Giải sách giáo khoa Kinh tế pháp luật Cánh diều Bài 11: Quyền và nghĩa vụ học tập của công dân có đáp án

- Công dân có quyền bình đẳng về cơ hội học tập:

+ Được học bất cứ ngành, nghề nào phù hợp với bản thân, được học không hạn chế, học thường xuyên, học suốt đời, được tạo điều kiện để phát triển tài năng;

+ Được bảo vệ và được tôn trọng trong học tập;

+ Được cung cấp đầy đủ các thông tin về việc học tập, rèn luyện được học tập trong môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh,...

- Công dân trong độ tuổi quy định có nghĩa vụ học tập để thực hiện phổ cập giáo dục và hoàn thành giáo dục bắt buộc.

- Trong học tập, công dân có nghĩa vụ tuân thủ các quy định của pháp luật về học tập; tôn trọng quyền học tập của người khác; thực hiện đúng nội quy của các cơ sở giáo dục, đào tạo; tôn trọng nhà giáo, cán bộ và người lao động của cơ sở giáo dục;...

♦ Yêu cầu a)

+ Trong thông tin 2, người dân tộc thiểu số được thực hiện quyền học tập thông qua các chính sách ưu tiên và tạo điều kiện như học bổng, miễn giảm học phí, trợ cấp xã hội, hỗ trợ chi phí ăn, ở, học tập; chính sách cử tuyển, ưu tiên tuyển sinh vào đại học, cao đẳng, chính sách phát triển giáo dục đối với các dân tộc rất ít người.

+ Trong trường hợp của K, quyền học tập được thể hiện qua việc: K nhận được sự hỗ trợ từ Chi hội khuyến học của thôn A và Ban khuyến học của xã để tiếp tục học tập.

♦ Yêu cầu b)

- Không đồng ý với ý kiến của bạn T trong tình huống 1.

- Vì: theo quy định của pháp luật, mỗi công dân có quyền tự do lựa chọn ngành nghề học tập phù hợp với khả năng, năng khiếu, sở thích và điều kiện của bản thân. Do đó, M hoàn toàn có quyền tự quyết định ngành học của mình mà không nhất thiết phải tuân theo ý kiến của bố mẹ.

♦ Yêu cầu c) Nếu là chị H trong tình huống 2, để thực hiện quyền học tập, em sẽ lựa chọn học đại học theo hình thức vừa làm vừa học như anh D đã khuyên. Điều này không chỉ giúp chị H nâng cao trình độ học vấn mà còn giúp chị H duy trì công việc hiện tại để hỗ trợ gia đình. Ngoài ra, em cũng tìm hiểu về các chương trình học bổng hoặc hỗ trợ tài chính khác để giảm bớt gánh nặng kinh tế và tham gia các khóa học trực tuyến miễn phí để học hỏi và nâng cao kiến thức.

♦ Yêu cầu a)

- Tình huống:

+ D và K đã thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ học tập của công dân.

+ Một số bạn trong lớp đã có hành vi vi phạm nghĩa vụ của công dân trong học tập khi các bạn này đã: trêu chọc; cản trở việc học tập của bạn K.

- Trường hợp 1: P đang có ý định bỏ học để đi làm, điều này vi phạm nghĩa vụ học tập của công dân theo quy định của pháp luật. Mẹ của P đã đúng khi khuyên P nên hoàn thành chương trình học tập ở bậc trung học cơ sở.

- Trường hợp 2: Ông T đã thực hiện quyền học tập của mình bằng cách quyết định đi học đại học sau khi nghỉ làm. Ông T đã tuân thủ nghĩa vụ học tập của mình bằng cách hoàn thành chương trình học tập theo quy định.

♦ Yêu cầu b) Hành vi vi phạm nghĩa vụ của công dân trong học tập có thể dẫn tới các hậu quả như:

+ Xâm phạm quyền học tập của công dân, khiến công dân gặp khó khăn, mất cơ hội học tập;

+ Gây ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động bình thường của cơ sở giáo dục và việc học tập của công dân;

+ Ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng học tập và tương lai của bản thân người vi phạm;...

- Trường hợp a. T là sinh viên của trường đại học A nhưng theo học hai chương trình khác nhau: Đây là việc thực hiện quyền tự do lựa chọn học tập của công dân. T có quyền tự do lựa chọn học bất cứ ngành nghề nào phù hợp với khả năng, năng khiếu, sở thích và điều kiện của bản thân.

- Trường hợp b.  Là học sinh dân tộc thiểu số nên V đã được cộng điểm khi xét tuyển đại học: Đây là việc thực hiện quyền được hưởng ưu đãi trong học tập của công dân. Nhà nước có chính sách ưu tiên, tạo điều kiện cho người dân tộc thiểu số thực hiện quyền học tập.

- Trường hợp c. Sau một thời gian bảo lưu kết quả học tập để chữa bệnh, bạn C đã quyết định quay trở lại trường học tiếp: Đây là việc thực hiện quyền học tập suốt đời của công dân. Công dân có quyền học thường xuyên, học suốt đời bằng nhiều hình thức khác nhau và các loại hình trường lớp khác nhau.

- Trường hợp d. P đã được các thầy cô bồi dưỡng về môn Toán để tham gia kì thi học sinh giỏi: Đây là việc thực hiện quyền được học, được rèn luyện theo chương trình, kế hoạch giáo dục của công dân. P có quyền được học tập, rèn luyện theo chương trình, kế hoạch giáo dục, quy tắc ứng xử của cơ sở giáo dục.

- Các hành vi thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của công dân trong học tập theo quy định của pháp luật là: hành vi của bạn H (trong trường hợp B) và hành vi của bạn S (trong trường hợp D). Cụ thể:

+ Trường hợp b. Bạn H đã đăng ký khóa học trực tuyến để phát triển bản thân: Đây là việc thực hiện quyền học tập suốt đời của công dân. Công dân có quyền học thường xuyên, học suốt đời bằng nhiều hình thức khác nhau và các loại hình trường lớp khác nhau.

+ Trường hợp c. S là học sinh vùng cao khi trúng tuyển đại học đã được nhà trường sắp xếp cho ở ký túc xá và trao tặng học bổng: Đây là việc thực hiện quyền được hưởng ưu đãi trong học tập của công dân. Nhà nước có chính sách ưu tiên, tạo điều kiện cho người dân tộc thiểu số thực hiện quyền học tập.

♦ Yêu cầu a) Hành vi của bạn K không phù hợp với quyền và nghĩa vụ học tập của công dân. Mặc dù K có quyền tự do trong việc quyết định học tập của mình, nhưng K cũng có nghĩa vụ phải học tập, rèn luyện theo chương trình, kế hoạch giáo dục, quy tắc ứng xử của cơ sở giáo dục. Việc K lười học và không nghe lời khuyên của ông bà và cô giáo chủ nhiệm cho thấy K đang không thực hiện đúng nghĩa vụ của mình.

♦ Yêu cầu b) Nếu là bố mẹ của K, em sẽ thực hiện các bước sau:

+ Trò chuyện với K để hiểu rõ hơn về lý do K không muốn học tập và không nghe lời khuyên của người lớn.

+ Giải thích cho K hiểu về tầm quan trọng của việc học tập, cũng như quyền và nghĩa vụ học tập của công dân.

+ Đề xuất các phương pháp học tập phù hợp với K, có thể bao gồm việc thay đổi môi trường học tập, tham gia các hoạt động ngoại khóa hoặc tìm kiếm sự hỗ trợ từ một gia sư.

+ Nếu cần, có thể tìm kiếm sự giúp đỡ từ một chuyên gia tâm lý để giúp K định hình được mục tiêu học tập và phát triển bản thân.