(Ngữ liệu ngoài sgk) Trên sông truyền hịch (1)

Gần trưa, Chiêu Minh vương hộ tống nhà vua tiễn Trần Quốc Tuấn ra bến Đông làm lễ tế cờ xuất sư. […] Không khí trang trọng đến tức thở. Nhân Tông vái Trần Quốc Tuấn và phán:

- Từ nay việc an nguy của giang sơn xã tắc trẫm xin trao cho Quốc công.

Trần Quốc Tuấn nghiêm trang đáp lễ:

- Lão thần thề không để nhục mệnh của bệ hạ.

Nhân Tông ban kiếm Thượng Phương, trao quyền chém trước tâu sau cho Trần Quốc Tuấn. Nhà vua chăm chú nhìn vị tướng già và thấy Trần Quốc Tuấn quắc thước lạ lùng.

Từ trên đài cao, Trần Quốc Tuấn lặng nhìn các đội quân hàng ngũ chỉnh tề bên dưới. […] Trần Quốc Tuấn thấy tất cả sức mạnh của dân tộc từ nghìn xưa truyền lại nâng cao tâm hồn ông lên khiến cho hai vai ông dư sức gánh sứ mệnh nặng nề. Ông thét lớn:

- Bớ ba quân!

Tiếng dạ vang dậy kinh thành và sông nước.

Trần Quốc Tuấn lại thét tiếp:

- Quan gia đã hạ chỉ cho ta lĩnh cờ tiết chế cùng các ngươi xuất sư phá giặc. Kiếm Thượng Phương đây! -Trần Quốc Tuấn nâng cao kiếm lên khỏi đầu.

- Ai trái mệnh, phản dân, hại nước, ta sẽ nghiêm trị không tha.

Quân sĩ lại đồng thanh dạ ran. Nhân Tông vẫy Dã Tượng lại gần, cầm lấy cái gậy trúc xương cá của Trần Quốc Tuấn. Nhà vua ân cần trao cây gậy cho vị tướng già và dặn dò: […]

- Trọng phụ tuổi đã cao, xin vì trẫm, vì đất nước và trăm họ mà giữ gìn sức khỏe.

(Trích Trên sông truyền hịch, Hà Ân)

Câu 1/12

Bối cảnh lịch sử của đoạn trích là gì?

Xem đáp án

Lời giải

Đoạn trích diễn ra vào thời Trần, khi Trần Quốc Tuấn được giao quyền lãnh đạo quân đội, chuẩn bị xuất quân từ bến Đông để chống giặc, thể hiện sự nghiêm trọng của thời kỳ chiến tranh bảo vệ Tổ quốc.

Câu 2/12

Nhân vật Trần Quốc Tuấn được giới thiệu như thế nào trong đoạn trích?

Xem đáp án

Lời giải

Trần Quốc Tuấn được khắc họa là vị tướng già uy nghiêm, quắc thước, có tinh thần trách nhiệm cao, lòng yêu nước sâu sắc, luôn lo lắng và sẵn sàng gánh vác sứ mệnh nặng nề bảo vệ giang sơn.

Câu 3/12

Vai trò của vua Trần Nhân Tông trong đoạn trích là gì?

Xem đáp án

Lời giải

Vua Nhân Tông trao quyền chỉ huy, ban kiếm Thượng Phương, dặn dò Trần Quốc Tuấn; thể hiện sự tin tưởng, khích lệ tướng sĩ và giữ quan hệ gắn bó giữa vua và tướng.

Câu 4/12

Hành động "thét lớn" của Trần Quốc Tuấn có tác dụng gì?

Xem đáp án

Lời giải

Thể hiện uy quyền, tinh thần quyết tâm và khí thế hừng hực, đồng thời kích thích quân sĩ hăng hái, đoàn kết, tạo khí thế xuất quân mạnh mẽ.

Câu 5/12

Ý nghĩa của việc Trần Quốc Tuấn nâng kiếm Thượng Phương lên cao?

Xem đáp án

Lời giải

Là biểu tượng quyền lực tối cao, trách nhiệm lãnh đạo quân đội; thể hiện quyết tâm bảo vệ đất nước và thề trung thành với vua.

Câu 6/12

Tác giả đã sử dụng những chi tiết nào để nhấn mạnh sức mạnh dân tộc?

Xem đáp án

Lời giải

Mô tả đội quân chỉnh tề, tinh thần của quân sĩ, hình ảnh truyền thống anh hùng của dân tộc, khiến Trần Quốc Tuấn cảm thấy hai vai dư sức gánh sứ mệnh nặng nề.

Câu 7/12