 

Trời lồng lộng tinh khôi màu mây mới

Như áo em sắc lụa nõn nà xanh

Chợ quê Tết gọi chúng mình vào hội

Hoa chen hoa, em đi bên anh.

 

Nghe thánh thót tiếng họa mi góc núi

Ô, giọng vàng sơn cước cũng về đây

Chim và hoa. Sắc và màu nắn nót

Vẽ bức tranh lộng lẫy giữa xuân này.

(Tạ Hữu Yên¹, in trong Tuyển thơ Tạ Hữu Yên, NXB Hội Nhà văn, 2011, trang 62)

Chú thích:

¹ Tạ Hữu Yên là nhà thơ, nhà văn Việt Nam, được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật vào năm 2017. Ông được xem là nhà thơ có số bài thơ được phổ nhạc nhiều nhất Việt Nam.

 

Em hãy viết bài văn nghị luận phân tích nội dung chủ đề và những nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của bài thơ trên.

Bài văn đáp ứng được các yêu cầu sau:

a. Yêu cầu chung: xác định đúng vấn đề nghị luận; bảo đảm yêu cầu về dung lượng và sử dụng bằng chứng

- Vấn đề nghị luận: Phân tích bài thơ Bức tranh xuân.

- Dung lượng: phù hợp với một bài văn nghị luận.

- Bằng chứng: tiêu biểu, phù hợp từ bài thơ.

b. Yêu cầu cụ thể: học sinh triển khai bài viết theo trình tự hợp lí và sử dụng đúng các kĩ năng nghị luận.

b1. Viết được mở bài và kết bài cho bài văn nghị luận văn học

- Mở bài: giới thiệu được tác giả, tác phẩm và vấn đề nghị luận.

- Kết bài: Khẳng định lại giá trị nội dung và nghệ thuật cả bài thơ.

b2. Xác định chủ đề của tác phẩm. Phân tích, đánh giá chủ đề của tác phẩm:

- Vẻ đẹp thiên nhiên và cuộc sống con người trong mùa xuân tươi mới. Thể hiện niềm yêu đời, yêu quê hương, đất nước qua cảm xúc dạt dào trước thiên nhiên mùa xuân.

- Thiên nhiên mùa xuân như một bức tranh lộng lẫy, sống động, giàu âm thanh và màu sắc, tràn đầy nhựa sống.

- Con người sum vầy, đoàn tụ, hòa vào không khí của ngày xuân.

- Tác giả như hòa vào thiên nhiên, cảm nhận sự sống rộn ràng bằng cảm xúc yêu đời, yêu cuộc sống, bằng tình yêu quê hương, đất nước thiết tha…

b3. Phân tích một số nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của tác phẩm:

- Hình ảnh thơ giàu màu sắc, âm thanh, tạo nên không khí mùa xuân rộn ràng.

- Ngôn ngữ thơ phong phú, trong sáng, lãng mạn, giàu chất hội họa. Nhịp thơ linh hoạt, sáng tạo.

- Sử dụng hiệu quả các biện pháp tu từ, tạo cảm xúc tươi mới, trẻ trung…

b4. Sáng tạo

- Có những ý đột phá, vượt ra ngoài Đáp án nhưng có sức thuyết phục.

- Có cách diễn đạt tinh tế độc đáo.

HƯỚNG DẪN CHẤM

a. Đối với yêu cầu chung: 1,0 điểm

- Xác định đúng vấn đề nghị luận: 0,5 điểm

- Bảo đảm yêu cầu về dung lượng: phù hợp với một bài văn nghị luận văn học: 0,25 điểm

- Bảo đảm yêu cầu về bằng chứng: Thuyết phục, tiêu biểu, bao quát các khía cạnh của vấn đề nghị luận: 0,25 điểm

b. Đối với yêu cầu cụ thể: 4,0 điểm

Giám khảo xem xét và chấm điểm bài làm của học sinh theo các yêu cầu mà Đáp án đã nêu. Số điểm trong mỗi ý bao gồm cả yêu cầu về diễn đạt, trình bày. Cụ thể như sau:

b1: 0,5 điểm

- Viết đúng các yêu cầu phần mở bài bài văn nghị luận: 0,25 điểm

- Viết đúng các yêu cầu phần kết bài bài văn nghị luận: 0,25 điểm

b2: 2,0 điểm

Trình bày mỗi ý: 0,5 điểm

b3: 1,0 điểm

Trình bày được mỗi ý: 0,5 điểm (nhưng không vượt 1,0 điểm)

b4: 0,5 điểm

- Ý mới có sức thuyết phục (sáng tạo trong cách cảm nhận nội dung, nghệ thuật của tác phẩm/ vận dụng kiến thức lí luận văn học hợp lí/ liên hệ mở rộng phù hợp…): 0,25 điểm

- Diễn đạt tinh tế, độc đáo (mở bài/ kết bài/ nghệ thuật lập luận/ chuyển ý/ liên kết câu, liên kết đoạn…): 0, 25 điểm

Lưu ý

- Trừ điểm mất lỗi diễn đạt, chính tả, dùng từ và viết câu.

- Tùy vào các lỗi của bài làm, giám khảo đánh giá và trừ điểm khi chấm điểm các yêu cầu của phần b

- Không chấm quá 2,5 điểm của cả câu nếu bài làm mắc quá nhiều lỗi.