Đề thi giữa kì 1 văn 10 Kết nối tri thức (2023 - 2024) - Đề số 3

Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?

Đâu là phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong bài thơ?

Nhân vật trữ tình trong bài thơ là ai?

Hai câu luận “Cầm lái mặc ai lăm đỗ bến/ Dong lèo thây kẻ rắp xuôi ghềnh” được ngắt theo nhịp nào?

Những từ ngữ nào dưới đây phù hợp với việc diễn tả tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ?

Chỉ ra hình ảnh trung tâm được miêu tả trong bài thơ. Hình ảnh ấy biểu tượng cho điều gì?

Chỉ ra các từ láy có trong bài thơ. Phân tích vai trò/ý nghĩa của các từ láy ấy trong việc miêu tả hình ảnh trung tâm và cảm xúc của nhân vật trữ tình?

Phân tích tác dụng của phép đối trong cặp câu thơ sau:

“Lưng khoang tình nghĩa dường lai láng,

Nửa mạn phong ba luống bập bềnh”.

Viết một bài văn (khoảng 500 chữ) để phân tích, đánh giá chủ đề, những nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của truyện sau đây:

Từ thời vua Hùng dựng nước đã truyền lại câu chuyện về thần lúa, một vị thần xinh đẹp, dáng người ẻo lả và có tính hay hờn dỗi. Nàng là con gái Ngọc Hoàng. Sau những trận lụt ghê gớm xảy ra, sinh linh cây cỏ đều bị diệt hết, trời bèn cho những người sống sót sinh con đẻ cái trên mặt đất, thần sai nữ thần lúa xuống trần gian nuôi sống loài người. Nữ thần làm phép cho những hạt giống gieo xuống đất nảy mầm, mọc thành cây kết bông mẩy hạt. Lúa chín tự về nhà không cần gặt và không cần phơi phóng gì cả. Cần ăn cứ ngắt bông vào nồi là lúa sẽ thành cơm. Một hôm cô con gái nhà kia đang bận việc. Sân chưa quét dọn, cửa kho cũng chưa mở, lúa ở ngoài đã ùn ùn kéo về. Co gái cuống quýt đâm cáu. Sẵn tay đang cầm cái chổi cô đập vào đầu bông lúa mà mắng:

          - Người ta chưa dọn dẹp xong đã bò về. Gì mà gấp thế?

          Nữ thần lúa đang dẫn các bông lúa vào sân, thấy sân, đường bẩn thỉu rác rưởi đã bực trong lòng lại bị phang một cán chổi vào đầu thì túc lắm. Cả đám lúa đều kêu lên:

          - Muốn mệt thì ta cho mệt luôn. Từ nay có hái tre, liềm sắc cắt cổ tao, tao mới về.

          Từ đó nữ thần lúa dỗi nhất định không cho lúa bò về nữa. Người trần gian phải xuống ruộng lấy từng bông. Thấy vất vả mệt nhọc quá người ta mới chế ra liềm, hái để cắt lúa cho nhanh và lúa cũng không tự biến thành cơm nữa mà phải phơi phóng, xay giã cho ra gạo. Sự hờn dỗi của nữ thần lúa đôi khi còn cay nghiệt hơn nữa. Nữ thần vẫn giận sự phũ phàng của con người nên nhiều lần đã cấm không cho các bông lúa nảy nở, có kết hạt cũng chỉ là lúa lép mà thôi. Vì thế sau mỗi lần gặt xong người trần gian phải làm lễ cúng thần lúa. Có nơi không gọi như thế mà gọi là cúng cơm mới. Cúng hồn lúa, cơm mới do các gia đình tổ chức trong nhà mình. Các làng, các bản cũng phải mở lễ hội chung để cúng thần lúa..

 (Thần thoại về “Thần Lúa”, Thần thoại Việt Nam,TheGioiCoTich.Vn)