(Ngữ liệu ngoài sgk) Bài toán dân số

Có người cho rằng: Bài toán dân số đã được đặt ra từ thời cổ đại. Lúc đầu tôi không tin điều này. Bởi vì vấn đề dân số và kế hoạch hóa gia đình chỉ mới được đặt ra vài chục năm nay. Còn nói từ thời cổ đại tức là chuyện của dăm bảy ngàn năm về trước. Độ chênh về thời gian ấy, ai mà tin được! Thế mà nghe xong câu chuyện này, qua một thoáng liên tưởng, tôi bỗng “sáng mắt ra” …

Đó là câu chuyện từ một bài toán cổ, kể về viẹc kén rể của nhà thông thái. Nhà thông thái nọ có một cô con gái rất đẹp. Đến tuôit cập kê, cô gái cần tuyển một đấng phu quân. Rất nhiều chàng trai đến dự thi. Được làm rể nhà thông thái là điều vô cùng hấp dẫn, nhất là đối với con cái của những gia đình giàu có. Nhà thông thái đưa ra một bàn cờ tướng gồm 64 ô. Ông yêu cầu các chàng trai thực hiện theo điều kiện sau: Đặt một hạt thóc vào ô thứ nhất, ô thứ hai đặt hai hạt thóc và các ô tiếp theo số thóc cứ thế nhân đôi. Ai đủ số thóc theo yêu cầu bài toán thì sẽ là chồng cô gái. Ban đầu ai cũng tưởng có gì mà không đủ. Nhưng rồi kết cục… không chàng trai nào đủ thóc để lấy được cô gái. Số thóc được tính ra theo bài toán cấp số nhân ấy, nhiều đến mức có thể phủ khắp bề mặt trái đất này. Một con số kinh khủng biết nhường nào?”

(Trích Bài toán dân số, Thái An, Ngữ văn 8 - tập 1, NXB GD)

Câu 1

Đoạn trích trên thuộc kiểu văn bản nào?

Xem đáp án

Lời giải

Thể loại: văn bản thông tin.

Câu 2

Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản.

Xem đáp án

Lời giải

Phương thức biểu đạt: thuyết minh.

Câu 3

Đoạn trích trên cung cấp thông tin gì cho người đọc?

Xem đáp án

Lời giải

Đoạn trích vừa kể chuyện minh họa vừa cung cấp thông tin về tính lâu đời và mức độ nghiêm trọng của vấn đề dân số.

Câu 4

Chủ để bao trùm của văn bản bài toán dân số là gì?

Xem đáp án

Lời giải

- Thế giới đang đứng trước nguy cơ gia tăng dân số quá nhanh.

- Bùng nổ và gia tăng dân số quá nhanh là một hiểm họa cần báo động.

- Khống chế sự gia tăng dân số quá nhanh là con đường “tồn tại hay không tồn tại” của chính loài người.

Câu 5

Số thóc dùng cho các ô của bàn cờ được tác giả liên tưởng đến vấn đề gì?

Xem đáp án

Lời giải

Số thóc dùng cho các ô của bàn cờ được tác giả liên tưởng đến vấn đề: tỉ lệ gia tăng dân số thế giới rất cao.

Câu 6