Giải SGK Khoa học tự nhiên 9 CTST Bài 7: Thấu kính. Kính lúp có đáp án

Vì đáy chai thủy tinh hoặc nước dưới đáy chai nhựa sẽ giống như là một thấu kính hội tụ. Khi ánh sáng mặt trời chiếu qua sẽ hội tụ tại một điểm, năng lượng ánh sáng tập trung tại 1 điểm lâu sẽ nóng lên, nếu như tại điểm đó có vật dễ cháy như là rác giấy, cỏ khô lá khô thì sau một thời gian đủ nóng sẽ bốc cháy tại điểm đó. Trong rừng có nhiều cây cối, cành lá khô,… là các vật dễ cháy nên dễ dẫn đến hỏa hoạn.

- Kính 2 là thấu kính hội tụ vì phần rìa mỏng hơn phần giữa.

- Kính 1, 3, 4 là thấu kính phân kì vì phần rìa dày hơn phần giữa.

Thí nghiệm 1:

- Tia tới đi qua quang tâm O cho tia ló truyền thẳng  tia ló có phương trùng với tia tới.

- Tia tới có phương song song với trục chính cho tia ló đi qua tiêu điểm chính của thấu kính  tia ló đi khác phương so với tia tới.

Thí nghiệm 2:

- Tia tới đi qua quang tâm O cho tia ló truyền thẳng  tia ló có phương trùng với tia tới.

- Tia tới có phương song song với trục chính cho tia ló có đường kéo dài đi qua tiêu điểm chính của thấu kính  tia ló đi khác phương so với tia tới.

- Bước 1: Xác định quang tâm O là giao điểm của trục chính và bề mặt thấu kính.

- Bước 2: Xác định điểm giao giữa các tia ló trong thí nghiệm 1 và điểm giao bởi các đường kéo dài của tia ló trong thí nghiệm 2 là tiêu điểm chính F.

- Bước 3: Ta được, tiêu cự của thấu kính là độ dài OF = f.

- Giải thích sự truyền ánh sáng qua thấu kính hội tụ: Thấu kính được tạo thành bởi các lăng kính nhỏ ghép liền nhau, ở giữa là một khối trong suốt có hai mặt song song. Các lăng kính có đáy hướng về trục chính. Do các tia sáng qua lăng kính bị lệch về đáy, còn tia sáng chính giữa vuông góc với hai mặt của khối trong suốt nên truyền thẳng. Vì vậy, chùm sáng song song qua thấu kính hội tụ trở thành chùm sáng hội tụ.

- Giải thích sự truyền ánh sáng qua thấu kính phân kì: Thấu kính được tạo thành bởi các lăng kính nhỏ ghép liền nhau, ở giữa là một khối trong suốt có hai mặt song song. Các lăng kính có đáy hướng ra xa trục chính. Do các tia sáng qua lăng kính bị lệch về đáy, còn tia sáng chính giữa vuông góc với hai mặt của khối trong suốt nên truyền thẳng. Vì vậy, chùm sáng song song qua thấu kính phân kì trở thành chùm sáng phân kì.

- Ảnh quan sát được ở bước 2:

+ Ban đầu vật được đặt ở vị trí có khoảng cách lớn hơn tiêu cự của thấu kính hội tụ nên khi dịch chuyển màn chắn để thu được hình ảnh rõ nét, ta sẽ thu được ảnh thật, ngược chiều với vật và lớn hơn vật.

+ Sau đó, dịch chuyển thấu kính ra xa vật hơn thì ta sẽ thu được ảnh có đặc điểm như sau nếu rơi vào các trường hợp:

Nếu f < d < 2f thì ảnh thật ngược chiều với vật và lớn hơn vật.

Nếu d = 2f thì ảnh thật ngược chiều với vật và bằng vật.

Nếu d > 2f thì ảnh thật ngược chiều với vật và nhỏ hơn vật.

- Ảnh quan sát được ở bước 3: Khi thấu kính lại gần vật sao cho khoảng cách từ vật đến thấu kính nhỏ hơn tiêu cự của thấu kính thì ta sẽ thu được ảnh ảo, cùng chiều với vật và lớn hơn vật.