(Ngữ liệu ngoài sgk) Thương thay phận gái

Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật.

Phương thức xuất hiện của chủ thể trữ tình: Xuất hiện gián tiếp (ẩn danh).

Tác dụng của biện pháp tu từ đối trong hai dòng thơ:

Hoa còn phong nhuỵ ong ve vãn,

Gió đã phai hương bướm tả tơi.

– Tạo sự hài hòa, cân đối cho câu thơ

– Cho thấy sự éo le, hẩm hiu của thân phận người phụ nữ: khi còn xuân sắc thì bao người tìm đến, nhưng khi đã qua qua buổi xuân thì thì không còn có kẻ đoái hoài.

Chủ đề của văn bản:

– Cho thấy thân phận hẩm hiu của người phụ nữ khi đã qua tuổi xuân xanh mà vẫn chưa tìm được hạnh phúc cho mình.

– Bày tỏ thái độ thương cảm với số phận hẩm hiu ấy.

– Ngầm lên án tạo hóa, cuộc đời đã sinh ra người phụ nữ “hồng nhan bạc phận”, “hồng nhan đa truân”.

Suy nghĩ gì về sự khác biệt giữa thân phận người phụ nữ trong xã hội phong kiến và xã hội hiện nay:

– Thân phận người phụ nữ trong xã hội phong kiến: do bị ràng buộc bởi lễ giáo phong kiến, họ không được làm chủ, tự quyết định số phận, hạnh phúc của mình, chỉ như loài hoa để bướm ong ve vãn, chán chường rồi lại bỏ đi.

– Thân phận người phụ nữ trong xã hội ngày nay: do đã được giải phóng khỏi những trói buộc của lễ giáo, họ có quyền chủ động trong việc tìm kiếm hạnh phúc, tự kiến tạo nên số phận của mình.

Gợi ý:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức đoạn văn (diễn dịch, quy nạp, móc xích…).

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 200 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận

+ Trình bày cảm nhận về nỗi thương thân phận người phụ nữ và tiếng nói phản kháng xã hội trong thơ Hồ Xuân Hương.

- Hệ thống ý:

a. Cảm nhận về nỗi thương thân phận người phụ nữ:

+ Người phụ nữ được khắc họa qua hình ảnh “phận gái” – tuy “cũng là người” nhưng bị xã hội bất công, định kiến vùi dập.

+ Họ chịu cảnh “nỡ bỏ xuân xanh quá nửa đời”, cô đơn, bị trêu ngươi bởi tạo hóa, bị tước mất quyền được yêu thương, hạnh phúc.

+ Giọng thơ thương cảm, xót xa – thể hiện tấm lòng nhân đạo của Hồ Xuân Hương dành cho người phụ nữ cùng thời.

b. Tiếng nói phản kháng và khát vọng sống:

+ Nỗi “thương thay” không chỉ là thương cảm mà còn là sự phản kháng trước bất công của “thợ trời” và lễ giáo phong kiến.

+ Hình ảnh “hoa”, “ong”, “bướm” giàu ẩn dụ – khẳng định quyền được yêu, được sống trọn vẹn của người phụ nữ.

+ Hồ Xuân Hương dùng tiếng cười chua chát, lời thơ sắc sảo để đòi lại phẩm giá và khát vọng hạnh phúc cho họ.

- Phát triển đoạn văn logic, thuyết phục

+ Dẫn chứng từ văn bản để minh chứng cho nhận định.

+ Thể hiện rõ cảm nhận về nỗi thương thân phận người phụ nữ và tiếng nói phản kháng xã hội trong thơ Hồ Xuân Hương.

- Đảm bảo ngữ pháp, liên kết:

+ Trình bày rõ ràng, mạch lạc, không mắc lỗi chính tả.

- Sáng tạo

+ Cách diễn đạt mới mẻ, có suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận.

Đoạn văn tham khảo

Thơ Hồ Xuân Hương luôn khiến người đọc xúc động bởi nỗi thương thân phận người phụ nữ và tiếng nói phản kháng sâu sắc. Trong bài Thương thay phận gái, nhà thơ cất lên tiếng than thay cho bao kiếp hồng nhan bạc mệnh, “cũng là người” nhưng phải chịu cảnh cô đơn, éo le, “nỡ bỏ xuân xanh quá nửa đời”. Người phụ nữ hiện lên vừa đáng thương vừa đáng trân trọng, bởi họ khao khát yêu thương mà bị xã hội phong kiến tước đoạt quyền được hạnh phúc. Dưới ngòi bút Hồ Xuân Hương, nỗi thương ấy không chỉ là xót xa mà còn là lời phản kháng, là tiếng nói đòi quyền sống chính đáng: họ cũng như “hoa còn phong nhuỵ”, vẫn có sức sống và khát vọng yêu thương mãnh liệt. Giọng thơ vừa xót xa, vừa mỉa mai đã thể hiện rõ bản lĩnh của “bà chúa thơ Nôm” – người phụ nữ dám nói lên nỗi bất công, dám bênh vực cho giới mình. Qua đó, Hồ Xuân Hương không chỉ bộc lộ tình thương mà còn khẳng định giá trị con người và khát vọng tự do, hạnh phúc muôn đời của phụ nữ.